Salvador Dalí

دەربارەی ئەکتەر

سەلڤادۆر دۆمینگۆ فیلیپی جاسینتۆ دالی ئی دۆمێنێچ، مارکیزی دالی دی پوبۆڵ GYC (١١ی ئایاری ١٩٠٤ – ٢٣ی ژانویەی ١٩٨٩)، ناسراو بە سەلڤادۆر دالی، هونەرمەندێکی سوریالیستی ئیسپانی بوو کە بەناوبانگ بوو بە لێهاتوویی تەکنیکی و داڕشتنی ورد و وێنە سەرنجڕاکێش و سەیرەکانی ناو کارەکانی. دالی لە شاری فیگێرس لە کەتەلۆنیا لەدایک بووە، خوێندنی فەرمی لە بواری هونەرە جوانەکانی شاری مەدرید وەرگرتووە. لە تەمەنی گەنجیەوە لە ژێر کاریگەری ئیمپڕێشنیزم و وەستاکانی ڕێنێسانسدا، زیاتر سەرنجی بۆ کوبیزم و بزووتنەوە ئاڤانگاردەکان ڕادەکێشێت. لە کۆتاییەکانی بیستەکانی سەدەی ڕابردوودا لە سوریالیزم نزیک بووەوە و لە ساڵی ١٩٢٩ پەیوەندی بە گروپی سوریالیزمەوە کرد و زۆری نەخایاند بوو بە یەکێک لە پێشەنگەکانی ئەو گروپە. ناسراوترین بەرهەمی بە ناوی "بەردەوامی یادەوەری" لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٣١ تەواو بوو، دالی بە درێژایی شەڕی ناوخۆی ئیسپانیا (١٩٣٦ تا ١٩٣٩) لە فەرەنسا ژیاوە پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٤٠ بەرەو ئەمریکا بڕوات و لەوێ سەرکەوتنی بازرگانی بەدەستهێنا. لە ساڵی ١٩٤٨ گەڕایەوە ئیسپانیا و لەوێ گەڕانەوەی خۆی بۆ ئایینی کاسۆلیکی ڕاگەیاند و شێوازی "عیرفانیی ئەتۆمی"ی خۆی پەرەپێدا، لەسەر بنەمای حەز و ئارەزووی خۆی بۆ کلاسیک و عیرفان و پێشهاتە زانستییەکانی ئەم دواییە. ڕێپرتوارە هونەریەکانی دالی بریتی بوون لە نیگارکێشان، پەیکەرسازی، فیلم، هونەری گرافیک، ئەنیمەیشن، مۆدە و فۆتۆگرافی، هەندێکجار بە هاوکاری هونەرمەندانی دیکە. هەروەها چیرۆکی خەیاڵی، شیعر، ژیاننامە، وتار و ڕەخنەی نووسیوە. تەوەرە سەرەکییەکانی کارەکانی بریتین لە خەون، نائاگایی، سێکسییەت، ئایین، زانست و نزیکترین پەیوەندییە کەسییەکانی. بە ناڕەحەتی ئەو کەسانەی کە کارەکانیان بە ڕێزێکی زۆرەوە دەگرت و بۆ توڕەیی ڕەخنەگرانی، زۆرجار ڕەفتارە گشتییە سەرنجڕاکێش و خۆنماییەکان زیاتر سەرنجی ڕادەکێشا لە کارە هونەریەکانی. پاڵپشتی گشتی ئەو بۆ ڕژێمی فرانسوا، چالاکییە بازرگانییەکانی و کوالیتی و ڕەسەنایەتی بەشێک لە بەرهەمە درەنگەکانیشی جێی مشتومڕ بووە. ژیان و کارەکانی کاریگەرییەکی گرنگ بوون لەسەر سوریالیستەکانی تر و هونەری پۆپ و کولتوری باو و هونەرمەندەکانی هاوچەرخی وەک جێف کوونز و دامیان هیرست. دوو مۆزەخانەی سەرەکی تەرخانکراون بۆ کارەکانی سەلڤادۆر دالی: شانۆ-مۆزەخانەی دالی لە فیگێرس لە ئیسپانیا و مۆزەخانەی سەلڤادۆر دالی لە سانت پترسبۆرگ لە فلۆریدا لە ئەمریکا. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا Salvador Dalí، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.