Julia Kristeva

دەربارەی ئەکتەر

جولیا کریستیڤا (لەدایکبووی یولیا ستۆیانۆڤا کراستیڤا، بولگاری: Юлия Стоянова Кръстева؛ لە ٢٤ی حوزەیرانی ١٩٤١) فەیلەسوفێکی بولگاری-فەرەنسییە، ڕەخنەگری ئەدەبی، نیشانەناس، دەروونشیکار، فێمینیست و، لەم دواییانەدا، ڕۆماننووس، کە لە ساڵی... ناوەڕاستی ساڵانی شەستەکان. لە زانکۆی کۆڵۆمبیا وانەبێژ بووە، ئێستاش پرۆفیسۆری ئیمیریتای زانکۆی پاریس سیتە. نووسەری زیاتر لە ٣٠ کتێبە، لەوانە هێزەکانی ترسناک، چیرۆکی خۆشەویستی، خۆری ڕەش: خەمۆکی و خەمۆکی، پرۆست و هەستی کات، هەروەها سێبەری مێینە نابغە، خەڵاتی فەرماندەی لەشکری شەرەف، فەرماندەی فەرمانی شایستەیی، خەڵاتی یادەوەری نێودەوڵەتی هۆڵبێرگ، خەڵاتی هانا ئارێنت و خەڵاتی بناغەی دیدگای ٩٧ی ساڵی ٢٠١٩ی پێبەخشراوە. لەلایەن دامەزراوەی هاڤڵەوە خەڵات دەکرێت. کریستیڤا دوای بڵاوکردنەوەی یەکەم کتێبی خۆی بە ناوی Semeiotikè لە ساڵی ١٩٦٩دا، کاریگەر بوو لە شیکاری ڕەخنەیی نێودەوڵەتی، توێژینەوەی کولتووری و فێمینیزمدا، بەشێکی بەرچاوی کارەکانی بریتین لە کتێب و وتار کە باس لە نێوان دەقییەکان، نیشانەگەرایی و ڕەتکردنەوە دەکەن، لە بوارەکانی زمانەوانی، تیۆری ئەدەبی و ڕەخنە، دەروونشیکاری، ژیاننامە و ژیاننامە، شیکاریی سیاسی و کولتووری، هونەر و مێژووی هونەر. لە بیری پێکهاتەگەرایی و پۆستستراکچەرالیستیدا دیارە. هەروەها کریستیڤا دامەزرێنەری لیژنەی خەڵاتی سیمۆن دی بۆڤۆرە. کریستیڤا لە شاری سلیڤن لە بولگاریا لە دایک و باوکێکی مەسیحی لەدایکبووە، کچێکی ژمێریاری کڵێسایە. کریستیڤا و خوشکەکەی لە قوتابخانەیەکی زمانی فەرەنسی خوێندوویانە کە لەلایەن ڕاهیبە دۆمینیکانەکانەوە بەڕێوەدەبرا. کریستیڤا لەم کاتەدا لە بولگاریا بە کارەکانی میخائیل بەختین ئاشنا بوو. کریستیڤا دواتر لە زانکۆی سۆفیا خوێندوویەتی، لەکاتێکدا پۆست گریجوەی لەوێ بووە زەمالەی توێژینەوەی بەدەستهێناوە کە وای لێکرد لە کانوونی دووەمی ساڵی ١٩٦٥دا بچێتە فەرەنسا، کاتێک تەمەنی ٢٤ ساڵ بووە، لە چەندین زانکۆی فەرەنسا بەردەوام بووە لە خوێندن، لە ژێر دەستی لوسیەن گۆڵدمان و ڕۆلاند بارتس و لەنێو زانایانی دیکەدا خوێندوویەتی. کریستیڤا لە ٢ی ئابی ١٩٦٧ لەگەڵ ڕۆماننووس فیلیپ سۆلەرز کە لەدایک بووی فیلیپ جۆیۆکس بوو، هاوسەرگیری کرد. کریستیڤا لە سەرەتای حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا لە زانکۆی کۆڵۆمبیا وانەبێژ بووە، و تا ئێستاش وەک پرۆفیسۆری میوان ماوەتەوە. هەروەها لە ژێر ناوی هاوسەرگیری جولیا جۆیۆس چاپی کردووە. دوای ئەوەی کریستیڤا پەیوەندی بە 'گرووپی تێل کوێل'ەوە کرد کە لەلایەن سۆلەرزەوە دامەزرا، سەرنجی لەسەر سیاسەتی زمان بوو و بوو بە ئەندامێکی چالاک لە گروپەکەدا. ئەو لە بواری دەروونشیکاریدا ڕاهێنانی کردووە، و لە ساڵی ١٩٧٩ بڕوانامەکەی بەدەستهێناوە. لە هەندێک ڕووەوە دەتوانرێت کارەکانی وەک هەوڵدان بۆ گونجاندنی ڕوانگەیەکی دەروونشیکاری لەگەڵ ڕەخنەی پۆستستراکچەرالیستیدا سەیر بکرێت. بۆ نموونە، تێڕوانینی ئەو بۆ بابەتەکە، و بنیاتنانی، هاوشێوەیی لەگەڵ سیگمۆند فرۆید و لاکان هەیە. بەڵام کریستیڤا هەر تێگەیشتنێک لە بابەتەکە بە مانای ستراکتورالیستی ڕەتدەکاتەوە؛ لەبری ئەوە، ئەو لایەنگری بابەتێکە کە هەمیشە "لە پرۆسێسدایە" یان "لە دادگاییکردندایە". بەم شێوەیە بەشداری دەکات لە ڕەخنەی پۆستستراکچەرالیستی پێکهاتە جەوهەرییەکان، لە هەمان کاتدا فێرکارییەکانی شیکاری دەروونی دەپارێزێت. لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا گەشتێکی بۆ چین کردووە و دواتر نووسیویەتی دەربارەی ژنانی چینی (١٩٧٧). ... سەرچاوە: وتارێکی "Julia Kristeva" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.