Jan Gehl

دەربارەی ئەکتەر

یان گێل لەدایکبووی ١٧ی ئەیلوولی ١٩٣٦، کۆپنهاگن، تەلارساز و ڕاوێژکاری دیزاینی شارەکانی دانیمارکییە و بنکەکەی لە شاری کۆپنهاگنە و پیشەکەی لەسەر باشترکردنی کوالیتی ژیانی شارەکان بووە بە ئاڕاستەکردنەوەی دیزاینی شارەکان بەرەو پیادە و پاسکیلسوار. هاوبەشی دامەزرێنەری کۆمپانیای Gehl Architects ە. گێل لە ساڵی ١٩٦٠ بڕوانامەی ماستەر لە تەلارسازی لە قوتابخانەی تەلارسازی لە ئەکادیمیای شاهانەی هونەرە جوانەکانی دانیمارکی (KADK) لە کۆپنهاگن وەرگرتووە، و لە ساڵی ١٩٦٠ تا ١٩٦٦ تەلارسازی کردووە. لە ساڵی ١٩٦٦ یارمەتی توێژینەوەی لە KADK وەرگرتووە بۆ لێکۆڵینەوە لە " فۆرم و بەکارهێنانی فەزای گشتی"؛ کتێبەکەی ژیان لە نێوان بیناکان (١٩٧١) ڕاپۆرتی لێکۆڵینەوەکانی لەبارەی ژیانی گشتی لە فەزای گشتیدا دەکات، و تیۆرییەکانی خۆی پەرەپێدەدات سەبارەت بەوەی کە چۆن پلاندانانی شار و تەلارسازی کاریگەری لەسەر ژیانی گشتی هەیە. بوو بە پرۆفیسۆری پلاندانانی شار لە کەدک، و پرۆفیسۆری سەردانکەر لە سەرانسەری جیهان. لە ساڵی ٢٠٠٠ لەگەڵ هێلی سۆهۆڵت هاوبەشی دامەزراندنی کۆمپانیای Gehl Architects بووە، تا ساڵی ٢٠١١ پۆستی هاوبەشی هەبووە و تا ئێستاش وەک ڕاوێژکاری باڵایە. گێل وەک "تەلارسازێکی گەنج کە لە گەڕەکەکانی دەرەوەی شار کاردەکات" هاوسەرگیری لەگەڵ دەروونناسێکدا کرد و "باسی زۆریان کرد لەسەر ئەوەی بۆچی لایەنی مرۆیی تەلارسازی لەلایەن تەلارساز و تەلارساز و پلاندانەرەکانەوە بە وردی چاودێری نەکرا... من و هاوسەرەکەم دەستمان کرد بە لێکۆڵینەوە لە ناوچە سنوورییەکانی نێوان کۆمەڵناسی، دەروونناسی، تەلارسازی و پلاندانان". گێل بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٧١دا ژیانی کاریگەرانەی خۆی لە نێوان بیناکان بە زمانی دانیمارکی بڵاوکردەوە، یەکەم وەرگێڕانی ئینگلیزی لە ساڵی ١٩٨٧دا بڵاوکرایەوە. گێل بانگەشە بۆ ڕێبازێکی عەقڵانی و ڕاستەوخۆ دەکات بۆ باشترکردنی فۆڕمی شارەکان: بەڵگەنامەکردنی سیستماتیکی فەزای شارەکان، ئەنجامدانی باشترکردنی وردە وردە، پاشان دووبارە بەڵگەنامەکردنیان. لە ساڵی ٢٠١٢ کتێبەکە وەرگێڕدراوە بۆ فیلمێک بە هەمان ناو، لە ژوورێکی کێشراودا بە درێژایی ٢٤ مەتر لە پێشانگای "تەلارسازی باکووری نوێ" لە مۆزەخانەی هونەری مۆدێرن لویزیانا و دواتر لە بیەناڵی ڤێنیز بۆ تەلارسازی نمایشکراوە. کتێبی فەزای گشتی، ژیانی گشتی گێل باس لەوە دەکات کە چۆن ئەم جۆرە پێشکەوتنە زیادەڕۆییانە لە ماوەی ٤٠ ساڵدا کۆپنهاگنی لە شارێکی زاڵ بەسەر ئۆتۆمبێلەوە گۆڕیوە بۆ شارێکی پیادە. ناوچەی بێ ئۆتۆمبێلی سترۆگێت لە کۆپنهاگن کە یەکێکە لە درێژترین ناوچەکانی بازاڕکردنی پیادە لە ئەوروپا، بە پلەی یەکەم دەرئەنجامی کارەکانی گێلە. گێل بەشداری لە زۆرێک لە پڕۆژەکانی دیزاینی شار و گشتی لە سەرانسەری جیهان دەکات و ئامۆژگاری دەکات: - لە ساڵی ٢٠٠٤ لێکۆڵینەوەیەکی گرنگی لە کوالیتی کایەی گشتی لە لەندەن ئەنجامدا، کە لەلایەن هاوبەشی ناوەندی لەندەن و گواستنەوە بۆ لەندەن ڕاسپێردرابوو، هەروەها پشتگیری شاری وەیکفیڵد و شارۆچکەی کاستلفۆردی کرد لە پەرەپێدان و گەیاندنی شوێنی گشتی باشتر، وەک بەشێک لە دەستپێشخەرییەک کە بە "پڕۆژەی کاستڵفۆرد" ناسراوە. - لە ساڵی ٢٠٠٧-٢٠٠٨ لەلایەن وەزارەتی گواستنەوەی شاری نیویۆرکەوە بەکرێ گیرا بۆ دووبارە خەیاڵکردنی شەقامەکانی شاری نیویۆرک بە ناساندنی دیزاینەکان بۆ باشترکردنی ژیانی پیادە و پاسکیلسواران. DOT کارەکانی گێلی بەکارهێنا بۆ "ڕاستەوخۆ ئاگادارکردنەوە" لە جێبەجێکردنی سیاسەت و پڕۆژە نوێیەکانی پلاندانان و دیزاینی شارەکانیان. - گێل لە ئوسترالیا و نیوزلەنداش کاریگەر بووە، لەوێ خوێندنی ژیانی گشتی بۆ ناوەندەکانی شارەکانی مێلبۆرن (1994 و 2004)، پێرس (1995 و 2009)، ئەدلاید (2002) سیدنی (2007)، ئۆکلاند (2008)، ویلنگتۆن (2004)، کرایستچەرچ، لۆنستۆن و هۆبارت (2010) ئامادە کردووە. ... سەرچاوە: بابەتی "Jan Gehl" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.