Miloš Forman

دەربارەی ئەکتەر

یان تۆماس "میلۆش" فۆرمان (/ˈmiːloʊʃ/؛ چێکی: [ˈmɪloʃ ˈforman]؛ ١٨ی شوباتی ١٩٣٢ – ١٣ی نیسانی ٢٠١٨) دەرهێنەری سینەمایی، سیناریۆنووس، ئەکتەر و پرۆفیسۆرێکی چیک و ئەمریکی بوو کە پێش ئەوەی لە ساڵی زایینی کۆچ بکات بۆ ئەمریکا لە وڵاتی چیکۆسلۆڤاکیای زێدی خۆی ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا ١٩٦٨. فۆرمان کەسایەتییەکی گرنگ بوو لە شەپۆلی نوێی چیکۆسلۆڤاکیا. زانایانی فیلم و دەسەڵاتدارانی چیکۆسلۆڤاکیا فیلمەکەی لە ساڵی ١٩٦٧دا بەناوی تۆپی ئاگرکوژێنەوە وەک تەنزێکی گازگرتن لەسەر کۆمۆنیزمی ئەوروپای ڕۆژهەڵات بینی. فیلمەکە سەرەتا لە سینەماکانی وڵاتەکەی خۆیدا لە کەشوهەوای چاکسازیخوازانەتری بەهاری پراگدا نمایشکرا. بەڵام دواتر لەلایەن حکومەتی کۆمۆنیستەوە قەدەغەکرا دوای لەشکرکێشی وڵاتانی پەیمانی وارشۆ لە ساڵی ١٩٦٨، دواتر فۆرمان ناچار بوو چیکۆسلۆڤاکیا بەجێبهێڵێت و بەرەو ئەمریکا بڕوات و لەوێش بەردەوام بوو لە دروستکردنی فیلم و سەرکەوتنی فراوانتری ڕەخنەگرانە و دارایی بەدەستهێنا. لە ساڵی ١٩٧٥ دەرهێنانی فیلمی فیلمی One Flew Over the Cuckoo's Nest (١٩٧٥)ی کرد کە جاک نیکۆڵسن ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت وەک نەخۆشێک لە دامەزراوەیەکی دەروونیدا. فیلمەکە ستایشی بەرفراوانی وەرگرت، و دووەم فیلم بوو لە مێژوودا کە هەر پێنج خەڵاتی سەرەکی ئۆسکاری بەدەستهێنا: باشترین فیلم، دەرهێنەر، سیناریۆ، ئەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکی، و ئەکتەر لە ڕۆڵی سەرەکی. لە ساڵی ١٩٧٨ دەرهێنەری فیلمی مۆسیقی دژە جەنگی قژ بووە کە بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی فیلمی کان لە ساڵی ١٩٧٩ نمایشکرا. لە ساڵی ١٩٨١ دەرهێنانی فیلمی درامای وەرچەرخانی سەدەی کردووە بە ناوی Ragtime کە بە کاستی ئەنسەمبڵی گەورەی خۆی ناسرابوو. دواتر فیلمەکە ٨ پاڵێوراوی خەڵاتی ئۆسکاری بەدەستهێنا. فیلمی درێژی داهاتووی فیلمێکی ژیاننامەی سەردەم بوو بە ناوی ئامادێوس (١٩٨٤)، کە لەسەر بنەمای ژیانی مۆسیقاری کلاسیکی بەناوبانگ وۆڵفگانگ ئامادێوس مۆزارت بوو کە تۆم هولسی ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا، و ئێف مۆرای ئەبراهام. فیلمەکە هەم سەرکەوتنێکی ڕەخنەگرانە و هەم سەرکەوتنێکی دارایی بەدەستهێنا و 11 پاڵێوراوی بەدەستهێنا بە 8 بردنەوە لەنێویاندا بۆ باشترین فیلم، و سەرکەوتنێکی دیکە بۆ فۆرمان وەک باشترین دەرهێنەر. لە ساڵی ١٩٩٦ فۆرمان پاڵێوراوێکی دیکەی خەڵاتی ئۆسکاری وەرگرت بۆ باشترین دەرهێنەر بۆ فیلمی The People vs. Larry Flynt (١٩٩٦). بە درێژایی ژیانی هونەری فۆرمان ٢ خەڵاتی ئۆسکار و ٣ خەڵاتی گۆڵدن گڵۆب و خەڵاتی گەورەی فێستیڤاڵی فیلمی کان و ورچی زێڕین لە فێستیڤاڵی فیلمی بەرلین و خەڵاتی فیلمی ئۆسکاری بەریتانی و خەڵاتی سیزار و خەڵاتی دەیڤید دی دۆناتێلۆ و شێری چیکی بەدەستهێناوە. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا Miloš Forman، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.