Stan Brakhage

دەربارەی ئەکتەر

ستان براخاگ یەکێکە لە کاریگەرترین سینەماکارەکانی سینەمای ئاڤانگاردی ئەمریکی، بەهۆی شرۆڤە کۆمەڵایەتییە بێ چەواشەکارەکانی و داهێنانە تەکنیکییەکانیەوە ناوبانگی دەرکردووە. لە ماوەی نزیکەی ٤٠ ساڵی کارکردنیدا، زیاتر لە ٢٠٠ فیلمی بە درێژایی جیاواز دروستکردووە. یەکەم فیلمی خۆی بە ناوی Interim (1952) لە تەمەنی 18 ساڵیدا دروستکرد دوای ئەوەی وازهێنانی لە کۆلێژ. فیلمەکانی براخاگ هەوڵ دەدەن شێوازی بینینی ئێمە بگۆڕن. ئەوان بینەران هان دەدەن کە خۆیان لە پێکهاتەی گێڕانەوەی نەریتی بەدوور بگرن لە بەرژەوەندی تێگەیشتنێکی بینراوی پاک کە پشت بە ناونانی ئەو شتانە نەبەستێت کە دەبینرێت؛ بەڵکو ئامانجی ئەو دروستکردنی ئەزموونێکی بینراوی ناوەکیترە، چونکە پێی وایە "ڕژێمی هۆشیاری بینراو ناتوانێت هیچی کەمتر بێت لە ڕێڕەوی ڕۆح". بۆ ئەم مەبەستەش فیلمەکانی بە ڕەنگی زۆر هەستیار وێنە دەگیرێن و کەمترین تراکی دەنگی بەکاردەهێنن. دەکرێت کارەکانی بەسەر قۆناغە جیاوازەکاندا دابەش بکرێت. یەکەم کورتە فیلمەکانی بەدواداچوون بۆ تایبەتمەندی و ئەگەرەکانی ڕووناکی دەکرد. لە زۆرێک لە کارە تاقیکارییەکانیدا، براخاگ دەستبەرداری سینەماکاری تەقلیدی بووە و لە بەرژەوەندی کارکردنی ڕاستەوخۆ لەگەڵ خودی ستۆکی فیلمەکەدا بووە. ناوبەناو وێنەی لەسەری نەخشاندووە و ڕەنگی کردووە و خراپ بووە و بۆیاخ کردووە؛ هەروەها هەوڵی داوە شتە ئۆرگانییەکان لەسەر فیلمەکە لێبدات. بەناوبانگترین نموونەی ئەو کورتە مۆتلایتەکەی ساڵی ١٩٦٣یە کە تێیدا باڵەکانی مۆتەکەی بە ستۆکەکەوە لێداوە. هەندێک لە فیلمە سەرەتاییەکانی لەسەر بنەمای ئینتیمیترین ئەزموونەکانی بوو کە بریتی بوون لە خۆشەویستی لەگەڵ بووکە نوێیەکەی--لە فیلمی نەرێنی وێنا کراوە--لە فیلمی Wedlock House: An Intercourse (1959)، هەروەها هەوڵدان بۆ زیندووکردنەوەی سەگە مردووەکەی بە کامێرا لە فیلمی Sirius Remembered (1959). لە ساڵانی شەستەکاندا، بۆچوونە ئایکۆنۆکلاسیکەکانی براخاگ بەهۆی شیعرەکانیانەوە ئاهەنگیان گێڕا، بەڵام لە ساڵانی حەفتاکان، سەرنجی گۆڕا بۆ پرسە کۆمەڵایەتییەکان و زۆرێک لە لایەنگرانی نامۆ کرد بە زنجیرە فیلمە نائارامکەرەکانی وەک "بەڵگەنامەکانی پیتسبورگ" کە تێیدا چەندین دیدگای ترسناک و ترسناکانەی ژیانی ناوەوەی شارەکانی لەگەڵ فیلمەکانی وەک ئەکتی بینین بە چاوی مرۆڤ (١٩٧١) کە بوو لە مۆرگێکدا تەقەی لێکرا. هەروەها بەردەوام بوو لە مادەی ژیاننامەیی لەگەڵ "زنجیرەی دڵسۆزی/دووفاقی. لە ماوەی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا، دیسانەوە سەرنجی براخاگ گۆڕا--ئەمجارەیان سەرسام بوو بە دروستکردنی فیلمی بەڕاستی "ئەبستراکت" وەک عەرەبی (1982) کە پێکهاتووە لە تەقینەوەی درەوشاوەی ڕووناکی ڕەنگاوڕەنگ کە بانگەشەی ئەوە دەکات، نوێنەرایەتی "مۆسیقای پێشبینیکراو" دەکات. جگە لە فیلمسازی، براخاگە هەروەها کتێبی لەسەر فیلم و فیلمسازی نووسیوە و هەروەها وەک مامۆستا کاری کردووە.