Jane Fonda

دەربارەی ئەکتەر

جەین سیمۆر فۆندا، لە ٢١ی کانوونی دووەمی ١٩٣٧ لەدایک بووە، ئەکتەر و چالاکوان و مۆدێلی پێشووی جلوبەرگی ئەمریکییە. وەرگری خەڵاتی جۆراوجۆرە لەوانە دوو خەڵاتی ئۆسکار، دوو خەڵاتی فیلمی ئۆسکاری بەریتانی، حەوت خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب، خەڵاتێکی پرایم تایم ئیمی، خەڵاتی دەستکەوتی ژیانی AFI، خەڵاتی ڕێزلێنانی شێری زێڕین، خەڵاتی ڕێزلێنانی پاڵم دی ئۆر، و خەڵاتی سیسیل بی دیمیل. فۆندا لە دایک و باوکی کۆمەڵایەتی فرانسیس فۆرد سیمۆر و ئەکتەری ناوداری ئەمریکی هێنری فۆندا لەدایکبووە، یەکەمجارە لە بواری نواندندا بە شانۆنامەی فیلمی (The Was a Little Girl) لە ساڵی ١٩٦٠ لە برادۆی دەرکەوتووە، کە بۆ ئەم فیلمە پاڵێوراوانی خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین ئەکتەری دیار لە شانۆنامەیەکدا وەرگرتووە، دواتر لە هەمان ساڵدا یەکەمجار لەسەر شانۆ دەرکەوتووە بە فیلمی کۆمیدی ڕۆمانسی Tall Story. لە ساڵانی شەستەکاندا بە فیلمە کۆمیدییەکانی سەردەمی خۆگونجاندن (١٩٦٢)، یەکشەممە لە نیویۆرک (١٩٦٣)، پشیلە بالۆ (١٩٦٥)، پێی ڕووت لە پارک (١٩٦٧) و باربارێلا (١٩٦٨)دا ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا. هاوسەری یەکەمی دەرهێنەری باربارێلا ڕۆجەر ڤادیم بوو. حەوت جار پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکار بووە، یەکەم پاڵێوراوی بۆ فیلمی The Shoot Horses، Don't They? (1969)، و دواتر لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا دوو جار خەڵاتی ئۆسکاری باشترین ئەکتەری بەدەستهێنا، بۆ فیلمەکانی Klute (1971) و Coming Home (1978). پاڵێوراوەکانی دیکەی بریتی بوون لە فیلمەکانی جولیا (١٩٧٧)، نەخۆشی چین (١٩٧٩)، لەسەر گۆمی زێڕین (١٩٨١) و بەیانی دوای (١٩٨٦). گۆرانییە یەک لە دوای یەکەکانی فیلمی خۆش لەگەڵ دیک و جین (١٩٧٧)، سویتی کالیفۆرنیا (١٩٧٨)، سوارچی کارەبایی (١٩٧٩) و ٩ بۆ ٥ (١٩٨٠) هێزی ڕاکێشانی فۆندایان لە بۆکس ئۆفیسدا پاراست، هەروەها خەڵاتی ئیمی پرایم تایمی بەدەستهێنا بەهۆی ڕۆڵی لە فیلمی تەلەفزیۆنی The Dollmaker (١٩٨٤). لە ساڵی ١٩٨٢ یەکەم ڤیدیۆی وەرزشی خۆی بڵاوکردەوە بە ناوی Jane Fonda's Workout کە بووە زۆرترین فرۆشی VHS لە سەدەی بیستەمدا. ئەمە یەکەم ڤیدیۆ دەبێت لە ٢٢ ڤیدیۆی لەو جۆرە لە ماوەی ١٣ ساڵی داهاتوودا، کە بە کۆی گشتی زیاتر لە ١٧ ملیۆن دانە دەفرۆشرێت. لە هاوسەری دووەمی تۆم هایدن جیابووەوە، لە ساڵی ١٩٩١ لەگەڵ تێد تۆرنەر، ملیاردێری میدیایی هاوسەرگیری کرد و خانەنشین بوو لە نواندن، ئەمەش دوای ڕیزێک فیلمی سەرکەوتوو نەبوو لە ڕووی بازرگانییەوە کە لەلایەن ستانلی و ئایریس (١٩٩٠) کۆتایی پێهات. فۆندا لە ساڵی ٢٠٠١ لە تۆرنەر جیابووەوە و بە فیلمی بەناوبانگی Monster-in-Law (٢٠٠٥) گەڕایەوە سەر شاشە. هەرچەندە جۆرجیا ڕول (٢٠٠٧) تاکە فیلمی دیکەی بوو لە ماوەی ساڵانی ٢٠٠٠دا، بەڵام لە سەرەتای ساڵانی ٢٠١٠دا بە تەواوی دەستی بە ژیانی هونەری خۆی کردەوە. فیلمەکانی دواتر بریتین لە فیلمی The Butler (2013)، This is Where I Leave You (2014)، Youth (2015)، ڕۆحەکانمان لە شەودا (2017)، و یانەی کتێب (2018). لە ساڵی ٢٠٠٩، گەڕایەوە بۆ برادۆی دوای ٤٩ ساڵ دوورکەوتنەوە لە شانۆ، لە شانۆنامەی ٣٣ جۆرەکان کە بووە هۆی پاڵێوراوی خەڵاتی تۆنی بۆ باشترین ئەکتەری شانۆنامەیەک، لە کاتێکدا ڕۆڵی سەرەکی دووبارەبوونەوەی لە زنجیرە درامای HBO The Newsroom (٢٠١٢-١٤) دوو پاڵێوراوی خەڵاتی پرایم تایم ئیمی بەدەستهێنا. هەروەها پێنج ڤیدیۆی تری وەرزشی لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٩ بۆ ٢٠١٢ بڵاوکردەوە، فۆندا لە ئێستادا ڕۆڵی گرەیس هانسۆن دەگێڕێت لە زنجیرە کۆمیدییەکەی نێتفلێکس گرەیس و فرانکی، کە لە ساڵی ٢٠١٥ بۆ یەکەمجار دەرکەوت و پاڵێوراوەکانی بۆ خەڵاتی پرایم تایم ئیمی و سێ خەڵاتی سکرین ئەکتەر گیڵد بەدەستهێناوە.