Lamberto Bava

دەربارەی ئەکتەر

لامبێرتۆ باڤا لە شاری ڕۆمای ئیتاڵیا لەدایک بووە و یەکەمین نەوەی سێیەمی سینەماکارانی ئیتاڵی بووە. باپیرەی بە ناوی یوجینیۆ باڤا (١٨٨٦-١٩٦٦) لە ڕۆژانی سەرەتای سینەمای بێدەنگی ئیتاڵیادا وێنەگر و هونەرمەندی کاریگەرییەکانی بینایی بووە. باوکی، ماریۆ باڤا (١٩١٤-١٩٨٠)، سینەماکارێکی ئەفسانەیی و دیزاینەری کاریگەرییە تایبەتەکان و دەرهێنەر بوو. لامبێرتۆ وەک یاریدەدەری تایبەتی باوکی هاتە ناو سینەما و لە فیلمی "هەسارەی خوێنمژەکان" (١٩٦٥) دەستی پێکرد. وردە وردە ئەزموونی لە باوکیەوە بەدەستهێنا، کە وای لێکرد ببێتە یاریدەدەری دەرهێنەر بۆ زۆربەی فیلمەکانی دیکە. تەنانەت هاوبەشی نووسینی سیناریۆی فیلمی "شۆک" (١٩٧٧) بوو، کە دوا فیلمی شانۆیی ماریۆ بوو کە لە کاتی وێنەگرتنیدا ماریۆ بەهۆی خراپی تەندروستی خۆیەوە زۆرجار خۆی نیشان دەدا کە نەخۆشە بۆ ئەوەی لامبێرتۆ بتوانێت چەند دیمەنێک دەربهێنێت، بەبێ ئیعتباری، بۆ ئەوەی ئەزموونی زیاتر بەدەستبهێنێت. هەردوو لامبێرتۆ و ماریۆ دەرهێنانی درامای "I giochi del diavolo: La Venere d'Ille" (1979)یان کرد کە بۆ تیڤی دروستکرابوو. هەردووکیان کاریان لەسەر فیلمە ترسناکەکەی داریۆ ئارجێنتۆ کردووە بەناوی "ئینفێرنۆ" (١٩٨٠)، کە ماریۆ هەندێک لە پارچە سێتی ڕەنگاوڕەنگەکانی بۆ دیزاین کردووە، لەنێویاندا هۆڵی ئاهەنگەکانی ژێر ئاو، هەروەها هەموو کاریگەرییە تایبەتە بینراوەکانی دروستکردووە، لەکاتێکدا لامبێرتۆ وەک یاریدەدەری دەرهێنەری ئارجێنتۆ کاری کردووە. لە کۆتاییەکانی ساڵی ١٩٧٩ لامبێرتۆ یەکەم دەرهێنانی تاکەکەسی خۆی بە فیلمی "Macabre" (١٩٨٠) ئەنجامدا، کە فیلمێکی دراما-ترسناکی گرژ بوو و بە شێوەیەکی شل لەسەر بنەمای ڕووداوێکی ساڵی ١٩٧٧ لە نیو ئۆرلینز سەبارەت بە ژنێک کە سەری بڕاوەکەی خۆشەویستەکەی لەناو بەفرگرەکەیدا دەهێڵێتەوە. بەپێی وتەی لامبێرتۆ، پڕۆژەکە بە ڕێکەوت دەستیپێکردووە کاتێک بەرهەمهێنەر پوپی ئاڤاتی پەیوەندی پێوەکردووە بۆ دەرهێنان و هەروەها نووسینی سیناریۆکە، کە تەنها شەش هەفتەی خایاندووە بۆ نووسین و دەرهێنانی. فیلمی "Macabre" لە مانگی شوباتی ساڵی 1980 لە ئیتاڵیا بڵاوکرایەوە و پێداچوونەوەی تێکەڵ بوو، بەڵام لەلایەن ماریۆی باوکیەوە