Dick Shawn

دەربارەی ئەکتەر

دیک شۆن (دیک شۆن) ئەکتەرێکی ئەمریکی بوو لە ١ی کانوونی دووەمی ١٩٢٣ - ١٧ی نیسانی ١٩٨٧. زۆر پێش سەردەمی خۆی زۆربەیان دەڵێن، بەڕاستی زۆر قورس بوو بزانین چۆن بە شێوەیەکی دروست دەست لە بەهرە ئیکلێکتییەکانی ئەم پیاوە وەربگریت. شۆن لە ساڵانی ٥٠ و سەرەتای شەستەکانی بی-بۆپ دەستی کرد بە ڕۆیشتن بەرەو پێشەوە بە ئارەزووی سەیر و سەمەرەی بۆ یاریکردنی پشیلە فێنکەکان. لە کاتی هەوڵە سووکەکانیدا بۆ ئەستێرەیی سینەمایی، لە تەنزێکی تەواو خەمناکدا بەناوی جادووگەری بەغدا (١٩٦٠) وەکو جنۆکەیەکی هێپ و هێمن و هێمن بوو، بەڵام پێدەچوو بەختێکی باشتری هەبێت کاتێک بە ژەمە بچووکەکان دەخورێت. ئەو لە بەرامبەر کۆمیدییەکی دیکەی "رێگا-دەرچوون"، ئێرنی کۆڤاکس، لە فیلمی Wake Me When It's Over (1960) وەک سەربازێکی پەلەقاژە دەرچوو بۆ ئەوەی لە ڕۆژهەڵاتی دووردا پارەیەک بەدەستبهێنێت، ئاستێکی باشی هەبوو. هەروەها لە لایەنی باشدا، جێگەی زیرۆ مۆستێلی گرتەوە لە میوزیکاڵی "شتێکی کۆمیدی لە ڕێگای مەکۆدا ڕوویدا" لە برادۆی و دیمەنێکی بچووکی دزی لە کۆمیدیای ئیپیکی ئۆڵ ئەستێرەکان It's a Mad Mad Mad Mad World (1963). تا ئێستا یەک ڕۆڵ کە بە تەواوی سێبەری هەموو کارە سەختەکانی دیکەی دادەنێت، وێناکردنی ساختەی ئەدۆلف هیتلەری گۆرانیبێژە لە نمایشی ناو فیلمێکدا کە بەرهەمهێنەران (١٩٦٨)یە. لە فیلمەکەدا کە مۆستێل و جین وایڵدەر ڕۆڵی سەرەکی تێدا دەگێڕن وەک دوو هونەرمەندی فێڵباز کە بە ئەنقەست "بۆمبێکی شانۆیی" بەرهەم دەهێنن بە ناوی "کاتی بەهار بۆ هیتلەر"، شۆن گۆرانی هامی و بێمانای نەرگسی "لۆڤ پاوەر"ی وت. دواجار فیلمەکە شۆنی لە توخمەکەیدا گرت، بەڵام ئەم جەڵتەی نابغەیی هاوتاکردنی ئەکتەر بۆ ڕۆڵ هەرگیز جارێکی تر بۆی ڕوونادات. لە زۆربەی کاتەکاندا ڕۆڵەکانی بە شێوەیەکی ورد و چەقۆکێش دەرچوون، و لە ماددەیەکی مامناوەنددا گیر بوون. شۆن بنکەیەکی زۆری هەوادارانی بەدەستهێنا، بەڵام گەشتێکی کرد لە نمایشە شانۆییەکانی یەک کەسیدا کە تێکەڵەیەکی سەیر و سەمەرەی گۆرانی، سکێچ، تەنز، فەلسەفە و تەنانەت پانتۆمایمی تێدابوو. ژیرییەکی گەشاوە و داهێنەرانە، یەکێک لە باشترین نمایشە گەشتیارییەکانی ناوی "دووەم گەورەترین کات بەسەربەر لە جیهاندا" بوو. لە کاتی پشووەکانی نمایشەکەدا، شۆن بە شێوەیەکی دیار لەسەر زەوی شانۆکە پاڵکەوتبوو بە تەواوی هێمن لە ماوەی تەواوی کاتەکەدا. بە ڕێکەوتێکی نامۆ، شۆن لە ساڵی ١٩٨٧ لە زانکۆی کالیفۆرنیا لە سان دیێگۆ نمایشی دەکرد، کاتێک لەناکاو لەسەر شانۆ کەوتە پێشەوە لە کاتی یەکێک لە قسە زلەکانیدا سەبارەت بە هۆلۆکۆست. بێگومان بینەران پێکەنین، پێیان وابوو ئەوە تەنها بەشێکە لە شتە سەیرەکەی. لە ڕاستیدا ئەو ئەکتەرە خێزاندارە تەمەن ٦٣ ساڵە و خاوەنی چوار منداڵە، تووشی جەڵتەی دڵی کوشندە بووە. کۆتایییەکی سەرسوڕهێنەر نییە بۆ ئەم کەسایەتییە تەواو نائاساییە و سەرنجڕاکێشە.