Étienne Dinet

دەربارەی ئەکتەر

ئیتیان دینێت لە ٢٨ی ئازاری ١٨٦١ لە شاری پاریس لەدایکبووە و لە ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢٩ کۆچی دوایی کردووە، نیگارکێش و بەردنووسێکی فەرەنسییە. یەکێکە لە نوێنەرە سەرەکییەکانی بزووتنەوەی ڕۆژهەڵاتناسی. لە بنەماڵەیەکی بۆرژوازی پاریسی لەدایک بووە، پێش ئەوەی لە ساڵی ١٨٨١ لە ستۆدیۆی نیگارکێش پیێر ڤیکتۆر گالاند پەیوەندی بە قوتابخانەی هونەرە جوانەکانی پاریسەوە بکات، لە قوتابخانەی لیسی هێنری چوارەم خوێندوویەتی. دواتر ئەو هونەرمەندە گەنجە پەیوەندی بە ئەکادیمیای جولیانەوە کرد. دینێت لە ساڵی ١٨٨٤ لە سالۆن دی ئارتس پلاستیک لە کۆشکی پیشەسازی میدالیای بەدەستهێنا و هەروەها سکۆلەرشیپێکی بەدەستهێنا. کەمێک حەزی لە شۆڕشی ئیمپڕێشنیستی بوو کە لەو کاتەدا ڕووی دەدا، بەو سکۆلەرشیپەکەی کە لە ساڵی ١٨٨٤ بەدەستی هێنا، دینێت یەکەم گەشتی خۆی بۆ باشووری جەزائیر ئەنجامدا، لە کۆمەڵگەی تیمێکی مێروولەناس، لە ناوچەی بو-سەعادە، کولتوری نایلی کاریگەرییەکی قووڵی لەسەر بەجێدەهێڵێت، چەندین جار دەگەڕێتەوە ئەوێ. ساڵی دواتر دووەم گەشتی جەزائیر بردییە لاغوات و مزاب. دوو تابلۆی یەکەمی خۆی کێشاوە: لەسەر تەراسەکانی لاغوات و لۆید مسیلا دوای زریانەکە. ئەم گەشتە کاریگەری قوڵی لەسەر داینێت هەبوو هەروەها دیدگای هونەری و دەستی کرد بە فێربوونی زمانی عەرەبی. بەم شێوەیە خاڵی دەستپێکی چیرۆکێکی خۆشەویستی لەگەڵ جەزائیر، کولتوورەکەی، نەریتەکانی، دانیشتووانەکەی، زمانەکەی، ئایینەکەی لەدایک بوو. ساڵی ١٨٨٧ سێیەم گەشتی بۆ جەزائیر ئەنجامدا. لەمەودوا ساڵانە بە تێکڕا شەش مانگ لەوێ بەسەر دەبات. گەڕانەوە بۆ پاریس، ئیتیان دینێت کارەکانی لە گەلەری جۆرج پێتی لەناو گروپی بەناو "XXXIII" کە لە نیگارکێشانی فەرەنسی و بیانی پێکهاتبوو لە لێواری بزووتنەوە هونەرییە باڵادەستەکانی ئەو کاتەدا نمایش کرد. لە ساڵی ١٨٨٩ داینێت بەشداری لە پێشانگای گشتگیر لە پاریس کرد کە زنجیرە تابلۆکانی کە لە بو-سەعادە دروستی کردبوو، خەڵات کران بە مەدالیای زیو. دوای چەند ساڵێک و لە ساڵی ١٨٩٣ یەکێک بوو لە ئەندامانی دامەزرێنەری کۆمەڵەی نیگارکێشانی ڕۆژهەڵاتناسی فەرەنسی و بەشداری یەکەمین پێشانگای فەرمییان کرد. لەم کاتەدا یەکەم بەرهەمەکانی داینێت دیمەنەکانیان بە ڕووناکییەکی زیندووەوە نیشان دەدا. وردە وردە ئەو هونەرمەندە گەنجە کارەکتەرەکانی بۆ پێکهاتەکەی زیاد کرد، لەگەڵ ئەوەشدا زیاتر حەزی لە چارەسەرکردنی ڕووناکی بوو نەک هەستەکانی مرۆڤ. لە ساڵی ١٩٠٥ داینێت بۆ هەمیشەیی لە بو-سەعادە نیشتەجێ بوو لە هەمان کاتدا گەشتی زۆری بۆ فەرەنسا دەکرد. ئیتیان دینێت لەگەڵ هاوڕێکەی سلیمان بن ئیبراهیم کە لە ساڵی ١٨٨٩دا چاوی پێی کەوتووە، گەشتێکی بیابانیان کردووە و لەگەڵ هۆزە کۆچەری و بەدەوییەکان ئاشنا دەبن. لەم بەریەککەوتن و ئەزموونانەدا مۆتیڤ و ئیلهامبەخشی نوێ سەریان هەڵدا. دوای دیمەنەکانی ژیانی ڕۆژانە، داینێت سەرنجی لەسەر پۆرترێت دەبێت. لە ساڵی 1913 موسڵمانبوونی خۆی بە ئاشکرا لە ژێر ناوی نەسر-ئەد-دینی دینی، پاشان حەدج-ناسر-ئەد-دینی دینی لە ساڵی 1929 دوای زیارەتەکەی بۆ مەککە. دوای جەنگی جیهانی یەکەم، کارەکانی داینێت پەرەیان سەند و پالێتێکی ڕەنگی ترشی پێشکەش کرد. لە ٢٤ی کانوونی دووەمی ١٩٢٩ لە بەردەم ماڵەکەی لە پاریس بەهۆی جەڵتەی دڵەوە کۆچی دوایی کرد. پرسەکەی لە شاری بو سەعادە لە جەزائیر بەڕێوەچوو. ئەمڕۆ یەکێکە لە نیگارکێشە ڕۆژهەڵاتناسە بەناوبانگەکان. شاری بو-سەعادە مۆزەخانەی نەسر-ئەدین-دینێت لە یادی ئەودا دەدۆزێتەوە. مۆزەخانەی ئۆرسای لە پاریس یەکەم تابلۆکانی دینێت دەپارێزێت، هەروەها ئەوانەی لە پێگەیشتنی تەواوەتییەوە. بەشی هونەری گرافیکی مۆزەخانەی لۆڤەر نزیکەی ٢٧٠ لە وێنەکێشانەکانی دەپارێزێت.