ناساندنی بەدەستهێنا. تەنها دوو مانگ دواتر ماریۆ باڤا کۆچی دوایی کرد و سەردەمێک لە فیلمسازی ئیتاڵیدا کۆتایی هات. فیلمی "ماکابرێ" لە بۆکس ئۆفیسدا سەرکەوتوو نەبوو و لە ئەنجامدا لامبێرتۆ گەڕایەوە بۆ یاریدەدەری دەرهێنان. جارێکی تر لەگەڵ داریۆ ئارجێنتۆ لە ساڵی ١٩٨٢ بە فیلمی "Tenebrae" (١٩٨٢) کاریان کردەوە. لە ساڵی ١٩٨٣ دەرفەتی دەرهێنانی فیلمێکی دیکەی بۆ لامبێرتۆ پێدرا، بە ناوی "تیغێک لە تاریکیدا" (١٩٨٣)، کە فیلمێکی تریلەری نهێنی توندوتیژ بوو کە تەنها لە ماوەی سێ هەفتەدا بە بودجەیەکی کەم وێنەگیرا و نزیکەی تەواو لە ماڵی هاوڕێیەکی بەرهەمهێنەردا وێنەگیرا. دواتر دەرهێنانی فیلمی ئەکشنی "Blastfighter" (1984)ی کرد کە لە ویلایەتی جۆرجیا وێنەگیرا، ڕاستەوخۆ دوای ئەوە دەرهێنانی فیلمی تریلەری هاوشێوەی "Jaws" (1975)ی "Devil Fish" (1984)ی کرد، کە لە فلۆریدا وێنەگیرا. لە هەردوو فیلمەکەدا لامبێرتۆ تەنیا دەرهێنەرێکی بەکرێگیراو بوو و هیچ پەیوەندییەکی بە سیناریۆ و کۆتایی بەرهەمهێنانەوە نەبوو. ناوی ساختەی 'جۆن ئۆڵد جونیۆر'ی بەکارهێناوە. بۆ ئەم فیلمەی دوایی، کە ڕێزلێنانێک بوو بۆ ماریۆی باوکی، کە زۆرجار ناوی ساختەی 'جۆن ئێم ئۆڵد'ی بەکاردەهێنا. چێژ لە باشترین سەرکەوتنی بازرگانی تا ئێستا وەرگرتووە بە فیلمی "دێوەکان" (١٩٨٥) کە لەلایەن داریۆ ئارجێنتۆوە بەرهەم هێنراوە و لەلایەن داردانۆ ساکێتیەوە هاوبەشی نووسینە و لە بەرلینی ڕۆژئاوا فیلمی گیراوە. سەرکەوتنی نێودەوڵەتی ئەم فیلمە ڕێگەی پێدا بە هاوبەشی نووسین و بەرهەمهێنان و دەرهێنانی بەدواداچوونێک بە ناوی "Demons 2" (1986). لامبێرتۆ بە فیلمی "Delirium" (1987) گەڕایەوە بۆ فیلمە تریلەرەکانی جیالۆ. لە کۆتایی هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا سینەمای ئیتالیا بوو بە مردن. لامبێرتۆ وەک زۆربەی هاوکارەکانی ڕووی لە دروستکردنی فیلم بۆ تەلەفزیۆنی ئیتاڵی کرد. هەروەها دەرهێنەری دووبارە دروستکردنەوەی فیلمی "یەکشەممەی ڕەش"ی باوکی (١٩٦٠) بوو، کە ناوی "La maschera del demonio" (١٩٩٠) بوو. لە ئێستادا لامبێرتۆ باڤا بەردەوامە لە دابەشکردنی کاتەکانی لە نێوان کاری تەلەفزیۆنی و چەند فیلمێکدا، دان بە ئیلهامەکانی باوکی کۆچکردووی ماریۆدا دەنێت.