René Desmaison

دەربارەی ئەکتەر

ڕێنی دێسمایسۆن، شاخەوانێکی فەرەنسی، لە ١٤ی نیسانی ١٩٣٠ لە شاری بۆردێل (دۆردۆن) لەدایک بووە و لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ لە شاری مارسیلیا کۆچی دوایی کردووە. ڕێبەر و شاخەوانێکی ئاست بەرزی شاخ، ڕێنی دێسمایسۆن، لە ناوەڕاستی ساڵانی ١٩٥٠ و بۆ زیاتر لە ٣٠ ساڵ، چەندین یەکەم سەرکەوتنی بە سەختی لە بەرزاییەکانی ئەلب و هیمالایا و ئەندێس تەواو کرد. شاخەوانێکی زۆر بانگەشەی بۆ کراوە، لە چەندین مشتومڕدا تێوەگلاوە. لەگەڵ مردنی دایکیدا، گەنجەکە ڕێنی دیسمایسۆن کە هێشتا تەمەنی ١٤ ساڵ نەبوو، مارساکی لە نزیک پێریگۆ بەجێهێشت و بەدوای باوکی خواپەرستیدا ڕۆیشت بۆ پاوڵ ڕۆز بۆ ئەنتۆنی لە ناوچەی پاریس، لەوێ پەیوەندی بە بزووتنەوەی سکاوتەکانەوە کرد. لەوێدا پیێر کۆلمان ناسی کە لەگەڵیدا یەکشەممە لە دارستانی فۆنتەینبلۆدا مەشقی سەرکەوتنی بەسەردا کرد، لەگەڵ گەنجانی دیکەی دانیشتووی ئەنتۆنی، لەنێویاندا شاخەوانانی داهاتوو بێرنارد لاگێس و ئاندرێ بێرتراند. ڕێنی دێسمایسۆن لە بەشی سکاوتەکانی سکیدا خزمەتە سەربازییەکەی لە شاری برایانسۆن تەواو کرد. ڕائید بووە و بەشداری پاڵەوانێتی سکی سەربازی کردووە. گەڕانەوە بۆ پاریس هاوسەرگیری کرد و دوو کچ و کوڕێکی بە ناوی پاسکال بوو. دوای ئەوەی وەک فرۆشیار لە فرۆشگایەکی وەرزشیدا کاردەکات، بووەتە فرۆشیارێکی سەردانیکەری کەلوپەلی ناوماڵ. کۆتایی هەفتەی درێژ لە شاخەکاندا بەسەر دەبرد یان دەچوو بۆ سەرکەوتن لە فۆنتەینبلۆ و بەردەکانی ساوسۆی، لەوێ لە ساڵی ١٩٥٤دا شاخەوان جان کوزی ئاشنا بوو، ئەم ڕووبەڕووبوونەوەیە لەگەڵ جان کوزی یەکلاکەرەوە بوو: پێکەوە، چەندین سەرکەوتنی گەورەیان تەواو کرد، هەروەها یەکەم سەرکەوتنیان، تا مردنی جان کوزی لە شاخەکاندا دوای چوار ساڵ. لە سەرەتای شەستەکاندا لە هاوسەرەکەی جیا دەبێتەوە و هاوسەرگیری لەگەڵ سیمۆن دامیانی (بە ناوی سیمۆن فەرەنسا) کرد، کە ئەکتەر و خوشکی نووسەر و سینەماکاری خۆسێ جیۆڤانییە، لەگەڵیدا لە فۆنتەینبلۆ سەرکەوتنە. بەم شێوەیە ڕێنی دیسمایسۆن هاتە ناو جیهانی ئەستێرەکانی فیلمەوە. پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩٦١ ببێتە ڕێبەری شاخە بەرزەکان، پێشتر لە ساڵی ١٩٦٠ەوە مامۆستای شاخەوانی بووە لە زانکۆی ENSA؛ وابەستەی سەربەخۆیی خۆی بوو، لە ساڵی 1963دا کۆمپانیای ENSAی بەجێهێشت. پێشەنگەکانی شاخەوانی گەورەی زستانە، ڕێنی دێسمایسۆن هەم لە بەرزاییەکانی ئەلب و هەم لە هیمالایا سەرکەوتنی بەدەستهێنا و ڕووماڵی میدیایی دۆزیەوە. سەردەمێکی شکۆمەند کە پرسیارێک بوو کە کێ یەکەم کەس دەبێت لە زستاندا بەسەر ڕووخساری باکووردا سەرکەوێت، بەڵام هەمیشە فەزیلەت نەبوو کە شاخەوانان، بە هاوبەشی لەگەڵ ڕۆژنامەنووسان، لاپەڕەکانی یەکەمی هەستیارانەی پاریس-ماچیان پاراست. لەم یارییە نایابەدا، ڕێنی دیسمایسۆن بەهێزترین بوو. لە شامۆنیکس بوو بە پیاوی لێدان. لە ساڵی ١٩٧١دا، ڕێنی دێسمایسۆن لە کاتی هەوڵێکی زستانەدا لە ڕێڕەوێکی نوێدا لە ڕێگای واکەر سپێری گراندێس یۆراس نزیک بوو لە مردن: هاوبەشەکەی لە شاخەوانیدا سێرج گۆسۆ بەهۆی سەرما و ماندوێتیەوە گیانی لەدەستدا، لە کاتێکدا ڕێنی دێسمایسۆن لە کۆتایی کاتدا لەلایەن ڕزگارکەرانەوە ڕزگارکرا دوای ئەوەی لە دووری ٩٠ مەتر لە لوتکەکەوە گیری خواردبوو. لە ساڵی ١٩٧٦ بەدواوە، ڕێنی دێسمایسۆن خۆی تەرخان کرد، بەتایبەتی لەگەڵ پاسکال کوڕەکەی، بۆ گەشتەکانی لە ئەندێسی پیرۆ. بوو بە سینەماکار و وانەبێژ و کەسایەتییەکی سەرەکی لە کۆنیسانس دو مۆند. لە ساڵی ١٩٨٨ جیابووەتەوە و لەگەڵ هاوبەشە نوێیەکەیدا بووەتە باوکی کچێک بە ناوی ئۆرێلی لە ساڵی ١٩٩١. ڕێنی دیسمایسۆن لە ٢٨ی ئەیلوولی ٢٠٠٧ لە نەخۆشخانەی لا تیمۆن لە شاری مارسیلیا بەهۆی نەخۆشی شێرپەنجەوە کۆچی دوایی کرد. خۆڵەمێشەکەی لە ٢٨ی تشرینی یەکەمی ٢٠٠٧ لە گۆڕستانی کەنیسەی جیکۆنس، لە سانت دیسدیێر، دەروازەی کۆشکی دیڤۆلۆی دانرا.