Maria Bethânia

دەربارەی ئەکتەر

ماریا بێثانیا ڤیانا تێلێس ڤێلۆسۆ، لە دایکبووی ١٨ی حوزەیرانی ١٩٤٦، گۆرانیبێژ و گۆرانیبێژی بەڕازیلییە. لە شاری سانتۆ ئامارۆ لە باهیا لەدایکبووە، لە ساڵی ١٩٦٤ لە شاری ڕیۆ دی جانیرۆ بە بەرنامەی "ئۆپینیاو" ("بۆچوون") دەستی بە کاری هونەری کردووە. بەهۆی ناوبانگەکەیەوە، لەگەڵ نمایشەکانی لە سەرانسەری وڵات، و بەناوبانگبوونی گۆرانییەکەی ساڵی ١٩٦٥ بەناوی "کارکارا"، ئەو هونەرمەندە بووە ئەستێرەیەک لە بەرازیل. بێتانیا خوشکی گۆرانیبێژ و ئاوازدانەر کایتانۆ ڤێلۆسۆ و نووسەر و ئاوازدانەر مابێل ڤێلۆسۆیە، هەروەها خاڵۆی گۆرانیبێژانی بێلۆ ڤێلۆسۆ و جۆتا ڤێلۆسۆیە. ئەو گۆرانیبێژە لە ماوەی 47 ساڵی ژیانی هونەریدا تا ئێستا 50 ئەلبوومی ستۆدیۆیی بڵاوکردووەتەوە، هەروەها لەنێو ئەو 10 هونەرمەندە میوزیکیانەی لە بەرازیلدا زۆرترین فرۆشیان هەیە، زیاتر لە 26 ملیۆن تۆماری فرۆشتووە. بێثانیا لە ساڵی ٢٠١٢، لەلایەن گۆڤاری ڕۆڵنگ ستۆن برازیلەوە، وەک پێنجەم گەورەترین دەنگی مۆسیقای بەڕازیلی ڕیزبەندی کرا. بێتانیا شەشەم منداڵە لە کۆی هەشت منداڵ کە لە خێزانی خۆسێ تێلێس ڤێلۆسۆ (سیو زێکا) کە بەرپرسێکی حکومییە و کلۆدیۆنۆر ڤیانا تێلێس ڤێلۆسۆ (دۆنا کانۆ) کە ژنێکی ماڵەوەیە. ناوی ماریا بێثانیا لەلایەن کایتانۆ ڤێلۆسۆی برایەوە هەڵبژێردرا دوای ئەو گۆرانییە بەناوبانگەی کە لەلایەن ئاوازدانەر کاپیبا نووسراوە و لەو کاتەدا بە دەنگی نێلسۆن گۆنساڵڤێس بەناوبانگ بووە. لە تەمەنی منداڵیدا ئاوات و ئاواتێکی هەبووە بۆ ئەوەی ببێتە ئەکتەر. بەڵام دایکی مۆسیقاژەن بوو، بۆیە مۆسیقا لە ماڵی ڤێلۆسۆدا باو بوو. هەرچەندە بێتانیا لە شاری سانتۆ ئامارۆ دا پوریفیسۆ لەدایکبووە، بەڵام خێزانەکەی لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا ڕوویان لە سەلڤادۆر لە باهیا کردووە، ئەو گواستنەوەیە ڕێگەی پێداوە ئەزموونی بازنەی بۆهێمی و فیکری شارەکە بکات، هەروەها سەردانی شانۆکان بکات. کاتێک تەمەنی 16 ساڵ بوو، کایتانۆ ڤێلۆسۆی برای بانگهێشتی کرد بۆ ئەوەی لە فیلمێکدا گۆرانی بڵێت کە ئەو خەریکی بەرهەمهێنانی دەنگی فیلمەکەی بوو، بەڵام ئەو کچە ڕەتیکردەوە. سەرەڕای ئەوەش، دەرهێنەری فیلمەکە، ئەلڤارۆ گویماریس، دەنگی ئەوی بەدڵ بوو و ئەو مۆسیقاژەنە گەنجەی بانگهێشت کرد بۆ ئەوەی لە فیلمی مۆسیقی بۆکا دی ئۆرۆی ساڵی ١٩٦٣ی نێلسۆن ڕۆدریگێزدا بەشداری بکات. ئەمجارەیان بێتانیا قبوڵ دەکات و بۆ یەکەمجار لە ژیانیدا چووە سەر شانۆ بۆ ئەوەی گۆرانی بۆ بینەرێک بڵێت، شانۆنامەکەی کردەوە بە پێشکەشکردنی سامبای ئاتاولفۆ ئەلڤێس. هەر لەو ساڵەدا بێثانیا و خوشکەکەی گۆرانیبێژان جیلبێرتۆ گیل و گال کۆستایان ناسی؛ کایتانۆ بانگهێشت کرابوو بۆ ئەوەی نمایشێکی MPB پێشکەش بکات بۆ کردنەوەی تیاترۆ ڤیلا ڤێلها. ئەو چوار هونەرمەندە کۆبوونەوە و لە ساڵی ١٩٦٤دا، نمایشی Nós، por exemplo (ئێمە بۆ نموونە)یان کرد. نمایشەکە سەرکەوتوو بوو و دوای بیست مانگ جارێکی دیکە پێشکەشکرایەوە، بە بەشداری گۆرانیبێژ و ئاوازدانەر تۆم زی. هەر لەو ساڵەدا گروپەکە نمایشێکی دیکەیان بە ناوی نۆڤا بۆسا ڤێلها ئی ڤێلها بۆسا نۆڤا (بۆسا کۆنە نوێیەکان و بۆسا نوێی کۆن). هێشتا لەو ساڵەدا کە لەلایەن کایتانۆ و گیلەوە دەرهێنرا، بێثانیا میوزیکاڵێکی دیکەی پێشکەش کرد، ئەمجارەیان بە تەنیا، بە ناوی مۆرا نا فیلۆسۆفیا (لە فەلسەفەدا دەژی). جارێکی تر لەگەڵ براکەی دەستی بە نمایشکردن کردەوە، هەروەها لەگەڵ جیلبێرتۆ گیل و گال کۆستا و تۆم زی، لە کردنەوەی شانۆی ڤیلا ڤێلها لە ساڵی داهاتوودا. لە یەکێک لەم نمایشانەدا، مۆسیقاری بۆسا نۆڤا نارا لیاو دەرفەتێکی بۆ ڕەخساند کە لە زنجیرەیەک نمایشدا بە ناوی "ئۆپینیاو" جێگەی خۆی بگرێتەوە. ... سەرچاوە: بابەتی "ماریا بێثانیا" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.