Robert Ryan

دەربارەی ئەکتەر

ڕۆبێرت بوشنێل ڕایان (بە ئینگلیزی : Robert Bushnell Ryan ) (١١ی تشرینی دووەمی ١٩٠٩ - ١١ی تەمموزی ١٩٧٣) ئەکتەری ئەمریکی بوو کە زۆرجار ڕۆڵی پۆلیسی ڕەق و خراپەکاری بێبەزەیی دەگێڕا. ڕایان لە شاری شیکاگۆی ویلایەتی ئیلینۆیس لەدایکبووە، یەکەم منداڵی تیمۆسی ڕایان و هاوسەرەکەی مابێل بوشنێل ڕایان بووە.  لە ساڵی ١٩٣٢ لە کۆلێژی دارتمۆس دەرچووە، هەر چوار ساڵی بەشداریکردنی نازناوی بۆکسێنی کێشی قورس لە قوتابخانەکەدا بەدەستهێناوە. دوای تەواوکردنی خوێندن، ڕایان کە تەمەنی 6'4" بوو، وەک ستۆکەرێک لە کەشتییەکدا، کرێکاری WPA و دەستی ڕەنچێک لە مۆنتانای ئەمریکا، کاری دۆزیەوە. ڕایان هەوڵیدا وەک شانۆنامەنووسێک لە بواری نمایشکردندا پیشەی خۆی دروست بکات، بەڵام بۆ ئەوەی بتوانێت بژێوی ژیانی خۆی بژی، ناچار بوو ڕوو لە نواندن بکات. لە هۆلیوود خوێندنی نواندنی کردووە و لە سەرەتای چلەکاندا لەسەر شانۆ و لە بەشە بچووکەکانی فیلمدا دەرکەوتووە. لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٤٤، دوای ئەوەی گەرەنتی گرێبەستی لە کۆمپانیای RKO Radio Pictures دەستەبەر کرد، ڕایان ناوی خۆی تۆمار کرد لە هێزی دەریایی ئەمریکا و وەک ڕاهێنەری مەشق لە کەمپی پێندڵتۆن، لە سان دیێگۆ، کالیفۆرنیا کاری کرد. لە کامپ پێندڵتۆن هاوڕێیەتی نووسەر و دەرهێنەری داهاتوو ڕیچارد بروکس دەکات، کە ڕۆمانەکەی بە ناوی The Brick Foxhole زۆر سەرسام بووە. هەروەها دەستی بە نیگارکێشان کردووە. ڕۆڵی فیلمی پێشکەوتووی ڕایان وەک بکوژێکی دژە جوولەکە بوو لە فیلمی Crossfire (1947) کە فیلمێکی نۆئار بوو لەسەر بنەمای ڕۆمانی بروکس. ئەم ڕۆڵە ڕایان تاکە پاڵێوراوی ئۆسکاری لە ژیانی هونەریدا بەدەستهێنا، بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت. لەو کاتەوە تایبەتمەندی ڕایان ڕۆڵی سەخت/ناسک بوو، دەربڕینی تایبەتی لە فیلمەکانی دەرهێنەرانی وەک نیکۆڵاس ڕەی، ڕۆبەرت وایز و سام فۆلەردا دۆزیەوە. لە فیلمی ڕای لە سەر زەوی مەترسیدار (١٩٥١)دا پۆلیسێکی شارێکی سووتاو نیشان دەدات کە ڕزگاربوون دەدۆزێتەوە لەکاتێکدا کوشتنێکی گوندنشین چارەسەر دەکات. لە فیلمی The Set-Up (1949)ی وایز، ڕۆڵی بۆکسێنەرێکی سەر گرد بینیوە کە بە شێوەیەکی دڕندانە سزا دەدرێت بەهۆی ئەوەی ڕەتیدەکاتەوە خۆی بخزێنێتە ناو ئاوەوە. فیلمە گرنگەکانی دیکە بریتی بوون لە فیلمی ڕۆژئاوایی The Naked Spur ی ئەنتۆنی مان، فیلمی جەنجاڵی ژاپۆنی سێتی ژاپۆنی House of Bamboo، Bad Day at Black Rock و فیلمی دزیی هۆشیاری کۆمەڵایەتی Odds Against Tomorrow. هەروەها لە چەندین فیلمی جەنگی سەرجەم ئەستێرەکاندا بەشداری کردووە، لەوانە فیلمی The Longest Day (1962) و Battle of the Bulge (1965) و فیلمی The Dirty Dozen. هەروەها ڕۆڵی جۆن باپتیستی لە داستانی تەکنیکی ڕەنگاوڕەنگی شای پاشاکان (١٩٦١)ی MGM بینیوە و کلاگارتی خراپەکار بووە لە وەرگێڕانی پیتەر ئۆستینۆڤ بۆ بیلی بود (١٩٦٢). لە ساڵانی دواتریدا، ڕایان بەردەوام بوو لە ڕۆڵی بەرچاو لە فیلمە گەورەکاندا. دیارترینیان فیلمی The Dirty Dozen، The Professionals (1966) و فیلمی دڕندەی ڕۆژئاوایی The Wild Bunch (1969)ی سام پێکینپا بوو کە زۆر کاریگەر بوو. ڕایان چەند جارێک لەسەر شانۆی برادۆی دەرکەوت. لەوێدا کارەکانی بریتین لە فیلمی Clash by Night، Mr. President و The Front Page، درامای کۆمیدی دەربارەی ڕۆژنامەنووسان. لە زۆرێک لە زنجیرە تەلەفزیۆنییەکان وەک ئەستێرەی میوان بەشداری کردووە، لەوانە ڕۆڵی فرانکلین هۆپی-هۆپ لە ئەڵقەی ساڵی ١٩٦٤ی "کێ دار گێلاسەکەی بڕی؟" لە درامای پزیشکی کەناڵی NBC سەبارەت بە پزیشکی دەروونی، کاتژمێری یازدەهەم. بە هەمان شێوە، وەک میوان ڕۆڵی لۆید ئۆسمەنت لە ئەڵقەی "باشتر لە شێرێکی مردوو" لە ساڵی ١٩٦٤ لە زنجیرەی دەروونی ABC، Breaking Point. لە ساڵی ١٩٦٤ ڕایان لەگەڵ وارن ئۆتس لە ئەڵقەی "بێ سەرنج"ی درامای کورتخایەنی سی بی ئێس سەبارەت بە ڕۆژنامەکان، ڕۆژنامەنووس، کە هاری گواردینۆ ڕۆڵی سەرەکی ڕۆژنامەنووس دانی تایلۆر ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. ڕایان پێنج جار (١٩٥٦-١٩٥٩) لە شانۆی زەین گرای لە کەناڵی سی بی ئێس دیک پاول و دوو جار (١٩٥٩ و ١٩٦١) لە شانۆی فرۆنتێر جاستیس کە لە زەین گرای وەرگیراوە. سێ جار (١٩٦٢-١٩٦٤) لە شەمەندەفەری واگۆن لە ڕۆژئاوا دەرکەوتووە.