Michel Butor

دەربارەی ئەکتەر

میشێل بوتۆر (بە ئینگلیزی : Michel Butor ) (١٤ی ئەیلوولی ١٩٢٦ - ٢٤ی ئابی ٢٠١٦) شاعیر، ڕۆماننووس، مامۆستا، وتارنووس، ڕەخنەگری هونەر و وەرگێڕی فەرەنسی بووە. میشێل ماری فرانسوا بوتۆر لە شاری مۆنس ئین بارۆل لەدایکبووە کە یەکێکە لە گەڕەکەکانی شاری لیل و سێیەم منداڵە لە حەوت منداڵ. دایک و باوکی بریتی بوون لە ئیمیل بوتۆر (١٨٩١-١٩٦٠)، پشکنەری هێڵی ئاسن و ئانا (لەدایکبووی براجۆکس، ١٨٩٦-١٩٧٢). لە سۆربۆن فەلسەفەی خوێندووە، لە ساڵی ١٩٤٧ دەرچووە، لە میسر، مانچستەر، سالۆنیکی، ئەمریکا و جنێڤ وانەبێژ بووە. بەهۆی کارەکانییەوە چەندین خەڵاتی ئەدەبی بەدەستهێناوە، لەوانە خەڵاتی پریکس فێنیۆن و خەڵاتی پریکس ڕێناودۆ. ڕۆژنامەنووسان و ڕەخنەگران ڕۆمانەکانی ئەویان بە ڕۆمانی نۆڤۆوە گرێداوە، بەڵام خودی بوتۆر بۆ ماوەیەکی زۆر بەرەنگاری ئەو پەیوەندییە بووەتەوە. خاڵی سەرەکی لێکچوون خاڵێکی زۆر گشتییە، زۆر لەوە زیاتر نییە؛ وەک ئاماژەدەرانی ڕۆمانی نۆڤۆ، دەتوانرێت وەک نووسەرێکی ئەزموونی وەسف بکرێت. بۆ نموونە ناسراوترین ڕۆمانی ئەو بە ناوی La Modification بە تەواوی لە کەسی دووەمدا نووسراوە. لە کتێبی (La critique et l'invention)ی ساڵی ١٩٦٧دا، بەناوبانگ بوو کە تەنانەت وشەترین وەرگێڕان لە ئێستاوە جۆرێکە لە پارۆدی بەهۆی "ترانس-کۆنتێکستکردنی"یەوە. بۆ دەیان ساڵ کارکردنی لە فۆرمەکانی تردا هەڵبژارد، لە وتارەوە تا شیعر تا کتێبی هونەرمەندان تا بەرهەمی پۆلێن نەکراوی وەک مۆبایل. بۆ کتێبی هونەرمەندان هاوکاری لەگەڵ هونەرمەندەکانی وەک جیرارد سێری کردووە. ئەدەب، نیگارکێشی و سەفەر بابەتگەلێک بوون کە بە تایبەتی بۆ بوتۆر ئازیزیان هەبوو. بەشێک لە سەرسامی نووسینەکەی، شێوازی تێکەڵکردنی ئەو سیمیترییە توندانەیە کە وایکردووە ڕۆلاند بارتس وەک کۆی پێکهاتەگەرایی ستایشی بکات (بۆ نموونە بە پلانی تەلارسازیی پاسەج دی میلان یان پێکهاتەی ساڵنامەیی L'emploi du temps) لەگەڵ هەستیارییەکی لیریکیدا کە زیاتر لە بۆدلێر دەچێت نەک ڕۆب-گریلێت. لە چاوپێکەوتنێکدا لە مۆزەخانەی هونەری مۆدێرن لە نیویۆرک کە لە ساڵی ٢٠٠٦ ئەنجامدرا، جۆن ئاشبێری شاعیر باس لەوە دەکات کە چۆن ویستویەتی لە خوانێکی ئێوارەدا لە نیویۆرک لە تەنیشت میشێل بوتۆر دابنیشێت. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٧٧ یەکتریان ناسی، بوتۆر بوو بە هاوڕێی ئێلینۆر ئێس میلەر کە مامۆستای فەرەنسی بوو لە کۆلێژی ڕۆلینز لەو کاتەدا. ئەوان بە هاوبەشی کاریان لەسەر وەرگێڕان و کەتەلۆگ و وتارەکان کردووە. لە ساڵی ٢٠٠٢ میلەر کتێبێکی لەسەر بوتۆر بە ناوی پریزم و کەوانەکان: هاوکارییەکانی میشێل بوتۆر لەگەڵ جاک مۆنۆری و جیری کۆلار و پیێر ئەلیچینسکی بڵاوکردەوە. سەرچاوە: بابەتی "Michel Butor" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.