Lil Dagover

دەربارەی ئەکتەر

خانمە ئەکتەرێکی دیاری سینەمایی ئەڵمانی لە ٣٠ی ئەیلوولی ١٨٨٧ لە شاری مادیڤن لە ویلایەتی جاڤا لەدایک بووە، کچی پارێزەرێکی دارستانە لە خزمەت دەسەڵاتدارانی هۆڵەندا. لە تەمەنی دە ساڵیدا بۆ خوێندن ڕەوانەی بادن بادن کرا، دواتر بەهۆی هاوسەرگیرییەکەی لە ساڵی ١٩١٧ لەگەڵ ئەکتەری ناوداری ئەمریکی فریتز داگۆڤەر کە ٢٥ ساڵ لە خۆی گەورەتر بوو، هاتە ناو سینەما. لە ساڵی ١٩١٩ جیابوونەوە بەڵام پێش ئەوەی ئەو کچە بە دەرهێنەر ڕۆبەرت وین و کەسایەتییە دیارەکانی دیکەی سینەمای ئەڵمانی بناسێنێت. یەکەمجار لە فیلمی هاراکیری (١٩١٩)ی فریتز لانگ دەرکەوت لەسەر شاشە. ڕاستەوخۆ دوای ئەوەی لە فیلمی کلاسیکی ئێکسپرێشنیستی وین بە ناوی "کابینەی دکتۆر کالیگاری" (بە ناوی کابینەی دکتۆر کالیگاری (١٩٢٠)) دەرکەوت. جگە لە سێ گەشت -- یەکێکیان بۆ سوید لە ساڵی ١٩٢٧، یەکێکی دیکەیان بۆ فەرەنسا لە ساڵی ١٩٢٨-٩ و یەکێکیان بۆ هۆلیوود لە ساڵی ١٩٣١ -- زۆربەی ژیانی پیشەیی و چارەنووسی لیل داگۆڤەر پەیوەست بوو بە سینەمای ئەڵمانییەوە، کە بەزۆری ڕۆڵەکەی ڕۆڵی پاڵەوانە لاواز و هەڕەشەلێکراوەکە بوو. لە سەردەمی نازییەکان بەردەوام بوو لە ڕۆڵگێڕان لە ژمارەیەکی زۆر لە فیلمەکاندا. لە باشترین نمایشەکانیدا ڕۆڵەکانی لە فیلمەکانی سەمای کۆنگرێس (١٩٣١)، لە فیلمی فەرماندەیی باڵا لە دەرهێنانی گێرهارد لامپرێخت (١٩٣٥) و لە فیلمی سۆناتای کرۆتزەر لە دەرهێنانی ڤێیت هارلان (١٩٣٧). هەروەها لە شانۆی دۆیچەس بەرلین، فێستیڤاڵی سالزبۆرگ، لە نمایشی هێزەکان و لە شانۆکانی جەنگدا ڕۆڵی گێڕاوە. لە سەردەمێکدا دەوترێت کە هاوڕێیەکی نزیکی ئەدۆلف هیتلەر بووە. لە ساڵی ١٩٤٤ خاچی شایستەیی جەنگی وەرگرتووە. داگۆڤەر لە ئەڵمانیای دوای جەنگ بەردەوام بوو لە کاری هونەری و تا کۆتاییەکانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوو زۆر ڕۆڵی پاڵپشتی گێڕا.