Andrei Gromyko

دەربارەی ئەکتەر

دیپلۆماتکار و دەوڵەتمەداری سۆڤیەت، لە ساڵانی ١٩٥٧-١٩٨٥- وەزیری دەرەوەی یەکێتی سۆڤیەت، لە ساڵانی ١٩٨٥-١٩٨٨- سەرۆکی سەرۆکایەتی سۆڤیەتی باڵای یەکێتی سۆڤیەت. دکتۆرا لە بواری ئابووری (١٩٥٦). لە ساڵی ١٩٤٤، گرۆمیکۆ، باڵیۆزی یەکێتی سۆڤیەت لە ئەمریکا، سەرکردایەتی شاندی سۆڤیەتی لە کۆنفرانسی نێودەوڵەتی لە دامبارتۆن ئۆکس لە واشنتۆنی ئەمریکا، سەبارەت بە دروستکردنی نەتەوە یەکگرتووەکان کرد. بەشداری لە ئامادەکردنی کۆنفرانسی تاران، ئامادەکاری و بەڕێوەبردنی کۆنفرانسی یاڵتا، کریمە، یەکێتی سۆڤیەت (١٩٤٥)، کۆنفرانسی پۆتسدام (١٩٤٥) کردووە. هەر لەو ساڵەدا سەرۆکایەتی شاندێکی کرد کە لە کۆنفرانسێکدا لە سانفرانسیسکۆ لە ئەمریکا بەناوی یەکێتی سۆڤیەتەوە میساقی نەتەوە یەکگرتووەکانیان واژۆ کرد. گرۆمیکۆ ئەندامی شاندە دەوڵەتییەکانی یەکێتی سۆڤیەت بووە و دواتر سەرۆکایەتیی شاندەکانی یەکێتی سۆڤیەتی کردووە لە ٢٢ دانیشتنی کۆبوونەوەی گشتی نەتەوە یەکگرتووەکاندا. لە کۆتاییەکانی چلەکانی سەدەی ڕابردووەوە، لە بەرژەوەندی یەکێتی سۆڤیەتدا، گرۆمیکۆ زیاتر لە ٢٠ جار مافی ڤیتۆی لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان بەکارهێناوە، لە ئەنجامدا سەرەتا نازناوی "مستەر نەخێر"ی لە ژینگەی دیپلۆماسیدا وەرگرتووە و دواتر لە ڕۆژنامەگەریدا. گرۆمیکۆ بەهۆی ئەوەی لایەنگری پەیوەندی ئاشتیانەی نێوان یەکێتی سۆڤیەت و ئەمریکا و هاوبەشەکانیان لە ناتۆ - دەوڵەتانی ئەوروپای ڕۆژئاوا، بە نوێنەرایەتی حکومەتی سۆڤیەت، زیاتر لە ١٠٠ دەستپێشخەری لە بواری داماڵینی چەکدا پێشنیار کرد، ڕۆڵی ئەو لە کاتی نزمترین خاڵی پەیوەندییەکانی سۆڤیەت و ئەمریکا - قەیرانی کاریبی - بابەتی گفتوگۆی زانستی و مێژووییە. گرۆمیکۆ دەستپێشخەریی بۆ ئەنجامدانی پەیماننامەیەکی قەدەغەکردنی تاقیکردنەوەی چەکی ئەتۆمی لە سێ ژینگەدا (١٩٦٣) خستەڕوو، لە مانگی یەکی ساڵی ١٩٦٦ لەگەڵ ئەی. بە بەشداری گرۆمیکۆ، پەیماننامەی نەهێشتنی چەکی ئەتۆمی (١٩٦٨)، پەیمانی مۆسکۆ لە نێوان یەکێتی سۆڤیەت و کۆماری ئەڵمانیای فیدراڵی (١٩٧٠)، پەیماننامەی سنووردارکردنی سیستەمەکانی ئەی بی ئێم (١٩٧٢)، پەیماننامەی بنەماکانی پەیوەندی نێوان یەکێتی سۆڤیەت و ئەمریکا (١٩٧٢)، پەیماننامەی ڕێگریکردن لە شەڕی ئەتۆمی (1973)، پەیماننامەکانی سنووردارکردنی چەکی ستراتیژی لە ساڵانی 1972 و 1979. یاسای کۆتایی کۆنفرانسی ئاسایش و هاوکاری لە ئەوروپا (1975). لە هەمان کاتدا، لە ساڵی ١٩٦٨، گرۆمیکۆ پشتگیری لە هێنانە ناوەوەی هێزەکانی پەیمانی وارشۆ بۆ ناو چیکۆسلۆڤاکیا و سەرکوتکردنی "بەهاری پراگ" کرد، لە ساڵی ١٩٧٩دا بەشێک بوو لە بازنەیەکی تەسک لە سەرکردە باڵاکانی دەوڵەت کە بڕیاریان دا سەربازانی سۆڤیەت بنێرنە ئەفغانستان. گرۆمیکۆ یەکێک بوو لە نزیکترین هاوکارەکانی لیۆنید برێژنێڤ، سەرۆکی کۆمۆنیستی سۆڤیەت کە لە مێژینە بوو. گرۆمیکۆ بۆ ماوەی ٢٨ ساڵ پۆستی سەرۆکی دیپلۆماسی سۆڤیەتی وەرگرتووە، ئەمەش ژمارەیەکی پێوانەییە بۆ یەکێتی سۆڤیەت و فیدراسیۆنی ڕووسیا. لە مانگی ئازاری ساڵی ١٩٨٥ لە کۆبوونەوەی مەکتەبی سیاسی کۆمیتەی ناوەندی CPSU لە مۆسکۆ، میخائیل گۆرباچۆڤی بۆ پۆستی سەرۆکی حزبی شیوعی یەکێتی سۆڤیەت کاندید کرد. لە ساڵی ١٩٨٨ وەک سەرۆکی سەرۆکایەتی سۆڤیەتی باڵای یەکێتی سۆڤیەت - سەرۆکی فەرمی دەوڵەتی سۆڤیەت - ژیانی سیاسی خۆی تەواو کرد. دروشمی تەواوی چالاکییە دیپلۆماسییەکانی گرۆمیکۆ بریتییە لە "10 ساڵ دانوستان باشترە لە یەک ڕۆژ شەڕ". بە گوتەی سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی ڕووسیا، گرۆمیکۆ "دیپلۆماتکارێکی گەورەی سەردەمی سۆڤیەت" بووە.