Louis-Ferdinand Céline

دەربارەی ئەکتەر

لویس فێردیناند ئۆگست دێستۆش (بە ئینگلیزی : Louis Ferdinand Auguste Destoches ) (٢٧ی ئایاری ١٨٩٤ - ١ی تەمموزی ١٩٦١)، زیاتر بە ناوی قەڵەم لویس-فێردیناند سێلین ناسراوە، ڕۆماننووس و مشتومڕناس و پزیشکی فەرەنسی بووە. یەکەم ڕۆمانی سەفەر بۆ کۆتایی شەو (١٩٣٢) خەڵاتی پریکس ڕێنودۆتی بەدەستهێنا بەڵام بەهۆی وێناکردنی ڕەشبینانەی نووسەر بۆ بارودۆخی مرۆڤ و شێوازی نووسینەکەی کە لەسەر بنەمای قسەکردنی چینی کرێکار بوو، ڕەخنەگرانی دابەشکرد. لە ڕۆمانەکانی دواتردا وەک مەرگ لەسەر پلانی قیست (١٩٣٦)، تیپی گوینۆل (١٩٤٤) و قەڵا بۆ قەڵا (١٩٥٧) سێلین زیاتر شێوازێکی ئەدەبی داهێنەرانە و جیاوازی پەرەپێدا. مۆریس نادۆ نووسیویەتی: "ئەوەی جۆیس بۆ زمانی ئینگلیزی کرد...ئەوەی سوریالیستەکان هەوڵیاندا بۆ زمانی فەرەنسی بیکەن، سێلین بەبێ ماندووبوون و لەسەر ئاستێکی بەرفراوان بەدەستی هێنا". لە ساڵی ١٩٣٧ەوە سێلین زنجیرەیەک بەرهەمی مشتومڕی دژە جوولەکەکانی نووسی کە تێیدا بانگەشە بۆ هاوپەیمانییەکی سەربازی لەگەڵ ئەڵمانیای نازی دەکات. لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا لەلایەن ئەڵمانیاوە بەردەوام بوو لە پشتگیریکردنی بۆچوونە دژە جولەکەکان بە ئاشکرا و دوای نیشتنەوەی هاوپەیمانان لە نۆرماندی لە ساڵی ١٩٤٤ هەڵهات بۆ ئەڵمانیا و پاشان دانیمارک و لەوێ لە دەربەدەریدا ژیاوە. لە ساڵی ١٩٥١ لەلایەن دادگای فەرەنساوە بە تۆمەتی هاوکاریکردن سزا درا، بەڵام دوای ماوەیەکی کەم لەلایەن دادگای سەربازییەوە لێی خۆش بوو. گەڕایەوە بۆ فەرەنسا و لەوێ وەک پزیشک و نووسەر دەستی بە کارەکانی کردەوە. سێلین بە شێوەیەکی بەرفراوان بە یەکێک لە گەورەترین ڕۆماننووسە فەرەنسییەکانی سەدەی بیستەم دادەنرێت بەڵام بەهۆی دژە جوولەکەبوون و چالاکییەکانی لە جەنگی جیهانی دووەمدا وەک کەسایەتییەکی مشتومڕاوی لە فەرەنسا دەمێنێتەوە. تاکە منداڵی فێرناند دیستۆش و مارگریت لویس سێلین گویلۆ بووە، لە ساڵی ١٨٩٤ لە شاری کۆربیڤۆی، تەنها لە دەرەوەی پاریس لە بەشی سێن (ئێستا هاوتس دی سێن) لەدایکبووە، لویس فێردیناند ئۆگست دیستۆش لەدایکبووە. خێزانەکە لە بنەڕەتدا خەڵکی نۆرماندی لە لای باوکی و بریتانی لە لای دایکیەوە هاتوون. باوکی بەڕێوەبەری ناوەڕاست بووە لە کۆمپانیایەکی بیمە و دایکی خاوەنی بوتیکێک بووە کە دانتێلی ئەنتیکی تێدا دەفرۆشت. لە ساڵی ١٩٠٥ بڕوانامەی بڕوانامەی پێبەخشرا، دوای ئەوە وەک شاگرد و کوڕی نێردراو لە پیشە جیاوازەکاندا کاری کردووە. لە نێوان ساڵانی ١٩٠٨ بۆ ١٩١٠ دایک و باوکی بە مەبەستی بەدەستهێنانی زمانی بیانی بۆ دامەزراندنی داهاتوو، بۆ ماوەی ساڵێک لە هەر وڵاتێکدا ڕەوانەی ئەڵمانیا و ئینگلتەرا دەکەن. لەو کاتەوەی قوتابخانەی بەجێهێشت تا تەمەنی هەژدە ساڵی سێلین لە چەندین کاردا کاری دەکرد، تەنها دوای ماوەیەکی کورت وازی لێهێنا یان لەدەستیدا. زۆرجار خۆی دەبینی کە بۆ زێڕینگەرەکان کاردەکات، سەرەتا لە تەمەنی یازدە ساڵیدا، وەک کوڕێکی ئەرکدار و دواتر وەک فرۆشیار بۆ زێڕینگەرێکی ناوخۆیی. هەرچەندە ئیتر پەروەردەی فەرمی نەدەکرا، بەڵام بەو پارەیەی بەدەستی دەهێنا کتێبی قوتابخانەی دەکڕی، و بە تەنیا دەخوێند. هەر لەم کاتەدا بوو کە سێلین دەستی کرد بە ئارەزووی بوون بە پزیشک. ... سەرچاوە: وتارێکی "Louis-Ferdinand Céline" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.