Janet Leigh

دەربارەی ئەکتەر

جانێت لی (بە ئینگلیزی : Janet Leigh ) لە دایکبووی جانێت هێلین مۆریسۆن؛ ٦ی تەمموزی ١٩٢٧ - ٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤، ئەکتەر، گۆرانیبێژ، سەماکار و نووسەری ئەمریکی بووە. ژیانی پیشەیی ئەو زیاتر لە پێنج دەیە درێژەی کێشا. لی لە شاری ستۆکتۆن لە ویلایەتی کالیفۆرنیا لەلایەن دایک و باوکێکی چینی کرێکارەوە گەورە بووە، لە تەمەنی ١٨ ساڵیدا لەلایەن ئەکتەری ناوداری ئەمریکی نۆڕما شیرەرەوە دۆزرایەوە، کە یارمەتی داوە گرێبەستێک لەگەڵ کۆمپانیای میترۆ گۆڵدڤین-مایر دەستەبەر بکات. لی پێش یەکەم هێرشی فەرمی بۆ ناو نواندن لە بەرنامەکانی ڕادیۆدا دەرکەوتووە، یەکەمجار لە درامای ڕۆمانسی ڕۆزی ڕیج (١٩٤٧) دەرکەوت لە فیلم. لەگەڵ فیلمی MGM لە زۆر فیلمدا بەشداری کردووە کە چەندین ژانریان گرتۆتەوە، کە بریتین لە درامای تاوانکاری کردەوەی توندوتیژی (١٩٤٨)، درامای ژنە بچووکەکان (١٩٤٩)، کۆمیدی فریشتەکان لە مەیدانی دەرەوە (١٩٥١)، ڕۆمانسی سکاراموش (١٩٥٢) و درامای ڕۆژئاوایی The Naked Spur (١٩٥٣). لە کۆتاییەکانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا ڕۆڵی دراماتیکی بینی، لە فیلمەکانی وەک سەفاری (١٩٥٦) و فیلمی نۆئاری ئۆرسۆن وێڵز تاچ ئۆف ئیڤڵ (١٩٥٨). لەگەڵ وێنەکانی ڕادیۆی RKO لەگەڵ ڕۆبەرت میچم ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی کۆمیدی ڕۆمانسی Holiday Affair (1949) بینی. لی گەورەترین سەرکەوتنی بەدەستهێنا بە ڕۆڵی ماریون کرین لە فیلمی دەروونی تریلەری ئەلفڕێد هیچکۆک سایکۆ (١٩٦٠). بەهۆی ڕۆڵی لیگ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆبی بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشت بەدەستهێنا و پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین ئەکتەری پاڵپشتی بەدەستهێنا. پچڕپچڕ بەردەوام بوو لە دەرکەوتنی لە فیلمەکاندا، لەوانە بای بای بێردی (١٩٦٣)، هارپەر (١٩٦٦)، شەوی کۆترەکان (١٩٧٢) و بۆرد وۆک (١٩٧٩). یەکەم جار لە برادۆی لە ساڵی ١٩٧٥ لە بەرهەمێکی فیلمی Murder Among Friends دەرکەوت. هەروەها دواتر لەگەڵ کچەکەیدا لە دوو فیلمی ترسناکدا بەشداری دەکرد، جەیمی لی کورتیس: تەم (١٩٨٠) و هالۆوین H20: ٢٠ ساڵ دواتر (١٩٩٨). جگە لە کارەکانی وەک ئەکتەر، لیگ لە نێوان ساڵانی ١٩٨٤ بۆ ٢٠٠٢ چوار کتێبی نووسیوە کە دوو کتێبیان ڕۆمان بوون. لی لە تەمەنی هەرزەکاریدا دوو هاوسەرگیری کورتی هەبوو (یەکێکیان هەڵوەشایەوە) پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٥١ هاوسەرگیری لەگەڵ ئەکتەری ناوداری ئەمریکی تۆنی کورتیس بکات، یەکێتییەکەی ئەو دوو هاوسەرە کە زۆر بانگەشەی بۆ کرابوو لە ساڵی ١٩٦٢ بە جیابوونەوە کۆتایی هات و دوای ئەوەی لە هەمان ساڵدا ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی The Manchurian Candidate بینی، لی هاوسەرگیری کردەوە و کارەکەی کەمکردەوە. لە مانگی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٤ لە تەمەنی ٧٧ ساڵیدا کۆچی دوایی کرد، دوای شەڕێکی ساڵێک لەگەڵ هەوکردنی بۆرییەکانی خوێن، کە هەوکردنی خوێنبەرەکانە.