Benoît Chamoux

دەربارەی ئەکتەر

بینۆیت شامۆکس شاخەوانێکی فەرەنسی بووە، لە ١٩ی شوباتی ١٩٦١ لە شاری لا ڕۆش سورفۆرۆن لە هاوت ساڤۆی لەدایک بووە و لە ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٥ لە تەمەنی ٣٤ ساڵیدا لە شاری کانگچێنجونگا لە نیپاڵ کۆچی دوایی کردووە. منداڵێکی یەدەگ بەڵام کنجکاو بوو، لە ژینگەیەکی شاخدا گەورە بووە کە لوتکەکان بەشێک بوون لە دیمەنی ڕۆژانە و لە تەمەنێکی زۆر بچووکەوە تامێکی بەهێزی بۆ ماندووبوونی جەستەیی و گەشتکردن و دەرەوە پەرەپێداوە. لە تەمەنی هەرزەکاریدا شاخەوانی لە یانە ناوخۆییەکان دۆزیەوە، ڕاهێنانی لەسەر تەکنیکەکانی شاخەوانی و سەرکەوتن بەسەر سەهۆڵدا کرد، هەروەها بە خێرایی توانا نائاساییەکانی نیشان دا، چ لە ڕووی بەرگەگرتنی و چ لە ڕووی ئیرادەیەوە. لە تەمەنی گەنجیەوە بەرەو شاخە بەرزەکان ڕاکێشرا، لە ساڵی ١٩٨٢دا سەرکەوتە سەر شاخی ئەڵماس کولۆر لەسەر چیای کینیا لە کینیا، ساڵی دواتر لە ساڵی ١٩٨٣ سەرکەوتە سەر ڕووی باشووری هواسکاران لە پیرۆ، پێش ئەوەی سەرنجی خۆی بخاتە سەر بەرزاییەکانی هیمالایا، لەوێ بە خێرایی خۆی وەک یەکێک لە درەوشاوەترین شاخەوانەکانی نەوەی خۆی جێگیر کرد. لە ساڵی ١٩٨٥ بەدواوە، زنجیرەیەک لوتکەی ٨ هەزار مەتری بەدەستهێنا، لە نێوان ساڵانی ١٩٨٥ بۆ ١٩٩٥ لە چواردە لوتکەی ٨ هەزار مەتری لە جیهاندا سێزدە لوتکەی سەرکەوتنی بەدەستهێنا- کارەساتێک کە وای لێکرد ببێتە کەسایەتییەکی سەرەکی لە شاخەوانی فەرەنسیدا. لایەنگری سەرکەوتنی خێرا و سووک بوو، کە ناوی لێنا "بەرزبوونەوەی خێرا"، چەندین سەرکەوتنی تاکە کەسی ئاستی بەرزی تەواو کرد، بەتایبەتی لەسەر گاشێربرومی دووەم، گاشێربرومی یەکەم، لوتکەی فراوان و K2، کە لە ماوەیەکی پێوانەییدا گەیشتە لوتکە. سەرکردەیەکی تیمە نێودەوڵەتییەکان بوو لە بارودۆخێکی تونددا، هەروەها سەرکردایەتی پڕۆژەی "ڕۆحی تیم"ی کرد، کە تێیدا سیفەتەکانی سەرکردایەتی خۆی و هەروەها پابەندبوونی خۆی بە مرۆڤایەتی نیشان دا. لە ساڵی ١٩٩٢ شامۆکس خۆی جیاکردەوە بە ئاراستەکردنی یەکەم پێوانی مانگی دەستکرد بۆ بەرزی ئێڤرێست لە لوتکەکەوە، نزیکەی پانزە کیلۆگرام ئامێری لەسەر لوتکەکە داناوە بۆ ئەوەی خوێندنەوەی ٨٨٤٦ مەتر بە وردبینییەکی بێ وێنە بەدەستبهێنێت. پاشان بەردەوام بوو لە گەشتە زانستی و وەرزشییەکانی، بەتایبەتی سەرکەوتنی بەسەر داولاگیری لە ساڵی ١٩٩٣ و لۆتسێ لە ساڵی ١٩٩٤، لە هەمان کاتدا بەشداری لە توێژینەوە پزیشکییەکانی بەرزاییەکانیشدا کرد. لە ٧ی ئایاری ١٩٩٥ گەیشتە لوتکەی ماکالو، کە سێزدەهەمین لوتکەی ٨ هەزار مەترییە، هەرچەندە دواتر ئەم سەرکەوتنە لەلایەن هەندێک لە شرۆڤەکارانی شاخەوانی هیمالایا مشتومڕی لەسەر دەکرێت. لە پاییزی ساڵی ١٩٩٥ بەڕێکەوت بۆ چواردەهەمین و کۆتا لوتکەی گەورەی خۆی کە ناوی کانگچێنجونگا بوو، کە سێیەم بەرزترین لوتکەی جیهانە بە بەرزی ٨٥٨٦ مەتر. لە ٦ی تشرینی یەکەمی ١٩٩٥ کە تەنها چەند دەیان مەترێک لە لوتکەکەوە دوورە، لەگەڵ وێنەگر پیێر ڕۆیەر و شێرپا ڕیکویان ون بوو، بەمەش هەوڵەکانی بۆ لوتکەی هەر چواردە لوتکەی ٨ هەزار مەتری تەواو نەبوو. دوای پێنج مانگ لە مردنی، بێوەژنەکەی، فابیان کلاوس، دامەزراوەی بینۆی شامۆی دامەزراند، لە ژێر چاودێری فۆنداسیۆنی فەرەنسا، بۆ ڕێزگرتن لە یادی و درێژەدان بە پابەندبوونی بە کۆمەڵگاکانی دۆڵی بەرزی هیمالایا. لە ڕێگەی دەستکەوتە وەرزشییەکانی و مەیلی بۆ مەترسیکردن و ڕەنگدانەوەی لەسەر مانای پابەندبوون لە شاخەکاندا، بێنۆیت شامۆکس وەک کەسایەتییەکی هێمادار لە شاخەوانی مۆدێرن لە هیمالایا دەمێنێتەوە، کە زۆرجار بە "شازادەیەکی بچووکی هیمالایا" ناودەبرێت.