Thomas A. Edison

لەدایکبوونی: 1847-02-11 شوێنی لەدایکبوون: Milan, Ohio, USA تێکڕای بەرهەم: 22

دەربارەی ئەکتەر

تۆماس ئەلڤا ئەدیسۆن (بە ئینگلیزی : Thomas Alva Edison ) (١١ی شوباتی ١٨٤٧ - ١٨ی تشرینی یەکەمی ١٩٣١) داهێنەر و بازرگانێکی ئەمریکی بوو کە بە گەورەترین داهێنەری ئەمریکا وەسف کراوە. چەندین ئامێری لە بوارەکانی وەک بەرهەمهێنانی کارەبا، پەیوەندییە جەماوەرییەکان، تۆمارکردنی دەنگ و وێنەی جوڵاو پەرەی پێداوە. ئەم داهێنانانە کە بریتین لە فۆنۆگراف و کامێرای وێنەی جوڵاو و گڵۆپی کارەبایی پراکتیکی درێژخایەن و پراکتیکی، کاریگەرییەکی بەرفراوانی لەسەر جیهانی پیشەسازی مۆدێرن هەبووە. یەکێک بوو لە یەکەم داهێنەرەکان کە بنەماکانی زانستی ڕێکخراو و کاری تیمی بۆ پرۆسەی داهێنان بەکارهێنا، لەگەڵ زۆرێک لە توێژەر و کارمەندان کاردەکات. یەکەم تاقیگەی توێژینەوەی پیشەسازی دامەزراند. ئەدیسۆن لە ڕۆژئاوای ناوەڕاستی ئەمریکا گەورە بووە؛ لە سەرەتای کارکردنیدا وەک ئۆپەراتۆری تەلەگراف کاری کردووە، ئەمەش ئیلهامبەخش بووە بۆ هەندێک لە سەرەتاییترین داهێنانەکانی. لە ساڵی ١٨٧٦ یەکەم دامەزراوەی تاقیگەی خۆی لە شاری مێنلۆ پارک لە ویلایەتی نیوجرسی دامەزراند و زۆرێک لە داهێنانە سەرەتاییەکانی لەوێ پەرەی پێدرا. دواتر تاقیگەیەکی ڕووەکی لە شاری فۆرت مایرێس لە ویلایەتی فلۆریدا بە هاوکاری لەگەڵ بازرگانان هێنری فۆرد و هارڤی فایرستۆن تاقیگەیەکی ڕووەکی دامەزراند و تاقیگەیەکی لە وێست ئۆرنج لە ویلایەتی نیوجرسی کە یەکەم ستۆدیۆی فیلمی جیهانی بوو بە ناوی بلاک ماریا. داهێنەرێکی بەتوانا بوو، خاوەنی ١٠٩٣ پاتێنت ئەمریکی بوو بە ناوی خۆیەوە، هەروەها پاتێنتەکانی لە وڵاتانی دیکەشدا هەبوو. ئەدیسۆن دووجار هاوسەرگیری کردووە و باوکی شەش منداڵ بووە. لە ساڵی ١٩٣١ بەهۆی ئاڵۆزییەکانی نەخۆشی شەکرە کۆچی دوایی کردووە.