Claude Lelouch

دەربارەی ئەکتەر

کلۆد بارۆک جۆزێف لیلۆچ لەدایکبووی ٣٠ی تشرینی یەکەمی ١٩٣٧، دەرهێنەری سینەمایی، نووسەر، سینەماکار، ئەکتەر و بەرهەمهێنەری فەرەنسییە. لێلۆچ لە خێزانێکی جولەکەی جەزائیری گەورە بووە. لە ساڵانی شەستەکاندا وەک دەرهێنەرێکی دیار دەرکەوت. لێلۆچ بەهۆی فیلمی میلۆدرامای ڕۆمانسی پیاوێک و ژنێکەوە لە ساڵی ١٩٦٦دا ستایشی ڕەخنەگرانی بەدەستهێنا. لە ٣٩هەمین خەڵاتی ئۆسکار لە ساڵی ١٩٦٧، پیاوێک و ژنێک خەڵاتی باشترین سیناریۆی ڕەسەن و باشترین فیلمی زمانی بیانی بەدەستهێنا. هەروەها لێلۆچ پاڵێوراو بوو بۆ باشترین دەرهێنەر. لە کاتێکدا فیلمەکانی لە شەستەکانی سەدەی ڕابردووەوە ناوبانگێکی نێودەوڵەتییان بەدەستهێناوە، بەڵام شێواز و شێوازی فیلمی لێلۆچ بە ڕاکێشانی ڕەخنە ناسراوە. لێلۆچ لە ناوچەی ٩ی پاریس لەدایکبووە، لە دایک و باوکی ناویان شارلۆت (لەدایکبووی ئەبیلارد) و سیمۆن لیلۆچ. باوکی لە بنەماڵەیەکی جوولەکە جەزائیری لەدایک بووە لە کاتێکدا دایکی گۆڕاو بووە بۆ ئایینی جولەکە. لێلۆچ دەڵێت یەکەم پەیوەندی لەگەڵ سینەما زۆر گەنج بوو: "دایکم کاتێک بچووک بووم لە سینەماکاندا منی شاردەوە. لەلایەن گێستاپۆوە دەمانویست. [...] سینەما، بۆ دەستپێکردن، ژیانی منی ڕزگار کرد." سەبارەت بە باوەڕە کەسییەکەی دەڵێت "ئەمڕۆ باوەڕم بە خودا هەیە. باوەڕەکەم کاتێک فیلمێکم لە ئیسرائیل دروستکرد، ئیمزاکەم هاتە ئاراوە. لەوێ مەحاڵە باوەڕم بە خودا نەبێت. شوێنەکانی پەرستنی هەموو ئایینەکانم خۆشدەویست. هەموو شتێک کە ڕوودەدات بۆ باشترینە. هەندێکجار هەستم هەیە کە ئیلهامبەخشەکەم لە ئاسمانەوە هاتووە. پێموایە نایاب و سەرنجڕاکێشە کە جولەکە بم." باوکی دوای شکستی لە بەکالۆریۆسدا وەک دەستپێکێکی نوێ کامێرای بۆ کڕی. سەرەتای کارکردنی بە ڕیپۆرتاژێک دەستپێکرد – یەکێک بوو لە یەکەم کەسەکان کە ژیانی ڕۆژانەی لە یەکێتی سۆڤیەتدا وێنە گرت، کامێراکەی لە ژێر پاڵتۆکەیدا شاردبووەوە کاتێک گەشتە تایبەتیەکەی ئەنجامدا. هەروەها فیلمی بۆنە وەرزشییەکانی گرتووە، وەک ٢٤ کاتژمێری لێمان و گەشتی فەرەنسا. لێلۆچ لە سوپای فەرەنسادا خزمەتێکی زۆری کردووە و لە یەکەی فیلمدا کاردەکات کە زیاتر لە ١٠٠ فیلمی تێدا دروستکردووە. لە ساڵی ١٩٦٠دا لە هێزەکانی لابرا. یەکەم فیلمی تەواو درێژی وەک دەرهێنەر، Le Propre de l'homme، لەلایەن ڕەخنەگرانەوە ئیدانە کرا: "کلۆد لیلۆچ، ئەم ناوە بە باشی لەبیرت بێت، چونکە جارێکی تر گوێت لێی نابێتەوە" – Cahiers du cinéma وتی. فیلمی La femme spectacle (١٩٦٣)، کە دوای لەشفرۆشەکان، بازاڕکردنی ژنان، چوونە سەر کاری لووت، بەهۆی مەیلی ژنکوژییەکەیەوە سانسۆر کرا. ژن و پیاوێک بەختی خۆی گۆڕی و تەنانەت لەلایەن گروپی کاهیێرسەوە پێشوازی لێکرا. داستانە مۆسیقییەکەی ساڵی ١٩٨١ی Les Uns et les Autres بە شێوەیەکی بەرفراوان وەک شاکارەکەی دادەنرێت و ئێستا کریدتەکانی دەگاتە ٥٠ فیلم یان زیاتر. فیلمەکەی لە ساڵی ١٩٧٦ بەناوی C'était un rendez-vous گوایە ئۆتۆمبێلێکی فێراری ٢٧٥ GTB لە بەیانیدا بە خێرایی زۆر بە شەقامەکانی پاریسدا دەڕوات. تەواوی کورتە فیلمەکە لە ڕوانگەی ئۆتۆمبێلەکەوە وێنە گیراوە. ئەفسانەیەک باس لەوە دەکات کە لێلۆچ دوای ئەوەی بۆ یەکەمجار بە ئاشکرا نمایشکرا دەستگیرکرا. لە چاوپێکەوتنێکیدا لە ساڵی ٢٠٠٦، لیلۆچ ڕایگەیاند کە لە فیلمەکەدا ئۆتۆمبێلی مێرسیدس-بێنز ٤٥٠SEL ٦.٩ی خۆی لێخوڕیوە و دەنگی ئۆتۆمبێلی وەرزشی ئیتاڵی کە دەنگێکی ڕیشەیی جیاوازی هەیە بۆ کاریگەری دروستکردووە. زیاتر لە دوو دەیان جار لەگەڵ ئاوازدانەر فرانسیس لای هاوکاری کردووە. ئەوان بە گۆرانی سەرەکی فیلمی پیاوێک و ژنێک کە لەلایەن نیکۆڵ کرۆسیل و پیێر باروەوە وتراوە، سەرکەوتنێکی زۆریان بەدەستهێنا و زیاتر لە ٣٠٠ وەشانی گۆرانییەکەش هەن. لە ساڵی ١٩٩٣ سەرۆکی دەستەی دادوەری بووە لە هەژدەهەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی مۆسکۆ. ... سەرچاوە: بابەتی "Claude Lelouch" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA.