Helen Keller

دەربارەی ئەکتەر

هێلین ئادەمز کیلەر (بە ئینگلیزی : Helen Adams Keller ) لە ٢٧ی حوزەیرانی ١٨٨٠ - ١ی حوزەیرانی ١٩٦٨، نووسەری ئەمریکی، داکۆکیکاری مافی کەمئەندامان، چالاکوانی سیاسی و وانەبێژ بووە. لە ویلایەتی ئەلابامای ڕۆژئاوای ویلایەتی ئەلاباما لەدایکبووە، دوای تووشبوون بە نەخۆشی لە تەمەنی ١٩ مانگیدا بینایی و بیستنی لەدەستداوە. پاشان بە پلەی یەکەم بە بەکارهێنانی هێماکانی ماڵەوە پەیوەندی کردووە تا تەمەنی حەوت ساڵی، کاتێک یەکەم مامۆستا و هاوڕێی تەواوی ژیانی ئان سولیڤانی ناسی. سولیڤان فێری زمانی کێلەری کردووە، لەوانەش خوێندنەوە و نووسین. دوای خوێندن لە هەردوو قوتابخانەی پسپۆڕ و سەرەکی، کیلەر لە کۆلێژی ڕادکلیف لە زانکۆی هارڤارد خوێندوویەتی و بووە یەکەم کەسی کەڕ کوێر لە ئەمریکا کە بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە هونەردا بەدەستهێناوە. ئەو کچە وەک یەکێک لە ١٠٠ گرنگترین کەسی سەدەی بیستەمی گۆڤاری تایم دەستنیشانکرا. کیلەر لە ساڵی ١٩٢٤ تا ساڵی ١٩٦٨ لە دامەزراوەی ئەمریکی بۆ نابینایان (AFB) کاری کردووە، لەم ماوەیەدا گەشتێکی بۆ ئەمریکا کردووە و گەشتێکی کردووە بۆ ٣٥ وڵات لە سەرانسەری جیهاندا و بانگەشە بۆ ئەو کەسانە دەکات کە بینینیان لەدەستداوە. هەروەها کیلەر نووسەرێکی بەرهەمدار بووە، ١٤ کتێب و سەدان وتار و وتار لەسەر بابەتەکان لە ئاژەڵەوە تا مەهاتما گاندی نووسیوە. کێلەر بانگەشەی بۆ خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان و مافی دەنگدانی ژنان و مافی کرێکاران و ئاشتی جیهانی کرد. لە ساڵی ١٩٠٩ پەیوەندی بە پارتی سۆسیالیستی ئەمریکاوە دەکات. ئەندامی دامەزرێنەری یەکێتی ئازادییە مەدەنییەکانی ئەمریکا بووە. ژیاننامەی کیلەر بە ناوی چیرۆکی ژیانم (١٩٠٣)، پەروەردە و ژیانی لەگەڵ سولیڤان بانگەشەی بۆ کرد. وەک شانۆنامەیەک لەلایەن ویلیام گیبسۆنەوە وەرگیراوە و ئەمەش وەک فیلمێک لە ژێر هەمان ناونیشانی کاری موعجیزە وەرگیراوە. شوێنی لەدایکبوونی وەک شوێنێکی مێژوویی نیشتمانی دیاری کراوە و پارێزراوە. لە ساڵی ١٩٥٤ەوە وەک مۆزەخانەی ماڵان بەڕێوەدەچێت و سپۆنسەری ساڵانەی "ڕۆژی هێلین کیلەر" دەکات. کیلەر لە ساڵی ١٩٧١ ناوی هاتە ناو هۆڵی ناوبانگەکانی ژنانی ئەلاباما، یەکێک بوو لەو دوانزە کەسەی کە یەکەمجار لە ٨ی حوزەیرانی ٢٠١٥دا بەشداری هۆڵی ناوبانگەکانی نووسەرانی ئەلاباما کرا.