Alfred Hitchcock

لەدایکبوونی: 1899-08-13 شوێنی لەدایکبوون: Leytonstone, London, England, UK تێکڕای بەرهەم: 135

دەربارەی ئەکتەر

سێر ئەلفڕێد جۆزێف هیچکۆک (١٣ی ئابی ١٨٩٩ – ٢٩ی نیسانی ١٩٨٠) دەرهێنەری سینەمای ئینگلیزی بووە. بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە کەسایەتییە کاریگەرەکانی مێژووی سینەما دادەنرێت. لە ماوەی شەش دەیەی کارکردنیدا، زیاتر لە ٥٠ فیلمی درێژی دەرهێناوە، کە زۆربەیان تا ئەمڕۆش بە شێوەیەکی بەرفراوان سەیر دەکرێن و لێکۆڵینەوەیان لەسەر دەکرێت. هیچکۆک بە "ماستەری ساسپێنس" ناسراوە، بەهۆی چاوپێکەوتنە زۆرەکانی، دەرکەوتنی کامێرا لە زۆربەی فیلمەکانیدا و میوانداری و بەرهەمهێنانی ئەنتۆلۆژیای تەلەفزیۆنی ئەلفڕێد هیچکۆک پێشکەش دەکات (١٩٥٥-١٩٦٥) وەک هەر ئەکتەرێکی ناسرا. فیلمەکانی 46 پاڵێوراوی خەڵاتی ئەکادیمییان بەدەستهێناوە، لەنێویاندا شەش بردنەوە. بەڵام سەرەڕای پێنج پاڵێوراو، هەرگیز خەڵاتی باشترین دەرهێنەری نەبردەوە. هیچکۆک سەرەتا وەک نووسەری تەکنیکی و کۆپی ڕایتەر ڕاهێنانی کردووە پێش ئەوەی لە ساڵی ١٩١٩ وەک دیزاینەری کارتی ناونیشان بچێتە ناو پیشەسازی فیلمەوە. فیلمی بێدەنگی بەریتانی-ئەڵمانی (باخچەی چێژ) (١٩٢٥) یەکەم دەرهێنانی بوو. یەکەم فیلمی سەرکەوتووی بە ناوی The Lodger: چیرۆکێک لە تەمی لەندەن (١٩٢٧)، یارمەتیدەر بوو لە داڕشتنی ژانری تریلەر و فیلمی Blackmail (١٩٢٩) یەکەم "تاکی"ی بەریتانی بوو. فیلمە تریلەرەکانی بەناوی ٣٩ هەنگاو (١٩٣٥) و خانم لەناو دەچێت (١٩٣٨) لە ڕیزبەندی گەورەترین فیلمە بەریتانیەکانی سەدەی بیستەمدان. تا ساڵی ١٩٣٩ ناسنامەی نێودەوڵەتی هەبوو و بەرهەمهێنەر دەیڤید ئۆ سێلزنیک ڕازی کرد کە بچێتە هۆلیوود. زنجیرەیەک فیلمی سەرکەوتوو بەدوای خۆیدا هێنا، لەوانە فیلمەکانی ڕیبێکا (١٩٤٠)، پەیامنێری بیانی (١٩٤٠)، گومان (١٩٤١)، سێبەری گومانێک (١٩٤٣) و فیلمی بەدناو (١٩٤٦). ڕێبێکا خەڵاتی ئەکادیمیای باشترین فیلمی بەدەستهێنا، هیچکۆک وەک باشترین دەرهێنەر پاڵێوراو بوو. هەروەها پاڵێوراوی ئۆسکاری بۆ فیلمەکانی بەلەمی ڕزگارکەر (١٩٤٤)، سپێڵباوند (١٩٤٥)، پەنجەرەی دواوە (١٩٥٤) و سایکۆ (١٩٦٠) وەرگرتووە. فیلمە دیارەکانی تری هیچکۆک بریتین لە فیلمەکانی پەت (١٩٤٨)، نامۆکان لە شەمەندەفەرێکدا (١٩٥١)، دایڵ ئێم بۆ کوشتن (١٩٥٤)، بۆ گرتنی دزێک (١٩٥٥)، کێشە لەگەڵ هاری (١٩٥٥)، ڤێرتیگۆ (١٩٥٨)، باکوور لەلایەن باکووری ڕۆژئاوا (١٩٥٩)، زە... فیلمەکانی باڵندە (١٩٦٣)، مارنی (١٩٦٤) و فرێنزی (١٩٧٢)، کە هەموویان لە ڕووی داراییەوە سەرکەوتوو بوون و لەلایەن مێژوونووسانی فیلمەوە ڕێزێکی زۆریان لێدەگیرێت. هیچکۆک لەگەڵ هەندێک لە ئەستێرە گەورەکانی هۆلیوود چەندین فیلمی دروستکردووە، لەوانە چوار فیلم لەگەڵ کاری گرانت، چوار فیلم لەگەڵ جەیمس ستیوارت، سێ فیلم لەگەڵ ئینگرید بێرگمان و سێ فیلمی لەسەریەک لەگەڵ گرەیس کێلی. هیچکۆک لە ساڵی ١٩٥٥ بووەتە هاووڵاتییەکی ئەمریکی. لە ساڵی ٢٠١٢ فیلمی دەروونی تریلەری هیچکۆک بەناوی ڤێرتیگۆ کە ستیوارت ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕێت، فیلمی سیتیزن کەین (١٩٤١)ی ئۆرسۆن وێڵزی وەک گەورەترین فیلمی پەیمانگای فیلمی بەریتانی کە تا ئێستا دروستی کردووە، بە پشتبەستن بە ڕاپرسییە جیهانییەکەی کە لە سەدان ڕەخنەگری فیلمدا ئەنجامدراوە، ئاوارە کرد. تا ساڵی ٢٠٢١ نۆ لە فیلمەکانی هەڵبژێردرابوون بۆ پاراستن لە تۆماری نیشتمانی فیلمی ئەمریکا، لەنێویاندا فیلمی دڵخوازەکەی، سێبەری گومانێک (١٩٤٣). لە ساڵی ١٩٧١ زەمالەی بافتا و خەڵاتی دەستکەوتی ژیانی AFI لە ساڵی ١٩٧٩ وەرگرتووە و لە مانگی کانوونی دووەمی ئەو ساڵەدا، چوار مانگ پێش مردنی لە ٢٩ی نیسانی ١٩٨٠، پلەی شوڕشگێڕی وەرگرتووە.