Tim Burton

لەدایکبوونی: 1958-08-25 شوێنی لەدایکبوون: Burbank, California, USA تێکڕای بەرهەم: 72

دەربارەی ئەکتەر

تیمۆسی واڵتەر بێرتۆن (بە ئینگلیزی : Timothy Walter Burton ) لە ٢٥ی ئابی ١٩٥٨ لەدایکبووە، سینەماکار و ئەنیمەیشنی ئەمریکییە. ئەو بە پێشەنگایەتی ژێر کولتوری گۆت لە هۆلیوود ناسراوە، فیلمەکانی ستایلێکی جیاواز بەکاردەهێنن کە ترسناکی گۆتیک و جوانکاری فانتازیا تاریک لەگەڵ توخمە ئیحراجکەر و سوریالییەکان تێکەڵ دەکات. چەندین خەڵاتی زۆری وەرگرتووە، لەوانە یەک خەڵاتی ئیمی و پاڵێوراوی دوو خەڵاتی ئەکادیمی و خەڵاتێکی گۆڵدن گڵۆب و سێ خەڵاتی بافتا. لە ساڵی ٢٠٠٧دا بە خەڵاتی شێری زێڕین بۆ دەستکەوتی تەواوی ژیانی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی ڤێنیز و لە ساڵی ٢٠١٠ بە خەڵاتی فەرمانی هونەر و نامە لە فەرەنسا ڕێزی لێگیرا. بێرتۆن یەکەم دەرهێنانی خۆی بە فیلمی کۆمیدی Pee-wee's Big Adventure (١٩٨٥) کرد. ناوبانگێکی فراوانتری بەدەستهێنا بەهۆی دەرهێنانی فیلمەکانی Beetlejuice (1988) و Edward Scissorhands (1990)، هەروەها بەرهەمهێنانی فیلمی کابوس پێش کریسمس (1993) کە لەسەر بنەمای شیعرێکی نووسیبووی. ئەو فیلمی دەرهێنابوو کە چەندین ژانری وەک ئەنیمەیشن، فیلمی ژیاننامەیی، دراما، فانتازیا، مۆسیقا، زانستی خەیاڵی، سوپەرهێرۆ و ترسناکیی سەروو سروشتی گرتبووەوە؛ لەوانە باتمان (١٩٨٩)، باتمان گەڕانەوە (١٩٩٢)، ئێد وود (١٩٩٤)، هێرشەکانی مەریخ! (1996)، کونە خەوتووەکان (1999)، هەسارەی مەیمونەکان (2001)، ماسی گەورە (2003)، چارلی و کارگەی شوکولاتە (2005)، بووکی تەرمی (2005)، سوینی تۆد: سەرتاشی جنۆکەی شەقامی فلیت (2007)، ئەلیس لە... وەندەرلاند (٢٠١٠)، سێبەرە تاریکەکان (٢٠١٢)، فرانکنوینی (٢٠١٢)، چاوە گەورەکان (٢٠١٤)، دامبۆ (٢٠١٩)، و بیتڵجوس بیتڵجوس (٢٠٢٤). بێرتۆن چەندین ئەڵقەی زنجیرەی نێتفلیکسی چوارشەممە (٢٠٢٢-ئێستا) دەرهێناوە، کە بۆ ئەو خەڵاتە پاڵێوراو بووە بۆ خەڵاتی پرایم تایم ئیمی بۆ دەرهێنانی نایاب بۆ زنجیرەیەکی کۆمیدی. زۆرجار هاوکاری لەگەڵ مۆسیقاژەن دانی ئێلفمان دەکات کە جگە لە سێ فیلم هەموو فیلمەکانی تۆمارکردووە. هەروەها چەندین کتێبی بڵاوکردۆتەوە، لەوانە مردنی خەمناکی کوڕە موسڵحە و چیرۆکەکانی تر (١٩٩٧). وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا Tim Burton، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.