Stan Lee

دەربارەی ئەکتەر

ستان لی (لەدایکبووی ستانلی مارتن لیبەر /ˈliːbər/؛ ٢٨ی کانوونی دووەمی ١٩٢٢-١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠١٨) نووسەر، سەرنوسەر، بڵاوکەرەوە و بەرهەمهێنەری کتێبی کۆمیکی ئەمریکی بووە. لە ڕێگەی ڕیزەکانی بزنسێکی خێزانییەوە بەرزبووەوە بە ناوی تایملی کۆمیکس، کە دواتر بوو بە مارڤێڵ کۆمیکس. ئەو بۆ ماوەی دوو دەیە سەرکردەی سەرەکی داهێنەری مارڤێڵ بوو، لە بەشی بچووکی دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوە بۆ کۆمپانیایەکی مالتیمیدیا کە زاڵ بوو بەسەر پیشەسازییەکانی کۆمیک و فیلمدا، فراوانتری کرد. بە هاوکاری لەگەڵ کەسانی دیکە لە مارڤێڵ- بە تایبەتی هاوکارانی نووسەر و هونەرمەندان جاک کیربی و ستیڤ دیتکۆ- هاوبەشی دروستکردنی کارەکتەرە ئایکۆنییەکان، لەوانە سپایدەرمان، ئێکس مێن، ئایرۆن مان، تۆر، هالک، ئەنت-مان، وەسپ، چوار خەیاڵی، بلاک پانتەر، دێردێڤڵ، دکتۆر ستڕەینج، جادووگەرە سوورەکە و بێوەژنە ڕەشەکە. ئەمانە و ناساندنی کارەکتەرەکانی دیکە لە ساڵانی شەستەکاندا پێشەنگ بوون لە ڕێبازێکی سروشتیتر لە کۆمیکەکانی سوپەرهێرۆدا. لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا، لی تەحەدای سنووردارکردنی دەسەڵاتی کۆدی کۆمیک کرد، ئەمەش بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ بووە هۆی گۆڕانکاری لە سیاسەتەکانیدا. لە ساڵانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا، لە میدیاکانی دیکەدا بەدوای پەرەپێدانی موڵکەکانی مارڤێڵدا ڕۆیشت، ئەنجامەکانی تێکەڵ بوو. دوای خانەنشین بوونی لە مارڤێڵ لە ساڵانی نەوەدەکاندا، لی وەک کەسایەتی گشتی کۆمپانیاکە مایەوە. زۆرجار بەشداری لە فیلم و بەرنامە تەلەفزیۆنییەکاندا دەکرد کە لەسەر بنەمای موڵکەکانی مارڤێڵ بوو، کە لەسەر بنەمای موڵکەکانی مارڤێڵ کریدتێکی بەرهەمهێنەری جێبەجێکاری وەرگرت، ئەمەش ڕێگەی پێدا ببێتە ئەو کەسەی کە زۆرترین داهاتی فیلمی تا ئێستا بەدەستهێناوە. بەردەوام بوو لە کارە داهێنەرە سەربەخۆکان تا مردنی لە تەمەنی ٩٥ ساڵیدا لە ساڵی ٢٠١٨. لی لە ساڵی ١٩٩٤ لە هۆڵی ناوبانگەکانی خەڵاتی ویل ئایسنەر لە پیشەسازی کتێبی کۆمیک و لە ساڵی ١٩٩٥ لە هۆڵی ناوبانگەکانی جاک کیربی، لە ساڵی ٢٠٠٨دا مەدالیای نیشتمانی هونەری NEA وەرگرت. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا ستان لی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.