Pierre Bourdieu

دەربارەی ئەکتەر

پیێر بۆردیۆ (١ی ئابی ١٩٣٠ – ٢٣ی ژانویەی ٢٠٠٢) کۆمەڵناس و ڕۆشنبیری گشتی فەرەنسی بووە. بەشدارییەکانی بۆردیۆ لە کۆمەڵناسی پەروەردە و تیۆری کۆمەڵناسی و کۆمەڵناسی جوانیناسیدا کاریگەرییەکی بەرفراوانی بەدەستهێناوە لە چەندین بواری ئەکادیمیی پەیوەندیداردا (بۆ نموونە ئەنترۆپۆلۆژی، میدیا و توێژینەوەی کولتووری، پەروەردە، کولتووری باو و هونەر). لە ماوەی کارکردنی ئەکادیمیدا بە پلەی یەکەم پەیوەندی بە قوتابخانەی توێژینەوەی پێشکەوتوو لە زانستە کۆمەڵایەتییەکان لە پاریس و کۆلێژی فەرەنسا هەبووە. کارەکانی بۆردیۆ بە پلەی یەکەم پەیوەندییان بە داینامیکی دەسەڵات لە کۆمەڵگادا هەبوو، بەتایبەتی ئەو شێوازە هەمەچەشن و وردانەی کە دەسەڵات تێیدا دەگوازرێتەوە و نەزمی کۆمەڵایەتی لەناو نەوەکاندا و لە نێوان نەوەکاندا دەپارێزرێت. لە دژایەتییەکی هۆشیارانەدا لەگەڵ نەریتی ئایدیالیستی بەشێکی زۆری فەلسەفەی ڕۆژئاوادا، کارەکانی زۆرجار جەختیان لەسەر سروشتی جەستەیی ژیانی کۆمەڵایەتی دەکردەوە و جەختی لەسەر ڕۆڵی پراکتیک و بەرجەستەبوون لە دینامیکی کۆمەڵایەتیدا دەکردەوە. بە بنیاتنانی و ڕەخنەگرتن لە تیۆرییەکانی کارل مارکس، سیگمۆند فرۆید، ماکس وێبەر، ئیمیل دورکهایم، کلۆد لیڤی-شتراوس، ئێروین پانۆفسکی و مارسێل ماوس لەنێو ئەوانی تردا، لێکۆڵینەوەکانی پێشەنگ بوون لە چوارچێوەی و میتۆدی لێکۆڵینەوەی ڕۆمانسی، هەروەها چەمکە کاریگەرەکانی وەک فۆرمەکانی کولتووری، کۆمەڵایەتی و ڕەمزی سەرمایە (بە پێچەوانەی فۆرمە ئابوورییە تەقلیدییەکانی سەرمایە)ی ناساند، کە کولتوورییە زاوزێکردن، هابیتوس، مەیدان یان شوێن و توندوتیژی ڕەمزی. کاریگەرییەکی دیکەی دیار لەسەر بۆردیۆ بلیز پاسکال بوو، کە بۆردیۆ ناوی لێنا مێدیتەیشنەکانی پاسکالی. بۆردیۆ نووسەرێکی بەرهەمدار بوو، سەدان وتار و سێ دەیان کتێبی بەرهەمهێنا، نزیکەی هەموویان ئێستا بە زمانی ئینگلیزی بەردەستن. ناسراوترین کتێبەکەی بریتییە لە جیاکاری: ڕەخنەیەکی کۆمەڵایەتی لە حوکمدانی تام (١٩٧٩)، کە تێیدا باس لەوە دەکات کە حوکمەکانی سەلیقە پەیوەندییان بە پێگەی کۆمەڵایەتییەوە هەیە، یان وردتر بڵێین، خۆیان کردەی پێگەی کۆمەڵایەتین. ئارگومێنتەکە بە تێکەڵەیەکی ڕەسەنی تیۆری کۆمەڵایەتی و داتاکانی ڕاپرسی چەندایەتی و وێنە و چاوپێکەوتنەکان دەخرێتەڕوو، ئەمەش لە هەوڵێکدا بۆ ئاشتکردنەوەی کێشەکانی وەک چۆنیەتی تێگەیشتن لە بابەتەکە لەناو پێکهاتە بابەتییەکان. لە پرۆسەکەدا بۆردیۆ هەوڵ دەدات کاریگەرییەکانی هەردوو پێکهاتە کۆمەڵایەتییە دەرەکییەکان و ئەزموونی سوبژێکتیڤ لەسەر تاک ئاشت بکاتەوە. ئەم کتێبە لەلایەن کۆمەڵەی کۆمەڵناسی نێودەوڵەتی (ISA)ەوە وەک "شەشەم گرنگترین بەرهەمی کۆمەڵناسی سەدەی بیستەم" دەستنیشانکرا. کارەکانی پیێر بۆردیۆ جەختی لەوە کردەوە کە چۆن چینە کۆمەڵایەتییەکان و بەتایبەت چینە دەسەڵاتدارەکان و ڕۆشنبیرەکان، ئیمتیازاتی کۆمەڵایەتی خۆیان لە سەرانسەری نەوەکاندا دەپارێزن سەرەڕای ئەو ئەفسانەیەی کە کۆمەڵگای هاوچەرخی دوای پیشەسازی شانازی بە یەکسانی دەرفەت و جوڵەی کۆمەڵایەتی بەرزەوە دەکات، کە لە ڕێگەی پەروەردەی فەرمیەوە بەدەست دێت. پیێر بۆردیۆ لە شاری دێنگوین (Pyrénées-Atlantiques) لە باشووری فەرەنسا لەدایک بووە، لە دایک و باوکی کرێکارێکی پۆستە و هاوسەرەکەی. ئەو ماڵە بە زمانی بێرنیز قسەیان دەکرد کە زاراوەیەکی گاسکۆنە. لە ساڵی ١٩٦٢ بۆردیۆ لەگەڵ ماری کلێر بریزارد هاوسەرگیری کرد و دواتر ئەو دوو هاوسەرە سێ کوڕیان دەبێت بە ناوەکانی جێرۆم و ئیمانوێل و لۆران. ... سەرچاوە: بابەتی "Pierre Bourdieu" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.