Fatih Terim

دەربارەی ئەکتەر

فاتیح تێریم لە ٤ی ئەیلوولی ١٩٥٣ لە شاری ئەدەنە لە دایکبووە. خولیای بۆ تۆپی پێ لە تەمەنێکی بچووکدا ئاگری گرت کاتێک بۆ یەکەمجار هەنگاوی ناوە ناو یاریگا. تێریمی گەنج کە لە شاری ئەدانا دەمیرسپۆر گەورە بووە، بە بەهرە سروشتییەکەی و دیسیپلینە نەگۆڕەکەیەوە، بە خێرایی سەرنجی ڕاکێشا. دواتر گواستراوەتەوە بۆ یانەی گەلاتەسەرای کە یەکێکە لە یانە بەناوبانگەکانی تۆپی پێی تورکیا و لەوێ ژیانی یاریکردنی خۆی بەرزکردەوە بۆ بەرزاییە نوێیەکان. بەناوبانگ بوو بە ڕۆحی شەڕانگێزی و بەشدارییە کاریگەرەکانی لە هەردوو ڕێکخستنی بەرگری و هەماهەنگی هێڵی ناوەڕاست، کاریگەرییەکی بەردەوامی لەسەر وەرزشەکە دروستکرد. لە ماوەی یاریکردنی وەک یاریزانی تۆپی پێ، سەرکردایەتی تێریم لەناو یاریگادا، هەستی کارکردنی تیمی و ئیرادەیی بووە بەردی بناغەی ژیانی داهاتووی وەک ڕاهێنەر. بەردەوام دیسپلینێکی نموونەیی و تێگەیشتنێکی قووڵی لە وردەکارییە تاکتیکییەکانی یارییەکە پیشان دەدا، شارەزا بوو لە "زمان"ی تۆپی پێ. دوای وازهێنانی وەک یاریزانێک، خۆشەویستی قووڵی بۆ یارییەکە و دیدگای ستراتیژی وای لێکرد کە کاری ڕاهێنەرایەتی لە باوەش بگرێت. فاتیح تێریم کە دەستی بە گەشتی ڕاهێنەرایەتی کرد لە یانەی گەلاتەسەرای، بە خێرایی پێگەی خۆی وەک ئەفسانەی تۆپی پێی تورکیا چەسپاند. لە خولی یەکەمیدا شۆڕشێکی گەورەی لە شێوازی یاریکردنی تیپەکەدا کرد بە جەختکردنەوە لەسەر تۆپی پێی هێرشبەر لە هەمان کاتدا پێکهاتەیەکی بەرگری دیسپلینکراوی دامەزراند. لە ئەنجامدا گەلاتەسەرای چەندین سەرکەوتنی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی مسۆگەر کرد، لەوانە پاڵەوانێتی خولەکان، سەرکەوتنەکانی جامی تورکیا و بردنەوەی جامی سوپەری تورکیا، بەمەش تێریم نازناوی "ئیمپراتۆر"ی بەدەستهێنا. لەدەرەوەی دەستکەوتەکانی لەگەڵ گەڵاتەسەرای، تێریم بە گرتنە دەستی سەرۆکایەتی هەڵبژاردەی تورکیا هەنگاوی بەرچاوی لەسەر شانۆی نێودەوڵەتی بەدەستهێنا. لە ژێر ڕێنمایی ئەودا، هەڵبژاردەی نیشتمانی زیاتر دیسپلین و ڕکابەریتر بوو، سەرکردایەتی ستراتیژی تێریم لە کاتی یارییە چالاکەکانی پاڵەوانێتی ئەوروپا و پاڵاوتنەکانی مۆندیالدا درەوشایەوە. هەروەها ڕێبازی پاڵنەر و شارەزایی تاکتیکی ڕۆڵێکی گرنگی هەبوو لە پەروەردەکردنی بەهرەمەندە گەنجەکان، بەشدارییەکی زۆری لە پەرەپێدانی تۆپی پێی تورکیادا هەبوو. بەدرێژایی ژیانی وەرزشی فاتیح تێریم نەک تەنها بەهۆی دەستکەوتەکانی لە یاریگادا بەڵکو بەهۆی پابەندبوونی بە بەها گشتگیرەکانی تۆپی پێیەوە ئاهەنگی بۆ دەگێڕدرێت. چاوە وردەکەی بۆ دۆزینەوە و پەرەپێدانی بەهرەمەندە گەنجەکان، داهاتووی تۆپی پێی تورکیای ڕۆشن کردووەتەوە. سەرەڕای ئەوەی ناوبەناو ڕەخنە لەسەر بڕیارە مشتومڕاوییەکان دەگیرێت، بەڵام کۆڵنەدان و ئیرادە و خۆشەویستی نەگۆڕی بۆ یارییەکە هەمیشە سەرسامی بەدەستهێناوە. جگە لەوەش کاریگەری تێریم لە توانای هێرشبەری زیاترە؛ هەروەها شێوازێکی بەرگری دیسپلین و ڕێکخراو لە تیپەکانیدا چاند. سەرکەوتنە بەکۆمەڵەکانی ئەو تیپانەی کە بەڕێوەی دەبرد- چ لە ئاستی ناوخۆ و چ لە ئاستی نێودەوڵەتیدا- بەڵگەی دیدگاکەیەتی، کە ڕۆڵێکی سەرەکی بینیوە لە مۆدێرنکردنی تۆپی پێی تورکیا و بەرزکردنەوەی توانای ڕکابەری لەسەر شانۆی جیهانی. ئەمڕۆ فاتیح تێریم وەک یەکێک لە کەسایەتییە بەڕێزەکانی تۆپی پێی تورکیا یاد دەکرێتەوە. بە ڕێبازە تاکتیکییە نوێبووەکەی و باوەڕێکی پتەو بە بەهرەمەندە گەنجەکانی و ئەزموونی ڕەگداکوتاوی لە وەرزشەکەدا، بەردەوامە لە داڕشتنی هەر سەردەمێکی نوێ بە گونجاندن و تێڕوانینێکی ستراتیژی. ژیانی وەرزشی چیرۆکێکی لەبیرنەکراوە کە ئەو جامانە تێدەپەڕێنێت کە بەدەستیان هێناوە، ڕۆح و تەحەدای بێوچانی تۆپی پێ بەرجەستە دەکات.