Nino Ferrer

دەربارەی ئەکتەر

نینۆ ئاگۆستینۆ ئارتۆرۆ ماریا فێراری (١٥ی ئابی ١٩٣٤ – ١٣ی ئابی ١٩٩٨) ناسراو بە نینۆ فێرێر، گۆرانیبێژ و ئاوازدانەر و نووسەری فەرەنسی لەدایکبووی ئیتاڵییە. نینۆ فێرێر لە ١٥ی ئابی ١٩٣٤ لە شاری جێنەوای ئیتاڵیا لەدایک بووە، بەڵام ساڵانی یەکەمی ژیانی لە کالیدۆنیای نوێ (خاکی دەرەوەی فەرەنسا لە باشووری ڕۆژئاوای زەریای هێمن) ژیاوە، کە باوکی کە ئەندازیار بووە، لەوێ کار دەکات. خوێندنی ئایینی یەزیدیەکان، سەرەتا لە جێنەوا و دواتر لە سانت جان دی پاسی لە پاریس، ڕق و کینەیەکی تەواوی ژیانی لە کڵێسا بەجێهێشت. لە ساڵی ١٩٤٧ەوە نینۆی گەنج لە زانکۆی سۆربۆن لە پاریس ئیتنۆلۆژی و شوێنەوارناسی خوێندووە، هەروەها بەدوای ئارەزووەکانی خۆیدا لە بواری مۆسیقا و نیگارکێشیدا دەگەڕێت. دوای تەواوکردنی خوێندنەکەی، فێرەر دەستیکرد بە گەشتکردن بە جیهاندا، لە کەشتییەکی بارهەڵگردا کاردەکات. کاتێک گەڕایەوە بۆ فەرەنسا خۆی نوقم کرد لە مۆسیقادا. خولیای جاز و بلوز وای لێکرد کە مۆسیقای جەیمس براون و ئۆتیس ڕێدینگ و ڕەی چارڵز بپەرستێت. لە ئۆرکێسترای جاز نیو ئۆرلینز لەلایەن بیل کۆڵمانەوە دەستی بە ژەنینی دابل بەس کرد. بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٥٩ لە تۆمارێکدا دەرکەوت، لە دوو گۆرانی ٤٥ تاکە گۆرانی دیکسی پشیلەکاندا بەسی ژەنی. پێشنیاری دەستپێکردنی گۆرانی وتن بە تاک لە گۆرانیبێژی ڕیتم 'ن' بلوز نانسی هۆلۆوەی هات کە ئەویش یاوەری بوو. لە ساڵی ١٩٦٣ فێرێر یەکەم تۆماری خۆی تۆمار کرد، کە تاکە گۆرانی "Pour oublier qu'on s'est aimé" ("بۆ ئەوەی لەبیرمان بچێت ئێمە عاشق بووین"). لایەنی B ی ئەو تاکە گۆرانییە گۆرانییەکی "C'est irréparable"ی هەبوو، کە بۆ سوپەرستارێکی ئیتاڵی مینا بە ناوی "Un anno d'amore" وەرگێڕدرا و لە ساڵی 1965 بوو بە گۆرانییەکی گەورە پاژنە بەرز). یەکەم سەرکەوتنی تاکەکەسی لە ساڵی ١٩٦٥ بە گۆرانی "میرزا" بوو. گۆرانییە بەناوبانگەکانی تر، وەک "کۆرنیشۆن" و "ئۆ! هێ! هێین! بۆن!" بەدوایدا هات، فێرەری وەک شتێک لە گۆرانیبێژێکی کۆمیدی دامەزراند. ئەو چەشنە چەقبەستووانە و سەرکەوتنە گەورەکەی لە کۆتاییدا وای لێکرد هەست بکات "گیری خواردووە"، و نەیتوانیوە لە داواکاری بەردەوامی بینەرانی زەبەلاح ڕزگاری بێت بۆ بیستنی ئەو هیتانەی کە خۆی سووکایەتی پێدەکرد. دەستی کرد بە بەڕێوەبردنی ژیانێکی "شەراب و ژن و گۆرانی" لە هەمان کاتدا نمایشی بێکۆتایی وروژێنەری لە شانۆکان و لە تەلەفزیۆنەکان و لە گەشتەکاندا پێشکەش دەکرد. لە ئیتاڵیا لە ساڵی ١٩٦٧ بە گۆرانی "La pelle nera" (وەشانەکەی فەرەنسی "Je voudrais être un noir" ["پێم خۆشە پیاوێکی ڕەشپێست بم"]) گۆرانییەکی گەورەی بەدەستهێنا. ئەم گۆرانییە ڕۆحییە بە تێکستە نیمچە شۆڕشگێڕییەکانیەوە کە داوای لە زنجیرەیەک بتە ڕەشەکانی مۆسیقای فێرێر دەکات کە پێستی ڕەشی خۆیان بە دیاری بۆ بدەن بۆ سوودی دروستکردنی مۆسیقا، لە ئیتاڵیادا پێگەیەکی ئایکۆنی درێژخایەنی بەدەستهێنا. دوای "La pelle nera" زنجیرەیەک گۆرانی نیمچە جدی دیکەی ئیتاڵی هاتە ئاراوە، کە دوو دەرکەوتنی لە فێستیڤاڵی مۆسیقای سانریمۆ لەخۆگرتبوو (لە ساڵانی ١٩٦٨ و ١٩٧٠). لە ساڵی ١٩٧٠ گەڕایەوە بۆ فەرەنسا و لەوێ دەستی بە کاری مۆسیقا کردەوە. فێرێر یاخی بوو لە "بێ بایەخی گەورە"ی بازرگانی نمایشی فەرەنسی، پڕ بوو لەوەی کە وەک "تەکنۆکراتە کینیی و ئیستغلالکارە تەماحکارەکانی بەهرە" هەستی پێدەکرد (ئەو بیری لەوە کردبووەوە کە لە ساڵی ١٩٦٧دا بە تەواوی بازرگانی نمایشی جێبهێڵێت، کاتێک فەرەنسای بەجێهێشت و بەرەو ئیتاڵیا). لە گۆرانییە کەمتر ناسراوەکانیدا کە خەڵک تا ڕادەیەکی زۆر پشتگوێیان دەخست، گاڵتە بە بێماناییەکانی ژیان دەکرد. ئەو لەگەڵ سێرج گەینزبۆرگ و کلۆد نوگارو هاوڕا بوو کە گۆرانییەکان "هونەرێکی بچووکن" و "تەنها ژاوەژاوی پاشبنەما". ... سەرچاوە: بابەتی "Nino Ferrer" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA.