Vladimir Bukovsky

دەربارەی ئەکتەر

ڤلادیمێر کۆنستنتینۆڤیچ بوکۆڤسکی (بە ڕووسی : Влади́мир Константи́нович Буко́вский؛ ٣٠ی کانوونی دووەمی ١٩٤٢ - ٢٧ی تشرینی یەکەمی ٢٠١٩) چالاکوان و نووسەری بەریتانی لەدایکبووی ڕووسیایە. لە کۆتاییەکانی پەنجاکان تا ناوەڕاستی حەفتاکان کەسایەتییەکی دیاری بزووتنەوەی ناڕازی سۆڤیەت بووە، لە ناوخۆ و دەرەوەی وڵات ناسراوە. بە گشتی دوانزە ساڵ لە زیندانە دەروونییەکان-نەخۆشخانەکان، ئۆردوگاکانی کار و زیندانەکانی یەکێتی سۆڤیەت لە سەردەمی دەسەڵاتی برێژنێڤدا بەسەر بردووە. دوای دەرکردنی لە یەکێتی سۆڤیەت لە کۆتاییەکانی ساڵی ١٩٧٦، بوکۆڤسکی لە دژایەتییەکی دەنگیدا لەگەڵ سیستەمی سۆڤیەت و کەموکوڕییەکانی ڕژێمە جێنشینەکانی لە ڕووسیادا مایەوە. چالاکوان و نووسەر و پزیشکی فیزیۆلۆژی دەمار، بەهۆی بەشداریکردنی لە هەڵمەتی ئاشکراکردن و وەستاندنی خراپ بەکارهێنانە سیاسییەکانی پزیشکی دەروونی لە یەکێتی سۆڤیەتدا ئاهەنگ دەگێڕدرێت. ئەندامی ئەنجومەنی ڕاوێژکاری نێودەوڵەتی دامەزراوەی یادەوەری قوربانیانی کۆمۆنیزم، بەڕێوەبەری سندوقی سوپاسگوزاری (لە ساڵی ١٩٩٨ بۆ یادکردنەوە و پشتگیریکردنی ناڕازییەکانی پێشوو دامەزراوە)، هەروەها ئەندامی ئەنجومەنی نێودەوڵەتی دامەزراوەی مافی مرۆڤ کە بنکەکەی لە شاری نیویۆرکە، بوکۆڤسکی هاوڕێیەکی باڵای پەیمانگای کاتۆ بووە لە واشنتۆن، دی.سی. لە ساڵی ٢٠٠١ ڤلادیمێر بوکۆڤسکی میدالیای ئازادی ترومان-ریگانی وەرگرت کە لە ساڵی ١٩٩٣ەوە ساڵانە لەلایەن دامەزراوەی یادەوەری قوربانیانی کۆمۆنیزمەوە دەبەخشرێت. لە ساڵی ٢٠١٥ لە بەریتانیا بە تۆمەتی هەڵگرتنی پۆرنۆگرافیای منداڵان دادگایی کرا، بەڵام نەخۆش کەوت و پێش ئەوەی دۆسیەکە بچێتە بەردەم دادگا گیانی لەدەستدا. ڤلادیمێر بوکۆڤسکی لە دایک و باوکی ڕووسی لە شارۆچکەی بێلێبەی سەر بە کۆماری سۆسیالیستی سۆڤیەتی خۆسەری باشکر (ئەمڕۆ کۆماری باشکۆرتستان لە فیدراسیۆنی ڕووسیا) لەدایکبووە، کە خێزانەکەی لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا بۆ ئەو شوێنە چۆڵکراون. دوای جەنگ ئەو و دایک و باوکی گەڕانەوە بۆ مۆسکۆ کە باوکی کۆنستنتین (١٩٠٨-١٩٧٦) ڕۆژنامەنووسێکی ناسراوی سۆڤیەت بوو. لە ماوەی کۆتا ساڵی خوێندنی لە قوتابخانەدا ڤلادیمێر بەهۆی دروستکردن و مۆنتاژکردنی گۆڤارێکی بێ مۆڵەت دەرکرا. بۆ جێبەجێکردنی مەرجەکانی پێشکەشکردنی داواکاری بۆ شوێنی زانکۆ خوێندنی ناوەندی لە پۆلەکانی ئێواران تەواو کردووە. بوکۆڤسکی لە زانکۆی دەوڵەتی مۆسکۆ بۆ بایۆلۆجی ناوی تۆمارکرا بەڵام لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا دەرکرا، چونکە ڕەخنەی لە کۆمسۆمۆڵ، واتە کۆمەڵەی کۆمۆنیستی گەنجان گرتبوو. لە ئەیلولی ساڵی ١٩٦٠ بوکۆڤسکی بۆ خوێندنی بایۆلۆجی چووە زانکۆی مۆسکۆ. لەوێدا خۆی و هەندێک لە هاوڕێکانی بڕیاریان دا خوێندنەوەی شیعری نافەرمی گۆڕەپانی مایاکۆڤسکی زیندوو بکەنەوە کە دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٥٨ لە ناوەڕاستی مۆسکۆ پەردە لەسەر پەیکەرێک بۆ شاعیر لادرا، پەیوەندییان لەگەڵ بەشداربووانی پێشووی خوێندنەوەکان کرد وەک ڤلادیمێر ئۆسیپۆڤ، سەرنووسەری کتێبی بوومێرانگ (١٩٦٠) و یوری گالانسکۆڤ کە فۆنیکسی (١٩٦١)ی دەرکرد، کە دوو نموونەی ئەدەبی بوون سامیزدات. هەر لەو کاتەدا بوو کە بوکۆڤسکی تەمەن ١٩ ساڵ تێبینییە ڕەخنەییەکانی خۆی لەسەر کۆمەڵەی لاوانی کۆمۆنیست یان کۆمسۆمۆڵ نووسی. دواتر ئەم دەقە لە لایەن کەی جی بی نازناوی "تێزەکانی داڕمانی کۆمسۆمۆڵ"ی پێدرا. بوکۆڤسکی یەکێتی سۆڤیەتی وەک "کۆمەڵگەیەکی نایاسایی" نیشان دا کە ڕووبەڕووی قەیرانێکی توندی ئایدیۆلۆژی دەبێتەوە. ئەو جەختی لەوە کردەوە کە کۆمسۆمۆڵ "لە مردندایە"، کە هەم دەسەڵاتی ئەخلاقی و هەم دەسەڵاتی ڕۆحی لەدەستداوە و داوای دیموکراتیزەکردنیشی کردووە. ئەم دەقە و چالاکییەکانی دیکەی بوکۆڤسکی هێنایە بەرچاوی دەسەڵاتداران. دوو جار لێکۆڵینەوەی لەگەڵدا کراوە پێش ئەوەی لە پاییزی ساڵی ١٩٦١ لە زانکۆ فڕێ بدرێتە دەرەوە. ... سەرچاوە: وتارێکی "ڤلادیمێر بوکۆڤسکی" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.