Alan Ladd

دەربارەی ئەکتەر

ئالان والبریج لاد (بە ئینگلیزی : Alan Walbridge Ladd ) (٣ی ئەیلولی ١٩١٣ - ٢٩ی ژانویەی ١٩٦٤) ئەکتەر و بەرهەمهێنەرێکی ئەمریکی بوو کە بە ئامادەبوونی فێنک و کەمتەرخەمی لە شاشە و ڕۆڵی دیاریکەری لە فیلمەکانی فیلمی نۆئار و وێستەرنەکانی ساڵانی ١٩٤٠ و ١٩٥٠ ناسرابوو. لاد کە 5 پێ و 6 ئینج (168 سم) وەستابوو، بەناوبانگ بوو بەهۆی جیاوازی نێوان باڵای کەم و کەسایەتییە فەرماندەییەکەی لەسەر شاشە، کە ستۆدیۆیەکی تێکەڵە زۆرجار لە ڕێگەی تەکنیکەکانی کامێرا و شانۆگەرییەوە بەرزتر دەکرایەوە. زۆرجار لەگەڵ ڤێرۆنیکا لەیک جووت دەکرا، کە یەکێک بوو لەو کەمترین ئەکتەرە سەرەکیانەی کە لە خۆی کورتتر بوو، پێکەوە بوونە یەکێک لە دووانە ئایکۆنیەکانی هۆلیوود. لاد لە شاری هۆت سپرینگز لە ویلایەتی ئارکانساس لەدایکبووە، لە منداڵیدا ڕووی لە باکووری هۆلیوود کردووە و پێش ئەوەی بچێتە ناو پیشەسازی فیلمەوە چەندین کاری جۆراوجۆری کردووە. دوای ساڵانێک لە ڕۆڵی بچووک - لەنێویاندا دەرکەوتنێکی بێ ئیعتباری لە فیلمی سیتیزن کەین - بە فیلمی This Gun for Hire (1942) ئەستێرەیی بەدەستهێنا. چڕی بێدەنگی و سۆز و خۆشەویستی ستۆیکەکەی بە توندی دەنگی دایەوە لەگەڵ بینەرانی سەردەمی جەنگ، ئەمەش وایکرد ببێتە یەکێک لە باشترین تیروپشکەکانی ئەم دەیە لە بۆکس ئۆفیسدا. دواتر لاد ڕۆڵی سەرەکی لە زنجیرە فیلمی سەرکەوتوودا بینی، لەوانە کلیلی شووشەیی (١٩٤٢)، داهلیای شین (١٩٤٦)، سمیس چرپە (١٩٤٨)، شەین (١٩٥٣) و یاخیبووی شانازی (١٩٥٨). هەرچەندە لە کۆتاییەکانی پەنجاکانی سەدەی ڕابردوودا ناوبانگەکەی تا ڕادەیەک دابەزی، بەڵام بەردەوام بوو لە کارکردنی بەردەوام لە هەردوو بواری فیلم و تەلەفزیۆن و چەندین پڕۆژەی دواتری بەرهەمهێنا. لاد لە ساڵی ١٩٦٤ لە تەمەنی ٥٠ ساڵیدا بەهۆی ئاوسانی مێشکەوە کۆچی دوایی کرد کە بەهۆی سەرخۆشبوونی توندی کحول و باربیتوراتەوە دروستبوو، کە بە مردنی بەڕێکەوت بڕیاردرا. سەرەڕای تەمەنی تاڕادەیەک کورت، بەڵام وەک کەسایەتییەکی دیاریکەری هۆلیوودی کلاسیک دەمێنێتەوە - ئەکتەرێک کە هێزی بێدەنگ و ئامادەبوونی جیاواز و ڕۆڵە لەبیرنەکراوەکانی بەردەوامن لە کاریگەریکردن لەسەر ژانرەکانی ڕۆژئاوا و نۆئار.