Tim Burton

دەربارەی ئەکتەر

تیمۆسی واڵتەر بێرتۆن، لە ٢٥ی ئابی ١٩٥٨ لەدایک بووە، سینەماکار و ئەنیمەیشنی ئەمریکییە. بە فیلمە فانتازیا و ترسناکەکانی گۆتیک ناسراوە وەک فیلمی Beetlejuice (1988)، Edward Scissorhands (1990)، The Nightmare Before Christmas (1993)، Ed Wood (1994)، Sleepy Hollow (1999)، Corpse Bride (2005)، Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street (2007) و Dark Shadows (٢٠١٢)، هەروەها زنجیرە تەلەفزیۆنییەکەی چوارشەممە (٢٠٢٢). هەروەها بێرتۆن دەرهێنەری فیلمە سوپەرکەسایەتییەکانی باتمان (١٩٨٩) و باتمان دەگەڕێتەوە (١٩٩٢)، فیلمی زانستی خەیاڵی هەسارەی مەیمونەکان (٢٠٠١)، درامای فانتازیا ماسی گەورە (٢٠٠٣)، فیلمی سەرگەرمی مۆسیقی چارلی و کارگەی شوکولاتە (٢٠٠٥) و فیلمە فانتازییەکانی ئەلیس لە وڵاتی سەرسوڕهێنەر (٢٠١٠) و ماڵی شاجوانی پێرێگرین منداڵانی تایبەت (٢٠١٦). بێرتۆن زۆرجار لەگەڵ ئەکتەران وینۆنا ڕایدەر، جۆنی دیپ، لیزا ماری (هاوڕێی کچە پێشووەکەی)، هێلێنا بۆنهام کارتەر (هاوبەشە ناوخۆییەکەی پێشووی) و ئاوازدانەر دانی ئێلفمان کاریان کردووە، کە جگە لە سێ فیلمی بێرتۆن هەموو فیلمەکانی تۆمارکردووە. هەروەها بێرتۆن کتێبی شیعری The Melancholy Death of Oyster Boy & Other Stories ی نووسیوە و وێنەی کێشاوە کە لە ساڵی ١٩٩٧ لەلایەن دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی بەریتانی Faber and Faber بڵاوکراوەتەوە و کۆمەڵێک وێنەکێشان و سکێچ و کارە هونەریەکانی دیکەی بە ناوی هونەری تیم بێرتۆن لە ساڵی ٢٠٠٩ بڵاوکرایەوە. بەدواداچوونێک بۆ ئەو کتێبە، بە ناوی The Napkin Art of Tim Burton: شتگەلێک کە بیریان لێدەکەیتەوە لە باڕێکدا، کە سکێچەکانی بێرتۆن لەخۆدەگرێت کە لەسەر دەستکێش لە باڕ و چێشتخانەکانی سەردانی کردووە، لە ساڵی ٢٠١٥ بڵاوکرایەوە، خەڵاتەکانی بریتین لە پاڵێوراوان بۆ دوو خەڵاتی ئۆسکار و سێ خەڵاتی بافتا، هەروەها بردنەوەی خەڵاتی ئیمی و خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب.