Yves Coppens

دەربارەی ئەکتەر

ئیڤ کۆپێنس (بە ئینگلیزی : Ives Coppens ) زانای ئەنترۆپۆلۆژیای فەرەنسی (بە ئینگلیزی : Ives Coppens ) (٩ی ئابی ١٩٣٤ - ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢) . دەرچووی زانکۆی ڕێن و سۆربۆنە، لێکۆڵینەوەی لە هۆمینیدە کۆنەکان کردووە و چەندین بەرهەمی بڵاوکراوەی لەسەر ئەم بابەتە هەبووە، هەروەها فیلمێکی بەرهەمهێناوە. لە ئۆکتۆبەری ٢٠١٤ کۆپێنس لەلایەن پاپا فرانسیسەوە وەک ئەندامی ئاسایی ئەکادیمیای زانستی پاپا دەستنیشانکرا. پرۆفیسۆر بووە لە کۆلێژی فەرەنسا کە بە بەناوبانگترین دامەزراوەی توێژینەوەی فەرەنسا دادەنرێت. ڕیچارد داوکینز لە کتێبی چیرۆکی باپیراندا ئەم تێبینییەی خوارەوە دەکات: "بەڕێکەوت نازانم چی لەو ڕاستییە بکەم کە لە فەرەنسای زێدی خۆیدا، ئیڤ کۆپێنس بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک دۆزینەوەی لوسی ناودەبرێت، تەنانەت وەک 'باوک'ی لوسی. لە جیهانی ئینگلیزی زماندا، ئەم دۆزینەوە گرنگە بە شێوەیەکی گشتگیر دەگەڕێتەوە بۆ دۆناڵد جۆهانسۆن". ئەم سەرلێشێواوییە لەبەر ئەوەیە کە کۆپێنس بەڕێوەبەری پێشووی گەشتی هەدار بووە. دۆناڵد جۆهانسۆن کە سەرکردایەتی گەشتەکەی ساڵی ١٩٧٤ی کرد، ئەو کەسە بوو کە لوسی دۆزیەوە. "تیۆری دۆڵی درز" کە لەلایەن زانای سەرەتایی هۆڵەندی ئادریان کۆرتلاندەوە پێشنیارکرا و پشتگیری لێکرا، کاتێک زیاتر ناسرا کە دواتر لەلایەن کۆپێنسەوە پشتگیری لێکرا و ناوی گۆڕدرا بۆ "چیرۆکی لای ڕۆژهەڵات". بەڵام ئەم پارادایمە بەهۆی دۆزینەوەی Australopithecus bahrelghazali (Abel) و دۆزینەوەی Sahelanthropus tchadensis لەلایەن تیمی میشێل برونێتەوە لە تومای لە چاد (2500 کم لە ڕۆژئاوای دۆڵی ڕیفت) کەوتۆتە بەر تەحەدا. ئەستێرە بچووکەکەی پشتێنەی سەرەکی ١٧٢٨٥٠ کۆپێنس بە شەرەفی ئەو ناونرا. ئاماژەی فەرمی ناونانی لەلایەن سەنتەری هەسارە بچووکەکانەوە لە ٢١ی ئازاری ٢٠٠٨ بڵاوکراوەتەوە (M.P.C. 62357). کۆپێنس ئامۆژگاری لە فیلمی فەرەنسی Une Femme ou Deux (بە ئینگلیزی: یەک ژن یان دوو؛ ١٩٨٥) کردووە. ئیڤ کۆپێنس ئەندامی ئەکادیمیای زانستی فەرەنسی، ئەکادیمیای پزیشکی فەرەنسی، ئەکادیمیای زانستی پاپای ڤاتیکان، ئەکادیمیای زانستی ئۆتریمەری فەرەنسی، ئەکادیمیای یۆرۆپایا، ئەکادیمیای شاهانەی زانست حەسەنی دووەمی مەغریب، ئەکادیمیای زانستی ئەفریقی، هونەر، کولتوور و ڕەوەندەکانی کۆت دیڤوار، ئەندامی فەخری ئەکادیمیای پزیشکی ساوپاولۆ، ئەندامی هاوبەش بوو لە ئەکادیمیای شاهانەی زانست و نامە و هونەرە جوانەکانی بەلجیکا، پەیامنێری ئەکادیمیای شاهانەی پزیشکی بەلجیکا، ئەندامی فەخری پەیمانگای شاهانەی ئەنترۆپۆلۆژی بەریتانیا و ئێرلەندا، هاوکارە بیانییەکانی کۆمەڵەی شاهانەی ئەفریقای باشوور. کۆپێنس لە ٢٢ی حوزەیرانی ٢٠٢٢ لە تەمەنی ٨٧ ساڵیدا لە پاریس کۆچی دوایی کرد. سەرچاوە: بابەتی "Yves Coppens" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.