Michel Rocard

دەربارەی ئەکتەر

میشێل ڕۆکارد (بە ئینگلیزی : Michel Rocard ) لە ٢٣ی ئابی ١٩٣٠ - ٢ی تەمموزی ٢٠١٦، سیاسەتمەداری فەرەنسی و ئەندامی پارتی سۆسیالیستی (PS) بووە. لە ساڵی ١٩٨٨ تا ١٩٩١ لە سەردەمی فرانسوا میتراندا وەک سەرۆکوەزیران کاری کردووە و لەو ماوەیەدا بەرنامەی کەمترین دامەزراندنی داهات (RMI)ی دروستکردووە، کە بەرنامەیەکی کەمترین خۆشگوزەرانی کۆمەڵایەتییە بۆ هەژاران، و ڕێککەوتنەکانی ماتیگنۆنی سەبارەت بە پێگەی کالیدۆنیای نوێ بەدەستهێناوە. ئەندامی پەرلەمانی ئەوروپا بووە، و تا ساڵی ٢٠٠٩ بە توندی بەشداری سیاسەتەکانی ئەوروپای کردووە، لە ساڵی ٢٠٠٧ پەیوەندی بە کۆمیسیۆنێکەوە کردووە لە ژێر دەسەڵاتی وەزیری پەروەردەی نیکۆلاس سارکۆزی، زاڤیر دارکۆس. ڕۆکارد لە شاری کوربیڤۆی لە ویلایەتی هاوتس دی سێن لە خێزانێکی پرۆتستانت لەدایکبووە. کوڕی فیزیازانێکی ئەتۆمی ئیڤ ڕۆکاردە، وەک سەرکردەیەکی خوێندکار هاتە ناو سیاسەتەوە لەکاتێکدا لە زانکۆی ساینس پۆ دەخوێند. بوو بە سەرۆکی خوێندکارانی سۆسیالیستی فەرەنسی کە سەر بە پارتی سۆسیالیستی سەرەکی فەرەنسی لەو کاتەدا، بەشی فەرەنسی لە نێودەوڵەتی کرێکاران (SFIO) و لە زانکۆی ئیکۆلی نیشتمانی ئیدارەی (ENA) خوێندوویەتی، دوای ئەوە هەڵبژاردووە بچێتە ناو پشکنینی دارایی بەناوبانگەوە. وەک دژە کۆلۆنیالیستێک، چووە جەزائیر و ڕاپۆرتێکی سەبارەت بە کەمپی پەنابەرانی جەنگی جەزائیر (١٩٥٤-١٩٦٢) کە بە شێوەیەکی بەرفراوان پشتگوێ خرابوو، نووسی. ئەم ڕاپۆرتە لە مانگی نیسانی ساڵی ١٩٥٩ بۆ ڕۆژنامەکانی لۆمۆند و فرانس ئۆبزێرڤاتۆری دزەپێکرا و ئەمەش نزیک بوو لە لەدەستدانی پۆستەکەی ڕۆکارد. میشێل ڕۆکارد فڕۆکەوانێکی بڕوانامەی گلایدەر بوو. ڕۆکارد بەهۆی هەڵوێستی گای مۆلێتەوە بەرامبەر بە جەنگی جەزائیر، SFIOی بەجێهێشت، لە ساڵی ١٩٦٧ تا ١٩٧٤ سەرکردایەتی پارتی سۆسیالیستی یەکگرتووی ناڕازی (PSU)ی کرد، لە کاتی قەیرانی مانگی ئایاری ١٩٦٨دا کەسایەتییەکی دیار بوو، پشتگیری لە پڕۆژەی ئۆتۆ-جیشنەری کرد. لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی ١٩٦٩ خۆی کاندید کرد بەڵام تەنها ٣.٦%ی دەنگەکانی بەدەستهێنا. دوای چەند مانگێک، بە جێگری وەزارەتی ئیڤلینز هەڵبژێردرا و لە سەرۆکوەزیرانی پێشووی مۆریس کۆڤ دی مورڤیل شکستی هێنا. لە ساڵی ١٩٧٣دا کورسی پەرلەمانی لەدەستدا، بەڵام لە ساڵی ١٩٧٨دا دووبارە وەریگرتەوە. لە ساڵانی ١٩٧٣-١٩٧٤ بەشداری لە ململانێی LIP کرد، لەگەڵ کرێکارەکاندا کاتژمێری دەفرۆشت و لە پشت پەردەوە بەشداری کرد لە هەوڵەکانی دۆزینەوەی خاوەنکارێک کە کارگەکە وەربگرێتەوە، کە لە لێواری تەسفیەکردندا بوو. لە ساڵی ١٩٧٤ پەیوەندی بە فرانسوا میتران و پارتی سۆسیالیستی نوێبووەوە (PS) کرد کە جێگەی SFIO کۆنەکەی گرتبووەوە. زۆربەی ئەندامانی پارتی سۆسیالیست و بەشێک لە سەندیکای کرێکارانی کۆنفیدراسیۆنی کرێکارانی فەرەنسی و دیموکراتیک (CFDT) – ئەو بەشە غەیرە مارکسیستەی چەپ کە ڕۆکارد بەناوبانگە بە "چەپی دووەم" پێناسەی کردبوو - بەدوایدا ڕۆیشتن. لە ساڵی ١٩٧٧دا بە سەرۆکی شارەوانی کۆنفلانس-سانت-ئۆنۆرین هەڵبژێردرا، سەرکردایەتی ئۆپۆزسیۆنی میتران دەکات لەناو پارتی سۆسیالیستدا (وەک کاندیدی باڵی ڕاستی پارتەکە). دوای شکستی چەپ لە هەڵبژاردنی یاسادانانی ساڵی ١٩٧٨، هەوڵیدا سەرکردایەتی حزبەکە بگرێتە ئەستۆ. سەرەڕای هاوپەیمانییەکەی لەگەڵ پیێر ماورۆی، ژمارە ٢ی PS، بەڵام لە کۆنگرەی مێتز (١٩٧٩)دا دۆڕا. وەک جەماوەرترین سیاسەتمەداری پارتی سۆسیالیست لەو کاتەدا (بە خودی میتراندیشەوە)، ڕایگەیاند کە خۆی بۆ سەرۆکایەتی کاندید دەکات؛ بەڵام "بانگەوازی کۆنفلانس"ی ئەو نەبووە هۆی پشتگیری زۆرینە لەناو PS و کاندیدبوونی خۆی کشاندەوە. میتران کاندیدی سەرکەوتووی سۆسیالیست بوو لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی ١٩٨١. ... سەرچاوە: بابەتی "Michel Rocard" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.