Angela Merkel

دەربارەی ئەکتەر

ئەنجێلا دۆرۆتیا مێرکڵ (لەدایکبووی کاسنەر؛ لەدایکبووی ١٧ی تەمموزی ١٩٥٤) سیاسەتمەدار و زانای پێشووی ئەڵمانییە و لە ساڵی ٢٠٠٥ تا ٢٠٢١ وەک ڕاوێژکاری ئەڵمانیا کاری کردووە، ئەندامی یەکێتی دیموکراتی مەسیحی (CDU) بووە، پێشتر لە ساڵی ٢٠٠٢ تا ٢٠٠٥ وەک سەرۆکی ئۆپۆزسیۆن و لە ساڵی ٢٠٠٠ وەک سەرۆکی یەکێتی دیموکراتی مەسیحی کاری کردووە تا ساڵی ٢٠١٨. مێرکڵ یەکەم ژنە ڕاوێژکاری ئەڵمانیا بوو. مێرکڵ لە ماوەی سەرۆکایەتیی ڕاوێژکاری ئەڵمانیادا زۆرجار وەک سەرۆکی دیفاکتۆی یەکێتی ئەوروپا (یەکێتی ئەوروپا) کە بەهێزترین ژنە لە جیهاندا و لە ساڵی ٢٠١٦ەوە سەرکردەی جیهانی ئازاد ناودەبرا. مێرکڵ لە شاری هامبۆرگ لە ئەڵمانیای ڕۆژئاوا لەدایک بووە، لە تەمەنی کۆرپەیدا ڕووی لە ئەڵمانیای ڕۆژهەڵات کردووە کاتێک باوکی کە پیاوێکی ئایینی لۆتەرانە و لە شاری پێرلێبێرگ پاستورایەتی وەرگرتووە. لە ساڵی ١٩٨٦ بڕوانامەی دکتۆرای لە کیمیای کوانتەم بەدەستهێناوە و تا ساڵی ١٩٨٩ وەک زانای توێژینەوە کاری کردووە، مێرکڵ لە دوای شۆڕشەکانی ساڵی ١٩٨٩ هاتە ناو سیاسەتەوە، بۆ ماوەیەکی کورت وەک جێگری وتەبێژی یەکەمین حکومەتی ئەڵمانیای ڕۆژهەڵات کە بە شێوەیەکی دیموکراسی هەڵبژێردرابوو بە سەرۆکایەتی لۆتار دی مایزێر کاری کرد. دوای یەکگرتنەوەی ئەڵمانیا لە ساڵی ١٩٩٠، مێرکڵ بۆ ویلایەتی مێکلینبۆرگ-ڤۆرپۆمێرن هەڵبژێردرا. وەک پارێزراوی ڕاوێژکار هێلموت کۆل، مێرکڵ لە ساڵی ١٩٩١ وەک وەزیری ژنان و لاوان دەستنیشانکرا، دواتر لە ساڵی ١٩٩٤ بوو بە وەزیری ژینگە و پاراستنی سروشت و سەلامەتی ئەتۆمی، دوای ئەوەی پارتی دیموکراتی گەلان لە هەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ١٩٩٨دا دۆڕان، مێرکڵ وەک سکرتێری گشتی پارتی دیموکراتی گەلان هەڵبژێردرا، پێش ئەوەی ببێتە یەکەمین سەرۆکی ژن و یەکەم ژنە سەرکردەی پارتەکە لە ئۆپۆزسیۆن دوای دوو ساڵ، لە دوای سکانداڵێکی بەخشین کە ڤۆڵفگانگ شوبلی ڕووخاند. دوای هەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ٢٠٠٥، مێرکڵ بۆ جێگرتنەوەی گێرهارد شرۆدەر وەک ڕاوێژکاری ئەڵمانیا دەستنیشانکرا، سەرکردایەتی هاوپەیمانییەکی گەورەی کرد کە پێکهاتبوو لە پارتی سی دی یو و پارتە خوشکەکەی باڤاریای یەکێتی سۆسیال مەسیحی (CSU) و پارتی سۆسیال دیموکراتی ئەڵمانیا (SPD). مێرکڵ یەکەم ژن بوو کە وەک ڕاوێژکار هەڵبژێردرا، یەکەم ڕاوێژکاریش بوو لە دوای یەکگرتنەوە کە لە ئەڵمانیای ڕۆژهەڵاتی پێشوودا پەروەردە بووبێت. لە هەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ٢٠٠٩دا پارتی دیموکراتی کوردستان زۆرترین پشکی دەنگەکانی بەدەستهێنا و مێرکڵ توانی حکومەتی هاوپەیمانی لەگەڵ پارتی دیموکراتی ئازاد (FDP) پێکبهێنێت. لە هەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ٢٠١٣دا، پارتی دیموکراتی کوردستانی مێرکڵ بە ٤١.٥%ی دەنگەکان سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستهێنا و دووەم هاوپەیمانی گەورەی لەگەڵ پارتی سۆسیالیستی بەریتانیا پێکهێنا، دوای ئەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان هەموو نوێنەرایەتییەکانی لە بوندستاگدا لەدەستدا. لە هەڵبژاردنی فیدراڵی ساڵی ٢٠١٧دا، مێرکڵ سەرکردایەتی پارتی دیموکراتی کوردستانی کرد بۆ ئەوەی بۆ چوارەمجار ببێتە گەورەترین پارت؛ مێرکڵ سێیەم هاوپەیمانی گەورەی لەگەڵ پارتی سۆسیالیستی بەریتانیا پێکهێنا و لە 14ی ئازاری 2018 بۆ خولی چوارەم وەک ڕاوێژکاری ئەڵمانیا سوێندی یاسایی خوارد کە ژمارەیەکی پێوانەیی بوو.