Jacques Pâris de Bollardière

دەربارەی ئەکتەر

جاک پاریس دی بۆلاردیێر، (بۆ ئاسانکاری پێی دەوترێت جاک دی بۆلاردیێر) لە ١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٠٧ لە شاری شاتۆبریان لە لۆیر-ئینفیریۆر لەدایکبووە و لە ٢٢ی شوباتی ١٩٨٦ لە گیدێل (گوندی ڤیۆکس-تالۆت) لە مۆربیهان کۆچی دوایی کردووە، ئەفسەرێکی گشتی سوپای فەرەنسایە، شەڕکەری جەنگی جیهانی دووەم، لە... شەڕی هیندۆچین و جەنگی جەزائیر. هەروەها یەکێکە لە کەسایەتییەکانی ناتوندوتیژی لە فەرەنسا. لە خێزانێکی پڕ لە گەرمی کاسۆلیکییەوە هاتووە، ئەو نەریتی خێزانەکەی پەیڕەو دەکات بە بەشداریکردن لە پیشەیەکی سەربازیدا، بنەماڵەی پاریس دی بۆلاردیێر خێزانێکی بۆرژوازی کۆنن کە بەڕەچەڵەک خەڵکی داوفینن، کە ئەفسەرێکی زۆری بەخشیوە بە فەرەنسا. لە ڕەچەڵەکی ئەنتۆنی پاریس (١٥٤١-١٦٠٢) وەرگیراوە کە نوتەری شاهانە لە شاری ڕاومۆنت. ئەو پەیوەندی بە برایانی پاریسەوە هەیە، کە لە سەردەمی پاشا لویسی پازدەهەمدا خاوەن دارایی بوون. لای خۆیەوە ژاک پاریس دی بۆلاردیێر بەشداری لە جەنگی جیهانی دووەمدا کرد، لەوێدا بە بوێری و سەرکردایەتییەکەی خۆی جیاکردەوە. لەدوای جەنگەوە دەستی لە شەڕی ئیندۆچین و جەنگی جەزائیردا هەبووە. بەڵام ئەوە دژایەتیکردنی بوو بۆ ئەشکەنجەدان لە کاتی جەنگی جەزائیردا کە ناوبانگی دەرکرد. لەگەڵ گەڕانەوەی بۆ فەرەنسا بوو کە بە بۆنەی بڵاوبوونەوەی کتێبی لیوا لە جەزائیر لە نووسینی ژان جاک سێرڤان شرایبەر بە ئاشکرا باسی ئەشکەنجەدانی کرد. پێگەی گشتی لە ڕۆژنامەی لۆ ئێکسپرێسدا بووە هۆی ئەوەی لە ١٥ی نیسانی ١٩٥٧ لە لا کۆرنۆڤ سزای شەست ڕۆژەی قەڵای بەسەردا سەپێندرا. دوای ژیانی سەربازی، بووە بەرگریکارێکی سەرسەختی ناتوندوتیژی و بانگەشەی بۆ مافەکانی مرۆڤ کرد. لە ڕووبەڕووبوونەوەی ئەو دڕندەیی نازییانەی کە لە ماکیسی مانیسێسدا ئەنجامدرا کە بەرپرسیار بوو لە ئەرکی سیترۆنیل، هەر لەوێ بوو کە ئەو قەناعەتەی بەدەست دەهێنا کە ئەشکەنجەدان موڵکی ڕژێمە تۆتالیتارییەکانە. جاک دی بۆلاردیێر تاکە ئەفسەری باڵایە کە ئەوکاتە لە پۆستەکەیدا بوو کە بە ئاشکرا بەکارهێنانی ئەشکەنجەی لە کاتی جەنگی جەزائیردا ئیدانە کردبێت: ئەو "هەندێک شێوازی دیاریکراو"ی بۆ سەرۆکەکانی ئیدانە کرد کە بەشێک لە سوپای فەرەنسا لە گەڕان بەدوای زانیاری هەواڵگریدا لە کاتی جەنگی جەزائیردا پراکتیزەیان دەکرد. چەند ساڵێک دواتر نووسیویەتی: "پێموایە بە ڕێزێکی بێ سنوورەوە بۆ ئەوانەی براکانم، عەرەب یان فەرەنسی، کە وەک مەسیح، لەسەر دەستی هاوپیاوەکانیان مردوون، شەقیان لێدراوە، ئەشکەنجە دراون، بەهۆی سووکایەتیکردنی مرۆڤەکانەوە شێوەیان شێواوە". پشتگیری لە ژان جاک سێرڤان شرایبەر دەکات لە ئیدانەکردنی ئەشکەنجەدان. هەروەها جاک پاریس دی بۆلاردیێر بە پابەندبوونی بە دۆزی کۆمەڵایەتی و مرۆیی جۆراوجۆرەوە ناسراوە. بەشداربووە لە بزووتنەوە ئاشتیخوازییەکان و بەشداری لە چالاکییەکانی نافەرمانی مەدەنیدا کردووە بۆ ناڕەزایەتی دەربڕین بەرامبەر بە چەکی ئەتۆمی. جاک پاریس دی بۆلاردیێر لە ٢٢ی شوباتی ١٩٨٦ لە شوێنی نیشتەجێبوونی خۆی لە شاری تالۆێت بەهۆی نەخۆشییەوە کۆچی دوایی کرد. پرسەکەی لە کڵێسای گیدێل بوو. لە شاری ڤانێس لە مۆربیهان بە خاک سپێردرا. میراتی ئەو میراتەکەی پیاوێکی مەبدەئییە، ئامادەیە پیشەکەی بکاتە قوربانی بۆ بەرگریکردن لە قەناعەتەکانی. ناوبراو بەهۆی دەستپاکی و پابەندبوونی بە دادپەروەری و ئاشتییەوە وەک کەسایەتییەکی ڕێزدار و سەرسام دەمێنێتەوە.