Akira Kurosawa

دەربارەی ئەکتەر

ئاکیرا کورۆساوا (黒澤 明) سینەماکار و نیگارکێشێکی ژاپۆنی بووە و لە ماوەی کارکردنیدا کە زیاتر لە پێنج دەیە بووە، سی فیلمی دەرهێناوە. بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە گەورەترین و کاریگەرترین سینەماکارانی مێژووی سینەما دادەنرێت. ئەو شێوازێکی بوێر و دینامیکی پیشان دا، کە بە توندی کاریگەری سینەمای ڕۆژئاوای لەسەر بوو و بەڵام جیاواز بوو لێی؛ پەیوەندی بە هەموو لایەنەکانی بەرهەمهێنانی فیلمەوە هەبووە. کورۆساوا لە ساڵی ١٩٣٦ هاتە ناو پیشەسازی فیلمی ژاپۆن، دوای ماوەیەکی کورت وەک نیگارکێش. دوای ساڵانێک لە کارکردن لەسەر چەندین فیلم وەک یاریدەدەری دەرهێنەر و سیناریۆنووس، یەکەمجار وەک دەرهێنەر لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا بە فیلمی ئەکشنی بەناوبانگی سانشیرۆ سوگاتا (١٩٤٣) دەرکەوت. دوای جەنگ، فیلمی فریشتەی سەرخۆش (١٩٤٨) کە ڕەخنەگران ستایشی زۆری لێکرا، کە تیایدا کورۆساوا ئەکتەری کەم ناسراوی ئەوکات تۆشیرۆ میفونەی ڕۆڵی سەرەکی بینی، ناوبانگی دەرهێنەرەکەی وەک یەکێک لە گرنگترین سینەماکارە گەنجەکانی ژاپۆن چەسپاند. ئەو دوو پیاوە دەچنە سەر هاوکاری لە پانزە فیلمی دیکەدا. فیلمی Rashmon (1950) کە بۆ یەکەمجار لە تۆکیۆ نمایشکرا، بووە براوەی سەرسوڕهێنەری خەڵاتی شێری زێڕین لە فێستیڤاڵی فیلمی ڤێنیز لە ساڵی 1951. سەرکەوتنی بازرگانی و ڕەخنەیی ئەو فیلمە، بۆ یەکەمجار بازاڕەکانی فیلمی ڕۆژئاوایی بەڕووی بەرهەمەکانی پیشەسازی فیلمی ژاپۆنیدا کردەوە، ئەمەش لە بەرامبەردا بووە هۆی ئەوەی کە سینەماکارانی دیکەی ژاپۆنی ناساندنی نێودەوڵەتییان هەبێت. کورۆساوا ساڵانە نزیکەی یەک فیلمی دەرهێناوە بە درێژایی ساڵانی ١٩٥٠ و سەرەتای شەستەکان، لەنێویاندا ژمارەیەک فیلمی زۆر بەڕێز (و زۆرجار وەرگێڕدراو)، وەک ئیکیرو (١٩٥٢)، حەوت سامورای (١٩٥٤)، تەختی خوێن (١٩٥٧)، یۆجیمبۆ (١٩٦١) و بەرز و نزم (١٩٦٣). لە دوای شەستەکانەوە زۆر کەمتر بەرهەمدار بوو؛ تەنانەت بەو شێوەیەش، کارەکانی دواتر- لەنێویاندا دوو لە فیلمە کۆتاییەکانی، کاگێموشا (١٩٨٠) و ڕان (١٩٨٥)- بەردەوام بوون لە وەرگرتنی ستایشی زۆر. لە ساڵی ١٩٩٠ خەڵاتی ئۆسکاری بۆ دەستکەوتی تەمەنی وەرگرت. دوای مردنی، لەلایەن گۆڤاری ئاسیا ویک و سی ئێن ئێنەوە وەک ئاسیای سەدە لە بەشی هونەر و ئەدەب و کولتووردا دەستنیشانکرا، لەوێدا ئاماژەی پێکرا کە لەنێو ئەو پێنج کەسەدا بووە کە دیارترینیان بەشدارییان لە باشترکردنی ئاسیادا کردووە لە سەدەی بیستەمدا. کاروانی هونەری لەلایەن زۆرێک لە پاشگەزبوونەوە و لێکۆڵینەوەی ڕەخنەگرانە و ژیاننامە لە هەردوو بواری چاپ و ڤیدیۆدا و هەروەها بە بڵاوکردنەوە لە زۆرێک لە میدیای بەکاربەران ڕێزی لێگیراوە.