Stevie Wonder

دەربارەی ئەکتەر

ستیڤلاند هارداوەی مۆریس (بە ئینگلیزی : Stevland Hardaway Morris ) لەدایکبووی ١٣ی ئایاری ١٩٥٠، لە ڕووی پیشەییەوە بە ستیڤی وەندەر ناسراوە، گۆرانیبێژ و ئاوازدانەر و مۆسیقاژەن و بەرهەمهێنەری تۆماری ئەمریکییە. بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک یەکێک لە کاریگەرترین مۆسیقاژەنەکانی سەدەی بیستەم دادەنرێت. وەندەر وەک پێشەنگ و کاریگەری لەلایەن مۆسیقییەکانەوە لە سەرانسەری کۆمەڵێک ژانردا کە بریتین لە R&B، پۆپ، ڕۆح، گۆسپێل، فەنک و جاز. گرووپێکی مەجازی تاک کەسی، بەکارهێنانی سەنتەسایزەر و ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانی دیکەی مۆسیقای وەندەر لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا ڕێکەوتنەکانی R&Bی هاوچەرخی لە قاڵب دا. هەروەها یارمەتی داوە ئەم جۆرە ژانرانە بباتە ناو سەردەمی ئەلبوومەکانەوە، ئەلبوومەکانی وەک یەکگرتوو و یەکگرتوو داڕشتووە، جگە لە لێدوانە کۆمەڵایەتییە هۆشیارەکان بە پێکهاتەی ئاڵۆزەوە. لە دوای ماوەیەکی کەم لە لەدایکبوونیەوە کوێر بوو، وەندەر منداڵێکی سەرسوڕهێنەر بوو کە لە تەمەنی ١١ ساڵیدا گرێبەستی لەگەڵ کۆمپانیای تاملا لە مۆتاون واژۆ کرد، لەوێ ناوی پیشەیی لیتل ستیڤی وەندەری پێدرا. تاکە گۆرانی "Fingertips"ی وەندەر لە ساڵی ١٩٦٣دا پلەی یەکەمی لە بیلبۆرد هۆت ١٠٠ بەدەستهێنا، کاتێک تەمەنی ١٣ ساڵ بوو، بەمەش بووە گەنجترین هونەرمەندی تاکە کەسی تا ئێستا لە پلەی یەکەمی چارتەکاندا. سەرکەوتنی ڕەخنەگرانەی وەندەر لە ساڵانی حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا لە لوتکەدا بوو. "سەردەمی کلاسیک"ی لە ساڵی ١٩٧٢ بە بڵاوکردنەوەی کتێبی مۆسیقای مێشکم و کتێبی قسەکردن دەستیپێکرد، دووەمیان "خورافات"ی تێدابوو، کە یەکێکە لە نموونە جیاواز و بەناوبانگەکانی دەنگی کیبۆردەکەی هۆنەر کلاڤینێت. بەرهەمەکانی Innervisions (1973)، Fulfillingness' First Finale (1974) و Songs in the Key of Life (1976) هەموویان خەڵاتی گرامییان بۆ ئەلبوومی ساڵ بەدەستهێنا، ئەمەش وایکردووە تاکە هونەرمەند بێت کە خەڵاتەکەی بەدەستهێنابێت و سێ ئەلبوومی لەسەریەک بڵاوبکاتەوە. وەندەر لە ساڵانی هەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە دەستی بە "قۆناغی بازرگانی" کردووە؛ گەورەترین گۆرانییەکانی بەدەستهێنا و بەرزترین ئاستی ناوبانگەکەی بەدەستهێنا، فرۆشی ئەلبوومەکانی زیادکردبوو، بەشداریکردنی خێرخوازی، هاوکارییە بەرزەکانی (لەوانەش لەگەڵ پۆڵ مەکارتنی و مایکل جاکسۆن)، کاریگەریی سیاسی و دەرکەوتنی تەلەفزیۆنی. وەندەر بەردەوام بووە لە چالاکی لە بواری مۆسیقا و دۆزی سیاسیدا. وەندەر یەکێکە لە پڕفرۆشترین هونەرمەندەکانی مۆسیقا لە هەموو سەردەمێکدا، بە فرۆشتنی زیاتر لە 100 ملیۆن تۆمار لە سەرانسەری جیهاندا. خاوەنی ٢٥ خەڵاتی گرامی (زۆرترینیان لەلایەن هونەرمەندێکی تاکە کەسی پیاوەوە) و یەک خەڵاتی ئۆسکاری (باشترین گۆرانی ڕەسەن، بۆ فیلمی ژنە ڕەنگ سوورەکە لە ساڵی ١٩٨٤). وەندەر ناوی هاتووە لە هۆڵی ناوبانگەکانی مۆسیقای ڕیتم و بلوز و هۆڵی ناوبانگەکانی ڕۆک و ڕۆڵ و هۆڵی ناوبانگەکانی گۆرانیبێژان. هەروەها بەهۆی چالاکییە سیاسییەکانیەوە ناوبانگی دەرکردووە، لەنێویاندا هەڵمەتی هەڵبژاردنی ساڵی ١٩٨٠ بۆ ئەوەی ڕۆژی لەدایک بوونی مارتن لوتێر کینگ جونیۆر بکاتە پشووی فیدراڵی لە ئەمریکا. لە ساڵی ٢٠٠٩ وەندەر وەک نێردراوی ئاشتی نەتەوە یەکگرتووەکان دەستنیشانکرا و لە ساڵی ٢٠١٤دا بە مەدالیای ئازادی سەرۆکایەتی ڕێزی لێگیرا. لە ساڵی ٢٠٢٤ ڕەگەزنامەی غانای پێبەخشرا. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا Stevie Wonder، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا. ..