Claude Berri

دەربارەی ئەکتەر

کلۆد بێری (بە ئینگلیزی : Claude Berri ) (١ی تەمموزی ١٩٣٤ - ١٢ی ژانویەی ٢٠٠٩) دەرهێنەری سینەمایی، بەرهەمهێنەر، سیناریۆنووس، دابەشکەر و ئەکتەری فەرەنسی بووە. بێری کەسایەتییەکی پێشەنگی پیشەسازی فیلمی فەرەنسا بوو هەم وەک دەرهێنەر و چ وەک بەرهەمهێنەر. دوابەدوای کورتە فیلمێک کە خەڵاتی ئۆسکاری بەدەستهێنا، بێری بە یەکەم فیلمی درێژی خۆی بە ناوی "دوو لە ئێمە" (١٩٦٧) سەرکەوتنی بەدەستهێنا. پاشان پیشەیەکی جۆراوجۆری هەبوو، بەرهەمهێنان و دابەشکردنی هەردوو فیلمی سەرەکی و ئاڤانگارد. لە ماوەی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا فیلمەکانی بێری وەک دەرهێنەر زۆربەیان کۆمیدی بوون بەڵام دواتر سەرکەوتنی زیاتری بەدەستهێنا بە چەندین وەرگێڕانی ئەدەبی بەرز. لە ساڵی ١٩٨٦ فیلمی دوو بەشیی (ژان دی فلۆرێت و مانۆنی بەهار) ستایشی گشتی و ڕەخنەگرانی بەدەستهێنا و بووە بەناوبانگترین بەرهەمی. دواتر دەرهێنەری فیلمی Uranus (1990) و دیارترینیان فیلمی Germinal (1993) بوو. لە ساڵی ١٩٩٧ دەرهێنانی فیلمی ژیاننامەی مێژوویی لوسی ئۆبراکی کردووە. ئەو دەرهێنەرانەی کە فیلمەکانیان لەلایەن بێری بەرهەم هێنراوە بریتین لە ڕۆمان پۆلانسکی، جاک دیمی، ژان جاک ئانۆ، کلۆد ساوتێت، میلۆس فۆرمان، کلۆد زیدی، جاک ڕیڤێت، پاتریس شێرۆ، ئالان چابات، عەبدێلاتیف کیچیچێ و دانی بوون. بێری لەدایکبووی کلۆد بێری لانگمان لە پاریس، کوڕی دایک و باوکی کۆچبەری جولەکە بووە. دایکی بەیلا (لەدایکبووی بێرکو) خەڵکی ڕۆمانیا بووە و باوکی هیرش لانگمان خەڵکی پۆڵەندا بووە. لە ساڵی ١٩٤٣ لە کاتی داگیرکردنی فەرەنسا لەلایەن نازییەکانەوە، دایک و باوکی بێری بۆ سەلامەتی خۆی بە خێزانێکی لادێکان سپارد. باقی داگیرکارییەکەی بە پەروەردەکردنی لەلایەن "ژن و مێردێکی دژە جوولەکە"ەوە بەسەر برد کە ئاگاداری ئەوە نەبوون کە ئەو جوولەکە بووە. خوشکەکەی کە سیناریۆنووس و سەرنوسەر ئارلێت لانگمانە، دوای جەنگ لەدایک بووە. پیشەی ڕەسەنی بێری بریتی بوو لە ئەکتەر. لە سەرەتای ساڵانی ١٩٥٠ دەستی بە کاری هونەری کردووە بەڵام کێشەی زۆری هەبوو بۆ دۆزینەوەی ڕۆڵەکان، ئەمەش وای لێکرد ڕوو لە دەرهێنان بکات و لە کۆتاییدا بەرهەمهێنان بکات. لە ساڵی ١٩٦٥دا بۆ فیلمی The Chicken ناوبانگێکی زۆری بەدەستهێنا، کە خەڵاتی باشترین کورتە فیلمی لە ٣٨ەمین خەڵاتی ئۆسکاردا بەدەستهێنا. لە ساڵی ١٩٦٧ بێری دەرهێنەری فیلمی (The Two of Us) (Le Vieil homme et l’enfant) بوو، فیلمێکی بەشێکی ژیاننامەیی بوو و چیرۆکی منداڵێکی جولەکە دەگێڕێتەوە، کە لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا بە جووتیارێکی پیری خێرخوازی و دژە جوولەکە سپێردرابوو کە تا ئێستاش بێ ئاگایە لەوەی ئەو کوڕەی کە چاودێری دەکات جوولەکەیەک بێت. فیلمەکە لە فەرەنسا و دەرەوەی وڵات سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستهێنا. هەروەها بێری چیرۆکەکەی وەرگێڕاوە بۆ ڕۆمانێک، لە هەمان ساڵی فیلمەکەدا بڵاوکرایەوە. لە ساڵانی دواتردا بێری وەک بەرهەمهێنەر و دابەشکەری فیلم چالاک بوو لە هەمان کاتدا بەردەوام بوو لە دەرهێنانی فیلمەکانی خۆی. هەروەها لە ساڵی ١٩٦٧ لەگەڵ هاوکارەکەی (دواتر زاوای) ژان پیێر ڕەسام، بێری مافی دابەشکردنی نێودەوڵەتی بۆ فیلمی تۆپی ئاگرکوژێنەوەکانی میلۆس فۆرمان کڕی کە سەرکەوتنێکی گەورەی بەدەستهێنا و پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار بۆ باشترین فیلمی درێژی نێودەوڵەتی. کۆمپانیای بێری بە ناوی Renn Productions کە بۆ بەرهەمهێنانی فیلمی The Two of Us دامەزراندبوو، وردە وردە بوو بە یاریزانێکی سەرەکی لە پیشەسازی فیلمی فەرەنسادا. ... سەرچاوە: بابەتی "Claude Berri" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA.