Shaquille O'Neal

دەربارەی ئەکتەر

شاکیل ڕاشۆن ئۆنیڵ لەدایکبووی ٦ی ئازاری ١٩٧٢، نازناوی "شاق"ی لێنراوە، یاریزانێکی پێشووی تۆپی باسکە پیشەگەرە و شرۆڤەکاری وەرزشییە لە بەرنامەی تەلەفزیۆنی Inside the NBA لە کەناڵی TNT. باڵای 7 پێ و 1 ئینچ (2.16 م) و کێشی 325 پاوند (147 کیلۆگرام)، یەکێکە لە قورسترین یاریزانەکان کە تا ئێستا لە NBA یاری کردووە. بەدرێژایی ١٨ ساڵەی ژیانی وەرزشی ئۆنیڵ قەبارە و هێزی خۆی بەکارهێناوە بۆ ئەوەی بەسەر ڕکابەرەکانیدا زاڵ بێت بۆ بەدەستهێنانی خاڵ و لێدانی سزا. دوای وازهێنانی لیندسی هانتەر لە ٥ی ئازاری ٢٠١٠، ئۆنیڵ بووە بەتەمەنترین یاریزانی چالاک لە NBA. دوای یارییەکی سەرنجڕاکێش لە زانکۆی ویلایەتی لویزیانا، ئۆنیڵ لەلایەن یانەی ئۆرلاندۆ ماجیکەوە وەرگیرا بە یەکەم هەڵبژاردەی گشتی لە ڕەشنووسی NBA ساڵی 1992. بە خێرایی بوو بە یەکێک لە ناوەندە سەرەکییەکانی خولەکە، لە ساڵانی ١٩٩٢-٩٣ باشترین یاریزانی دەستپێکی ساڵی بەدەستهێنا و دواتر سەرکردایەتی تیپەکەی کرد بۆ یاری کۆتایی NBA لە ساڵی ١٩٩٥. دوای چوار ساڵ لەگەڵ یانەی ماجیک، ئۆنیڵ وەک یاریزانێکی ئازاد گرێبەستی لەگەڵ یانەی لۆس ئەنجلۆس لەیکەرز واژۆ کرد. سێ پاڵەوانێتی لەسەریەک بەدەستهێنا، شانبەشانی کۆبی براینت یاریکرد، لە ساڵانی ٢٠٠٠ و ٢٠٠١ و ٢٠٠٢. لە کۆتاییدا پەیوەندی ئۆنیڵ لەگەڵ براینت دابەزی و بوو بە کێشە، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی ئۆنیڵ لە ساڵی ٢٠٠٤دا بگۆڕێتەوە بۆ میامی هیت، چوارەم پاڵەوانێتی NBA بەدوای خۆیدا هێنا لە ساڵی ٢٠٠٦. لە ناوەڕاستی وەرزی ٢٠٠٧-٢٠٠٨دا بوو مامەڵەی لەگەڵ یانەی فۆنیکس سەنز کرد. دوای وەرز و نیوێک لەگەڵ یانەی سەنز، ئۆنیڵ گۆڕدرایەوە بۆ یانەی کلیڤلاند کاڤالیێرز، لەوێش لە وەرزی ٢٠٠٩-٢٠٠٢ شانبەشانی لیبرۆن جەیمس یاریی کرد. ئۆنیڵ لە وەرزی ٢٠١٠-٢٠١١ بۆ یانەی بۆستن سێڵتیکس یاری کردووە. ڕێزلێنانی تاکەکەسی ئۆنیڵ بریتین لە خەڵاتی MVP ی 1999-00، خەڵاتی باشترین یاریزانی دەستپێکی NBA لە 1992-93، 15 هەڵبژاردەی یارییەکانی ئۆڵ ئەستێرە، سێ خەڵاتی MVP ی یارییەکانی ئۆڵ ئەستێرە، سێ خەڵاتی MVP ی کۆتایی، دوو نازناوی گۆڵکردن، 14 هەڵبژاردنی تیپی سەرجەم NBA، و سێ هەڵبژاردنی تیپی سەرجەم بەرگریکاری NBA. یەکێکە لەو سێ یاریزانەی کە لە هەمان ساڵدا (٢٠٠٠) خەڵاتی NBA MVP و All-Star game MVP و Finals MVP ی بەدەستهێناوە؛ یاریزانەکانی تر بریتین لە ویلیس ڕید لە ساڵی ١٩٧٠ و مایکل جۆردن لە ساڵانی ١٩٩٦ و ١٩٩٨. لە پلەی پێنجەمی هەموو کاتەکاندا لە تۆمارکردنی خاڵەکان، پلەی پێنجەمی گۆڵەکانی یاریگا و پلەی ١٢ لە ڕیباوندەکان و پلەی حەوتەمی لە بلۆکەکاندا. جگە لە یاری باسکە، ئۆنیڵ چوار ئەلبوومی ڕاپی بڵاوکردۆتەوە، یەکەم ئەلبوومی بە ناوی "شەق دیزل" پلەی پلاتینیۆمی بەدەستهێناوە. لە چەندین فیلمدا بەشداری کردووە و لە بەرنامە واقیعییەکانی خۆیدا ڕۆڵی گێڕاوە، کە بریتین لە فیلمی تەحەدای گەورەی شەق و فیلمی شاق ڤی. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا Shaquille O'Neal، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.