W. Somerset Maugham

دەربارەی ئەکتەر

ویلیام سۆمەرسێت ماوگام سی ئێچ (بە ئینگلیزی : William Somerset Maugham CH ) (٢٥ی ژانویەی ١٨٧٤ - ١٦ی کانوونی دووەمی ١٩٦٥) نووسەری ئینگلیزی بوو، بە شانۆنامە و ڕۆمان و کورتە چیرۆکەکانی ناسراوە. ماوگام لە پاریس لەدایکبووە و دە ساڵی یەکەمی لەوێ بەسەر بردووە، لە ئینگلتەرا خوێندنی تەواو کردووە و چووە زانکۆیەکی ئەڵمانی. لە لەندەن بووە خوێندکاری پزیشکی و لە ساڵی ١٨٩٧ بڕوانامەی پزیشکی بەدەستهێناوە، هەرگیز پزیشکی نەکردووە، و بووەتە نووسەرێکی تەواوکات. یەکەم ڕۆمانی بە ناوی لیزا ئۆف لامبێس (١٨٩٧) کە لێکۆڵینەوەیە لە ژیانی زەبەلاحەکان، سەرنجی ڕاکێشا، بەڵام وەک شانۆنامەنووسێک بوو کە بۆ یەکەمجار ناوبانگی نەتەوەیی بەدەستهێنا. تا ساڵی ١٩٠٨ چوار شانۆنامەی هەبوو کە بە یەکجار لە وێست ئێند لە لەندەن بەڕێوەچوو. لە ساڵی ١٩٣٣دا ٣٢هەمین و دوایین شانۆنامەی خۆی نووسیوە، دوای ئەوە وازی لە شانۆ هێناوە و سەرنجی لەسەر ڕۆمان و کورتەچیرۆک بووە. ڕۆمانەکانی ماوگام لە دوای لیزا ئۆف لامبێس بریتین لە ڕۆمانەکانی کۆیلایەتی مرۆڤ (١٩١٥)، مانگ و شەش پێنس (١٩١٩)، پەردەی ڕەنگاوڕەنگ (١٩٢٥)، کێک و ئەیل (١٩٣٠) و لێواری ڕیشتاشی (١٩٤٤). کورتە چیرۆکەکانی لە کۆمەڵە کتێبەکانی وەک (دار کاسوارینا) (١٩٢٦) و تێکەڵە وەک پێش (١٩٤٠)دا بڵاوکراونەتەوە؛ زۆربەیان بۆ ڕادیۆ و سینەما و تەلەفزیۆن وەرگیراون. جەماوەرییە گەورەکەی و فرۆشتنە سەرسوڕهێنەرەکانی کاردانەوەی نەرێنی ڕەخنەگرانی برۆی بەرزی لێکەوتەوە، کە زۆربەیان هەوڵیان دەدا بە تەنها کەسێکی لێهاتوو بچووک بکەنەوە. هەڵسەنگاندنە نوێیەکان بەگشتی کتێبی کۆیلایەتی مرۆڤ - کتێبێک کە توخمێکی گەورەی ژیاننامەیی هەیە - وەک شاکارێک ڕیزبەندی دەکەن و کورتە چیرۆکەکانی بە شێوەیەکی بەرفراوان ڕەخنەیەکی زۆریان لێدەگیرێت. شێوازی نۆسینی سادەی ماوگام بە ڕوونییەکەی ناسرا، بەڵام پشتبەستنی بە کلیشەکان سەرنجی ڕەخنەگرانی نەرێنی بۆ خۆی ڕاکێشا. لە کاتی جەنگی جیهانی یەکەمدا ماوگام لە دەزگای نهێنی بەریتانیا کاری کردووە، دواتر سوودی لە ئەزموونەکانی وەرگرتووە بۆ ئەو چیرۆکانەی لە ساڵانی ١٩٢٠دا بڵاوکراونەتەوە. هەرچەندە بە پلەی یەکەم هاوڕەگەزباز بوو، بەڵام هەوڵیدا تا ڕادەیەک لەگەڵ نۆرمەکانی سەردەمی خۆیدا بگونجێت. بوو بە باوک و هاوسەر، لە ساڵی ١٩١٧ لەگەڵ سیری وێڵکۆم هاوسەرگیری کرد، سێ ساڵ لە پەیوەندی خۆشەویستیدا کە کچەکەیان لیزا بەرهەم هێنا. هاوسەرگیرییەکە بۆ ماوەی دوانزە ساڵ بەردەوام بوو، بەڵام پێش و لە کاتی هاوسەرگیری و دوای ئەو هاوسەرگیرییە، هاوبەشی سەرەکی ماوگام پیاوێکی گەنجتر بوو بە ناوی جیراڵد هاکستن. پێکەوە سەردانی درێژخایەنیان بۆ ئاسیا و دەریاکانی باشوور و شوێنەکانی دیکە کرد؛ ماوگام لە هەر شوێنێک دەچوون، مادەی بۆ چیرۆکە خەیاڵییەکانی کۆدەکردەوە. ئەوان پێکەوە لە ڕیڤێرا فەرەنسی دەژیان، کە ماوگام لەوێ بە شێوەیەکی گەورە میوانداری دەکرد. دوای مردنی هاکستن لە ساڵی ١٩٤٤، ئالان سیرل بۆ ماوەی تەمەنی نووسەر دەبێتە سکرتێر-هاوڕێی ماوگام. ماوگام دوای ماوەیەکی کەم لە جەنگی جیهانی دووەم وازی لە نووسینی ڕۆمان هێنا و دوا ساڵەکانی بەهۆی پیرییەوە تێکچوو. لە تەمەنی ٩١ ساڵیدا کۆچی دوایی کردووە. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا W. Somerset Maugham، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.