Yves Montand

دەربارەی ئەکتەر

ئیڤۆ لیڤی (ئیڤۆ لیڤی) (١٣ی تشرینی یەکەمی ١٩٢١ – ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٩١)، زیاتر بە ئیڤ مۆنتاند ناسراوە، ئەکتەر و گۆرانیبێژی فەرەنسی لەدایکبووی ئیتاڵیا بووە. دەوترێت یەکێکە لە گەورەترین هونەرمەندەکانی سەدەی بیستەمی فەرەنسا. مۆنتاند ئیڤۆ لیڤی لە شاری ستیگنانۆ لەدایکبووە، کە گوندێکی بچووکە لە گردەکانی مۆنسومانۆ تێرمی ئیتاڵیا، لە دایک و باوکی ناویان جیۆڤانی لیڤییە کە کۆمپانیایەکی بەرهەمهێنەری سوتەمەنییە. جوزێپینا سیمۆنی دایکی مۆنتاند کاسۆلیکێکی دڵسۆز بوو. ئەو بنەماڵەیە لە ساڵی ١٩٢٣ دوای سەرهەڵدانی بێنیتۆ مۆسۆلینی فاشیست بۆ سەر دەسەڵات، ئیتاڵیایان بەجێهێشت و بەرەو فەرەنسا. لە مارسیلیا گەورە بووە، لەوێ لە گەنجیدا لە ئارایشتگای جوانکاری خوشکەکەی (سالۆن دی کۆیفور) کار دەکات، هەروەها دواتر لە بەندەرەکاندا. دەستی بە کاری هونەری کردووە لە بواری نمایشدا وەک گۆرانیبێژی هۆڵی مۆسیقا. لە ساڵی ١٩٤٤ لەلایەن ئیدیت پیافەوە لە پاریس دۆزرایەوە؛ ئەوی کردە بەشێک لە کردارەکەی. مۆنتاند وەک گۆرانیبێژ و ئەکتەرێک ناسنامەی نێودەوڵەتی بەدەستهێنا، لە زۆرێک لە فیلمەکاندا ڕۆڵی سەرەکی گێڕا. ئەو بە گۆرانییەکانی ستایلی کرۆنەر ناسراوە، ئەوانەی باس لە پاریس دەکەن دەبنە گۆرانی کلاسیکی خێرا. یەکێک بوو لە ناسراوترین ئەکتەرەکانی هۆڵی مۆسیقای پاریس ئۆڵۆمپیای برۆنۆ کۆکواتریکس، و لەگەڵ مۆسیقاژەنەکان گەشتێکی ئەنجامدا لەنێویاندا دیدی دوپرات. لە ئۆکتۆبەری ساڵی ١٩٤٧ گۆرانی "Mais qu'est-ce que j'ai?" (مۆسیقا لەلایەن هێنری بێتی و تێکستەکانی لەلایەن ئیدیت پیاف) لە شانۆی ئیتۆیل. هەروەها بێتی داوای لێکرد گۆرانی "C'est si bon" بڵێت بەڵام مۆنتاند ڕەتیکردەوە. دوای سەرکەوتنی تۆمارکردنی ئەم گۆرانییە لەلایەن گروپی Sœurs Étienne لە ساڵی ١٩٤٨، بڕیاریدا تۆماری بکات. هەروەها مۆنتاند لە یەکێتی سۆڤیەت و ئەوروپای ڕۆژهەڵات زۆر بەناوبانگ بوو، لەوێ لە ساڵانی ١٩٥٦-١٩٥٧ گەشتێکی کۆنسێرتی ئەنجامدا. لە ماوەی ژیانی هونەریدا، مۆنتاند لە فیلمە جوڵاوەکانی ئەمریکا و هەروەها لە برادۆی ڕۆڵی گێڕاوە. پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی سیزار بۆ باشترین ئەکتەر لە ساڵی ١٩٨٠ بۆ فیلمی I comme Icare و دیسانەوە لە ساڵی ١٩٨٤ بۆ فیلمی Garçon! لە ساڵی ١٩٨٦، دوای ئەوەی هێزی کێشانی لە بۆکس ئۆفیسەکانی نێودەوڵەتیدا بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزی، مۆنتاند تەمەن ٦٥ ساڵ یەکێک لە باشترین ڕۆڵەکانی لەبیرکراو پێشکەش کرد، وەک مامی پیلانگێڕ لە فیلمی ژان دی فلۆرێت، کە جیرارد دیپاردیۆ ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا و مانۆن دی سۆرس (هەردووکیان ١٩٨٦)، کە ئیمانوێل بێرت ڕۆڵی سەرەکی تێدا گێڕا. ئەم فیلمە لە سەرانسەری جیهاندا جێگەی سەرنجی ڕەخنەگران بوو و پڕۆفایلی مۆنتاندی لە ئەمریکا زیندوو کردەوە، لەوێدا لە بەرنامەی درەنگانی شەو لەگەڵ دەیڤید لێتەرمان دەرکەوت. لە ساڵی ١٩٥١ لەگەڵ سیمۆن سیگنۆرێت هاوسەرگیری دەکات و بە درێژایی ژیانی هونەری خۆیان لە چەندین فیلمدا ڕۆڵی سەرەکییان گێڕاوە. هاوسەرگیرییەکە، بە هەموو حساباتێک، تا ڕادەیەک هاوسەنگ بوو، تا مردنی لە ساڵی ١٩٨٥ بەردەوام بوو، هەرچەندە مۆنتان کۆمەڵێک پەیوەندی خۆشەویستی هەبوو کە بە باشی بانگەشەی بۆ کرا، بەتایبەتی لەگەڵ ئەکتەری ئەمریکی ماریلین مۆنرۆ، کە لەگەڵیدا ڕۆڵی سەرەکی لە یەکێک لە فیلمە کۆتاییەکانیدا بینی، با خۆشەویستی بکەین. ئەو باوکی ھاوسەرگیری کچەکەی سیگنۆرێت بووە لە ژیانی هاوسەرگیری پێشوویدا کە ناوی کاترین ئالێگرێتە. تاکە منداڵی مۆنتاند، کوڕێک بە ناوی ڤالێنتین، لەلایەن هاوسەری دووەمی، کارۆل ئەمیل (لەدایکبووی ١٩٦٠)، لە ساڵی ١٩٨٨ لەدایک بووە، لە داواکارییەکی باوکایەتیدا کە بووە هۆی دروستبوونی ئاژاوە لە سەرانسەری فەرەنسا، ژنێکی دیکە مۆنتاند تۆمەتبار دەکات بەوەی باوکی کچەکەیە و چووە دادگا بۆ وەرگرتنی نمونەی دی ئێن ئەی لێی. مۆنتاند ڕەتیکردەوە، بەڵام ژنەکە تەنانەت دوای مردنیشی بەردەوام بوو. لە بڕیارێکی دادگادا کە بووە مانشێتی ڕۆژنامە نێودەوڵەتییەکان، ئەو ژنە مافی هەڵدانەوەی مۆنتاند و وەرگرتنی نمونەی بەدەستهێنا. ئەنجامەکان ئاماژەیان بەوە کردووە کە ئەو باوکی بایۆلۆژی کچەکە نییە. لە ماوەی ساڵانی پەنجاکان و شەستەکاندا پشتگیری لە دۆزی چەپەکان کردووە، هەروەها بەشداری لە فێستیڤاڵ و کۆبوونەوە کۆمۆنیستییەکان کردووە. ... سەرچاوە: بابەتی "Ives Montand" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA.