André Wogenscky

دەربارەی ئەکتەر

ئاندرێ ڤۆگنسکی، لە ٣ی حوزەیرانی ١٩١٦ لە شاری ڕێمیرمۆنت (ڤۆسگێس) لەدایکبووە و لە ٥ی ئابی ٢٠٠٤ لە شاری سانت ڕێمی لێس شیڤرۆز (یڤلینز) کۆچی دوایی کردووە، تەلارسازێکی فەرەنسییە و شاگردی لێ کۆربوزییە. دوای جیابوونەوەی لە سیمۆن گالپین (1913-1973)2، لە ساڵی 1952 لەگەڵ هونەرمەندی بینراو مارتا پان هاوسەرگیری کرد. لە خێزانێکی ئەرستۆکراتی پۆڵەندی هاتووە کە لە سەدەی ١٨دا کۆچیان کردووە بۆ فەرەنسا، لە ساڵی ١٩٣٤ چووە ناو زانکۆی ئیکۆلی نیشتمانی باڵا هونەری جوان، برا بچووکەکەی نیگارکێش ڕۆبەرت ڤۆگنسکییە. لە ساڵی ١٩٣٦ تا ١٩٥٦ یەک لە دوای یەک خوێندکار و یاریدەدەر و بەڕێوەبەری وۆرک شۆپ و یاریدەدەری تەلارساز بووە لە کۆمپانیای لێ کۆربوزیێر. لە جەنگی جیهانی دووەمدا بەشداری لە فیلمی Ascoral کردووە. پاشان لە ساڵی ١٩٥٦ تا ١٩٦٥ لە قوتابخانەی نیشتمانی تەلارسازی لە برۆکسل وانەبێژ بووە، لە ساڵی ١٩٥٦ دەزگای تایبەتی خۆی دامەزراندووە و لە ساڵی ١٩٦٦ وەک تەلارسازێکی سەرەکی بینا مەدەنییەکان و کۆشکە نیشتمانییەکان دەستنیشان کراوە. ئاندرێ ڤۆگێنسکی دیزاینی چەندین بینای سەرەکی کردووە لە دوای ساڵی ١٩٥٦. ترێنت گلۆریۆس لەنێویاندا نەخۆشخانەکانی زانکۆ کە دەکەونە نەخۆشخانەی سانت ئەنتۆین و نێکەر شوێنەکانی پاریس، مایسۆن دی لا کلتور لە گرێنۆبڵ و پارێزگای هاوتس دی سێن لە نانتەر. لە سەرووی هەموو شتێکەوە بەشداری دەکات لە پێناسەکردنەوەی فەزای نیشتەجێبوونی کۆمەڵایەتی کە بەنیازە لەگەڵ پێگەی نوێی ژنان بگونجێنێت، لە پەرەسەندنی بەها خێزانییەکان و بنەما پەروەردەییەکان و هەروەها لە دەرکەوتنی توخمەکانی ئاسوودەیی و ئامێرەکاندا. ئامێری ناوماڵ. ئەو کۆمەڵگەی گەورەی تیۆنڤیلی دروستکرد، بینا دابڕاوەکان لە ئەنجەرز، و مۆنپیلیە، کۆمەڵێک بینا لە فیرمینی، ڤیلۆربان، ڤالێنس، مارسیلیا، لیل یان جێنتیلی...، خانووی تاکەکەسی لە سانت برێڤین-لۆسیان، ساولیۆ , و سانت-فۆرگێت....، زەوییەکی نیشتەجێبوونی کرێکاران لە سانت-ماکایر-ئێن-مۆجس و یەکەکانی نیشتەجێکردنی... مارسیلیا، نانتس، بریی، بەرلین و فیرمینی، هەر پێنج یاریزانەکە بە هاوبەشی گرێبەستیان لەگەڵ لی کۆربوزیێر واژۆ کردووە. بە ماڵی تاقیکاری (MEX) هەوڵدەدات پرسی قەبارەدانانی خانووبەرەی خێزان چارەسەر بکات. هەروەها بۆ ماوەی زیاتر لە دوو دەیە یەکێک بوو لە نوێنەرە چالاکەکانی بوونی فەرەنسا لە وڵاتانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست. بەم شێوەیە لە بەیروت وەزارەتی بەرگری لوبنان و فاکەڵتی زانست و هۆتێلی هۆڵیدای ئین و سەنتەری شاری سانت چارڵز و سەنتەری ئێل کە کۆمەڵگەیەکی فراوانی نیشتەجێبوون و سێیەمی و هۆتێلەکانی دروستکرد. هەرچەندە پڕۆژە گەورەکانی بۆ کۆمەڵگەی کات بەسەربردن، وەرزش، ژێرخانی ڕۆشنبیری یان سەربازی نەگەیشتنە ئەنجام، بەڵام کۆمیسیۆنێکی تایبەت ڕێگەی پێدا بە دروستکردنی زانکۆی هونەری تاکارازوکا لە ژاپۆن کۆتایی بە ژیانی پیشەیی خۆی بهێنێت. بەشداریی ئەندرێ ڤۆگنسکی لە پەرەسەندنی تەلارسازی لە فەرەنسا و بەشداریکردنی لە فراوانکردنی نێودەوڵەتیدا بە خەڵاتی خەڵاتی گەورەی تەلارسازی نیشتمانی لە ساڵی ١٩٨٩ ناسێندرا، لە ساڵی ١٩٩٨ بە ئەندامی ئەکادیمیای هونەرە جوانەکان بە سەرۆکایەتی جاک کوێل هەڵبژێردرا. لە ساڵی ١٩٩٩ نوێنەری دانیشتنی ساڵانەی گشتی پێنج ئەکادیمیا بووە، لە ساڵی ٢٠٠٨دا جاک ڕۆجەری شوێنی گرتەوە، لە ساڵی ١٩٧١ تا ١٩٨٨ سەرۆکی دامەزراوەی لێ کۆربیزیە ماوەتەوە. ئەو لەگەڵ مارتا پان دامەزراوەکەی دروستکردووە کە ناوی هەردووکیان هەڵگرتووە. ئەمەش لە ماڵەکەیان لە شاری سانت ڕێمی لێس شیڤریوز دامەزراوە. لە ساڵی ٢٠١١دا بە سوودی گشتی ناسێندرا.