Édouard Balladur

دەربارەی ئەکتەر

ئیدوارد بالادور لەدایکبووی ٢ی ئایاری ١٩٢٩، سیاسەتمەداری فەرەنسییە و لە ٢٩ی ئازاری ١٩٩٣ تا ١٧ی ئایاری ١٩٩٥ لە سەردەمی فرانسوا میتراند وەک سەرۆکوەزیرانی فەرەنسا کاری کردووە، لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی فەرەنسا لە ساڵی ١٩٩٥دا بەبێ سەرکەوتن خۆی کاندید کردووە و پلەی سێیەمی بەدەستهێناوە. بالادور لە شاری ئیزمیر لە تورکیا لە بنەماڵەیەکی نەتەوەیی ئەرمەنی لە دایکبووە و خاوەنی پێنج منداڵە و پەیوەندییەکی درێژخایەنی لەگەڵ فەرەنسا هەیە. خێزانەکەی لە ناوەڕاست تا کۆتایی ساڵانی ١٩٣٠ کۆچیان کرد بۆ مارسیلیا. لە ساڵی ١٩٥٧ بالادور لەگەڵ ماری جۆزێف دیلاکۆر هاوسەرگیری کرد و لەگەڵیدا چوار کوڕیان بوو. بالادور لە ساڵی ١٩٦٤ وەک ڕاوێژکاری سەرۆکوەزیرانی جۆرج پۆمپیدۆ دەستی بە کاری سیاسی کردووە. دوای هەڵبژاردنی پۆمپیدۆ وەک سەرۆکی فەرەنسا لە ساڵی ١٩٦٩، بالادور وەک جێگری سکرتێری گشتی سەرۆکایەتیی وڵاتەکەی دەستنیشانکرا پاشان سکرتێری گشتی لە ساڵی ١٩٧٣ تا کۆچی دوایی پۆمپیدۆ لە ساڵی ١٩٧٤. لە هەشتاکانی سەدەی ڕابردوودا وەک لایەنگری جاک شیراک گەڕایەوە ناو سیاسەت. ئەندامی پارتی گردبوونەوەی نیوگۆلیستی بۆ کۆمار (RPR) بوو، لە ساڵی ١٩٨٦ تا ١٩٨٨ تیۆریستی پشت "حکومەتی هاوژیانی" بوو، ڕوونیکردەوە کە ئەگەر ڕاست لە هەڵبژاردنی یاسادانان سەرکەوتن بەدەستبهێنێت، ئەوا دەتوانێت لەگەڵ شیراک وەک سەرۆک وەزیران حوکمڕانی بکات بەبێ دەستلەکارکێشانەوەی سەرۆکی پارتی سۆسیالیستی فرانسوا میتراند. وەک وەزیری ئابووری و دارایی سیاسەتێکی ئابووری لیبڕاڵی جێبەجێ کرد کە ئەو سیاسەتەی بیرهێنایەوە کە دەگەڕێتەوە بۆ ڕۆناڵد ڕیگان و مارگریت تاچەر. بەم شێوەیە بەرنامەیەکی گەورەی تایبەتکردنی جێبەجێ کرد، کە چەندین کۆمپانیای لە ساڵانی ١٩٤٥ و ١٩٨٢دا کە لە ساڵانی ١٩٤٥ و ١٩٨٢دا نیشتمانی کرابوون، وەک کۆمپانیاکانی دارایی سوێز، پاریباس و کۆمەڵەی گشتی بەشداربوون. هەروەها کۆمپانیای TF1ی بە تایبەت کرد. هەروەها ژمارەی فەرمانبەرانی حکومی و خەرجییەکانی دەوڵەتی کەمکردەوە. بالادور وەک جێگری نافەرمی سەرۆکوەزیران لە کابینەی حکومەت بە سەرۆکایەتی شیراک دەرکەوت. بەشدارییەکی سەرەکی لە پەسەندکردنی سیاسەتی لیبڕاڵ و لایەنگری ئەوروپی لەلایەن شیراک و RPRەوە هەبوو. دوای شکستی شیراک لە هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی ساڵی ١٩٨٨، بەشێک لە ڕێکخراوی RPR ئەوی بە بەرپرسیار زانی لە وازهێنان لە عەقیدەی گۆلیستی، بەڵام متمانەی شیراکی پاراست. کاتێک هاوپەیمانی RPR/UDF لە هەڵبژاردنی یاسادانانی ساڵی 1993دا سەرکەوتنی بەدەستهێنا، شیراک ڕەتیکردەوە جارێکی دیکە ببێتە سەرۆکوەزیران لە دووەم "هاوژیانی" لەگەڵ سەرۆک میتران و بالادور بوو بە سەرۆکوەزیران. ڕووبەڕووی دۆخێکی سەختی ئابووری بووەوە، بەڵام نەیدەویست هەڵە سیاسییەکانی حکومەتی پێکەوەژیانی پێشوو بکات. ئەو درێژەی بەو سیاسەتە ئابوورییە دا کە لە ساڵی ١٩٨٦دا گرتبووی بە ئەنجامدانی بە تایبەتکردنی نوێ (بە تایبەتی ڕۆن-پۆلێنک، بانکی نیشتمانی پاریس و ئێلف). بە گەیاندنی وێنەی کۆنەپەرستێکی بێدەنگ، باجی سەروەت و سامان (کە لەلایەن سۆسیالیستەکانەوە لە ساڵی ١٩٨٨ دامەزرایەوە) پرسیاری نەکرد. ئەو لەگەڵ فرانسوا میتراند ناکۆک بوو بەو پێیەی کە تاقیکردنەوە ئەتۆمییەکان پێویستن بۆ پاراستنی متمانەی ڕێگری فەرەنسی. سەرەڕای ئەوەی کاروباری گەندەڵی کاریگەری لەسەر بەشێک لە وەزیرەکانی هەبوو، کە ناچاری کرد دەست لەکار بکێشنەوە (بەم شێوەیە ناوی خۆی قەرز کرد بۆ ئەوەی پێی دەوترێت "فیقهی بالادور")، پشتیوانی میدیای کاریگەر بوو. ... سەرچاوە: وتارێکی "Édouard Balladur" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.