Aki Kaurismäki

دەربارەی ئەکتەر

ئاکی ئۆلاڤی کاوریسماکی (بە فینلاندی: [ˈɑki ˈkɑu̯rismæki]؛ لەدایکبووی ٤ی نیسانی ١٩٥٧؛ ئۆریماتیلا) دەرهێنەری فیلمی فینلەندی، سیناریۆنووس، بەرهەمهێنەر، سەرنوسەر و ئەکتەرە. زیاتر بە فیلمە خەڵاتکراوەکانی دریفتینگ کلاوز (١٩٩٦)، پیاوی بێ ڕابردوو (٢٠٠٢)، لێ هاڤر (٢٠١١)، دیوەکەی تری هیوا (٢٠١٧) و گەڵا کەوتووەکان (٢٠٢٣) و هەروەها بە فیلمە گاڵتەجاڕییەکانی لێنینگراد کاوبۆیز گۆ ئەمریکا (١٩٨٩) ناسراوە. ناوبراو بە ناسراوترین دەرهێنەری فیلمی فینلاند وەسف دەکرێت. برا بچووکی دەرهێنەر و سیناریۆنووس میکا کاوریسماکییە. دوای تەواوکردنی خوێندنی میدیا لە زانکۆی تامپێرێ، کاوریسماکی وەک خشتکێش و پۆستەچی و قاپشۆڕ کاری کردووە، زۆر پێش ئەوەی بەدوای ئارەزووی خۆی بۆ سینەما بگەڕێت، سەرەتا وەک ڕەخنەگر، دواتر وەک سیناریۆنووس و دەرهێنەر. کاری هونەری وەک هاوکارێکی سیناریۆنووس و ئەکتەر لە فیلمەکاندا دەستپێکردووە کە لەلایەن برا گەورەکەیەوە بەناوی میکا کاوریسماکی دروستکراون. ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی درۆزن لە دەرهێنانی میکادا بینیوە (١٩٨١). پێکەوە کۆمپانیای بەرهەمهێنانی Villealfa Filmproductions و دواتر فێستیڤاڵی فیلمی Midnight Sun یان دامەزراند. یەکەم دەرهێنەری وەک دەرهێنەرێکی سەربەخۆ فیلمی تاوان و سزا (١٩٨٣) بوو، کە وەرگێڕانی ڕۆمانەکەی دۆستۆیڤسکی بوو کە لە هێلسنکی مۆدێرن ڕوودەدات. لە فیلمی Leningrad Cowboys Go America (1989) سەرنجی جیهانی بەدەستهێنا. فیلمی Ariel (1988)ی کاوریسماکی هاتە ناو شازدەهەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی مۆسکۆ کە تیایدا خەڵاتی Prix FIPRESCI ی بەدەستهێنا. بەناوبانگترین فیلمی کاوریسماکی فیلمی پیاوی بێ ڕابردوو بووە، کە خەڵاتی گەورە و خەڵاتی دەستەی دادوەری ئیکۆمێنیکی لە فێستیڤاڵی فیلمی کان لە ساڵی ٢٠٠٢ بەدەستهێنا و لە ساڵی ٢٠٠٣دا پاڵێوراو بوو بۆ خەڵاتی ئۆسکار لە بەشی باشترین فیلمی زمانی بیانی دۆخی شەڕ. هەروەها فیلمی داهاتووی کاوریسماکی بەناوی ڕووناکی لە خەوتندا هەڵبژێردرا بۆ ئەوەی ببێتە پاڵێوراوی فینلاند بۆ باشترین فیلمی زمانی بیانی، بەڵام کاوریسماکی دیسانەوە بایکۆتی خەڵاتەکانی کرد و کاندیدکردنی ڕەتکردەوە، ئەمەش وەک ناڕەزایەتییەک بەرامبەر بە سیاسەتی دەرەوەی سەرۆکی ئەمریکا جۆرج بوش. هەروەها لە ساڵی 2002 کاوریسماکی وەک هاوسۆزییەک لەگەڵ دەرهێنەری ئێرانی عەباس کیارۆستەمی کە لە کاتی خۆیدا بۆ فێستیڤاڵەکە ڤیزەی ئەمریکای پێنەدرابوو، بایکۆتی چلەمین فێستیڤاڵی فیلمی نیویۆرکی کرد. فیلمی دیوەکەی تری هیوا لە ساڵی ٢٠١٧ی کاوریسماکی خەڵاتی ورچی زیوینی بۆ باشترین دەرهێنەر لە ٦٧ەمین فێستیڤاڵی نێودەوڵەتی فیلمی بەرلین بەدەستهێنا. هەروەها لە هەمان فێستیڤاڵدا ڕایگەیاند کە ئەوە دوا فیلمی دەبێت، هەرچەندە خانەنشینبوونی تەمەنی کورت بوو چونکە لە ساڵی ٢٠٢٢ دەستی بە وێنەگرتنی فیلمی گەڵا کەوتووەکان کرد کە لە ساڵی ٢٠٢٣ بۆ یەکەمجار لە فێستیڤاڵی فیلمی کان نمایشکرا.