Hal Ashby

دەربارەی ئەکتەر

هال ئاشبی (بە ئینگلیزی : Hal Ashby ) لە ٢ی ئەیلوولی ١٩٢٩ - ٢٧ی کانوونی دووەمی ١٩٨٨ دەرهێنەر و سەرنووسەری فیلمی ئەمریکی بوو کە پەیوەندی بە شەپۆلی فیلمسازی نیو هۆلیوودەوە هەبوو. پێش کاری دەرهێنەر، ئاشبی مۆنتاژی فیلمەکانی بۆ نۆرمان جیویسۆن کردووە، بەتایبەتی فیلمی The Russians Are Coming، Russians Are Coming (1966) کە بووە هۆی پاڵێوراوی ئۆسکار بۆ باشترین مۆنتاژ، هەروەها In the Heat of the Night (1967) کە خەڵاتی ئۆسکاری بۆ هەمان پۆل بەدەستهێنا. ئاشبی سێیەم پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکاری وەرگرت، ئەمجارەیان بۆ باشترین دەرهێنەر، بۆ فیلمی Coming Home (1978). فیلمەکانی دیکەی دەرهێنانی ئاشبی بریتین لە فیلمی (خاوەن خانوو) (١٩٧٠)، هارۆڵد و مۆد (١٩٧١)، دوا وردەکاری (١٩٧٣)، شامپۆ (١٩٧٥)، بەستراو بۆ شکۆمەندی (١٩٧٦) و بوون لەوێ (١٩٧٩). ویلیام هال ئاشبی لە شاری ئۆگدن لە ویلایەتی یوتا لەدایکبووە، لە ماڵێکی مۆرمونەکاندا گەورە بووە. منداڵی پڕ لە گێژاوی وەک بەشێک لە خێزانێکی ناکارامە بریتی بوو لە جیابوونەوەی دایک و باوکی و خۆکوشتنی باوکی و وازهێنان لە خوێندنی ئامادەیی. ئاشبی تا تەمەنی ١٩ ساڵی هاوسەرگیری کردبوو و جیابووەوە. لە کاتێکدا ئاشبی دەچووە ناو ژیانی گەورەساڵانەوە، لە ویلایەتی یوتا ڕووی لە کالیفۆرنیا کرد و هەر زوو بوو بە یاریدەدەری سەرنووسەری فیلم. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٦٧ پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ مۆنتاژکردنی فیلم لە فیلمی ڕووسەکان دێن، ڕووسەکان دێن، پشوویەکی گەورەی لە ساڵی ١٩٦٨ ڕوویدا کاتێک خەڵاتی فیلمی لە گەرمای شەودا بەدەستهێنا. لەسەر داوای بەرهەمهێنەر نۆرمان جویسۆن، ئاشبی یەکەم فیلمی خۆی بەناوی خاوەن خانوو لە ساڵی ١٩٧٠ دەرهێنا، لە کاتێکدا بەرواری لەدایکبوونی بە شێوەیەکی چوارگۆشەیی خستبووە ناو کایەی نەوەی پێش جەنگەوە، سینەماکارەکە بە خێرایی شێوازی ژیانی هیپیەکانی لە باوەش گرت و ڕووەکخۆری گرتەبەر و قژی درێژتر کرد. لە ساڵی ١٩٧٠ لەگەڵ خانمە ئەکتەر جوان مارشال هاوسەرگیری کرد. لە کاتێکدا تا مردنی لە ساڵی ١٩٨٨ هاوسەرگیریان کرد، ئەو دووانە تا ناوەڕاستی حەفتاکان جیابوونەوە، مارشال هەرگیز لە ئاشبی خۆش نەبوو، لەگەڵ وارن بیتی و ڕۆبەرت تاون، بەهۆی دراماتیزەکردنی هەندێک توخمە بێ چەواشەکاری ژیانی لە فیلمی شامپۆدا. لە ماوەی ١٦ ساڵی داهاتوودا ئاشبی چەندین فیلمی بەناوبانگ و بەناوبانگی دەرهێنا، زۆربەیان دەربارەی کەسانی دەرەکی و سەرگەردان بوون کە ڕێگاکانی ژیانیان بەسەر دەبرد. جگە لە شامپۆ، سەرکەوتووترین فیلمی ئاشبی لە ڕووی بازرگانییەوە درامای جەنگی ڤێتنام بەناوی Coming Home (1978) بوو. لە ڕۆڵی سەرەکی جین فۆندا و جۆن ڤۆیت، هەردووکیان لە ڕۆڵی خەڵاتی ئۆسکاردا، هەر بۆ ئەم فیلمە بوو کە ئاشبی تاکە پاڵێوراوی باشترین دەرهێنەری لە ئەکادیمیا بەدەستهێنا بەهۆی کارەکانییەوە. دوای فیلمی Being There (دواین فیلمی کە سەرنجی بەرفراوانی بەدەستهێنا)، ئاشبی بەناوبانگ بوو بە خۆبەدەستەوەدان و سەرنجڕاکێش، پاشەکشەی کرد بۆ ماڵەکەی خۆی لە کۆڵۆنی مالیبو. دواتر زانرا ئاشبی مادەی هۆشبەر بەکاردەهێنێت، هێواش هێواش سەخت و بێکار دەبێت. ئاشبی لە هەوڵی گۆڕینی گۆشەیەک لە دابەزینی ژیانی پیشەییدا، وازی لە بەکارهێنانی ماددە هۆشبەرەکان هێنا و قژ و سمێڵی بڕییەوە و دەستی کرد بە بەشداریکردن لە ئاهەنگەکانی هۆلیوود زۆرجار بە بلیزەرێکی شین دەریاییەوە بۆ ئەوەی ئاماژە بەوە بکات کە جارێکی دیکە دەتوانێت دامەزراندن بکات. سەرەڕای ئەم هەوڵانە تەنیا توانی وەک دەرهێنەری تەلەفزیۆنی کار بدۆزێتەوە. ئاشبی لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ١٩٨٨ لە ماڵەکەی خۆی لە شاری مالیبو لە ویلایەتی کالیفۆرنیا کۆچی دوایی کرد. دوا وردەکاری، بەند بۆ شکۆمەندی، هاتنەوە ماڵەوە و بوون لەوێ هەموویان پاڵێوراو بوون بۆ خەڵاتی پاڵم دی ئۆر.