Helmut Newton

دەربارەی ئەکتەر

هێلموت نیوتن (بە ئینگلیزی : Helmut Newton ) لە دایکبووی هێلموت نیوستادتەر؛ ٣١ی تشرینی یەکەمی ١٩٢٠ - ٢٣ی ژانویەی ٢٠٠٤ فۆتۆگرافەرێکی ئەڵمانی- ئوسترالی بووە. ڕۆژنامەی نیویۆرک تایمز بە "فۆتۆگرافەرێکی مۆدەی بەرهەمدار و بە شێوەیەکی بەرفراوان تەقلیدی لێدەکرێت و وێنە ڕەش و سپییە ورووژێنەر و ئیرۆتیکییەکانی پایەیەکی سەرەکی ڤۆگ و بڵاوکراوەکانی دیکە بوون" وەسفی کردووە. نیوتن لە شاری بەرلین لەدایکبووە، کوڕی کلارا "کلێر" (لەدایکبووی مارکیز) و ماکس نیوستادتەر، خاوەنی کارگەی دوگمەیە. خێزانەکەی جولەکە بوون. نیوتن لە هۆڵی وەرزشی هاینریچ ڤۆن ترایتشکە و قوتابخانەی ئەمریکی لە بەرلین خوێندوویەتی. لە تەمەنی ١٢ ساڵییەوە کاتێک یەکەم کامێرای کڕیوە، حەزی لە فۆتۆگرافی بووە، لە ساڵی ١٩٣٦ەوە بۆ فۆتۆگرافەری ئەڵمانی یڤا (ئێلسی نیولاندەر سیمۆن) کاری کردووە. ئەو سنووردارکردنە ستەمکارانەی کە تا دێت یاساکانی نورنبێرگ بەسەر جولەکەکاندا دانرابوون، بەو مانایە بوو کە باوکی کۆنترۆڵی ئەو کارگەیەی لەدەستدا کە دوگمە و بەستنی تێدا دروست دەکرد؛ بۆ ماوەیەکی کورت لە ئۆردوگای کۆکردنەوە لە کریستاڵناخت لە ٩ی تشرینی دووەمی ١٩٣٨ زیندانی کرا، کە دواجار خێزانەکەی ناچار کرد ئەڵمانیا بەجێبهێڵن. دایک و باوکی نیوتن بەرەو ئەرجەنتین هەڵهاتن. نیوتن تەنها دوای تەمەنی ١٨ ساڵی پاسپۆرتی پێدرا و لە ٥ی کانوونی دووەمی ١٩٣٨ ئەڵمانیای بەجێهێشت. دوای گەیشتن بە سەنگافورە، نیوتن بۆی دەرکەوت کە توانیویەتی لەوێ بمێنێتەوە، سەرەتا بۆ ماوەیەکی کورت وەک فۆتۆگرافەر بۆ ڕۆژنامەی سترایتس تایمز و دواتر وەک فۆتۆگرافەری پۆرترێت. نیوتن لە کاتێکدا لە سەنگافورە لەلایەن دەسەڵاتدارانی بەریتانیاوە زیندانی کرا و بە کەشتی شاژن مەری ڕەوانەی ئوسترالیا کرا، لە ٢٧ی ئەیلوولی ١٩٤٠ گەیشتە سیدنی، زیندانییەکان بە شەمەندەفەر لە ژێر پاسەوانی چەکداردا گەشتیان کرد بۆ کەمپی تاتورا. لە ساڵی ١٩٤٢ لە زیندانیکردن ئازاد بوو و بۆ ماوەیەکی کورت وەک میوە هەڵگر لە باکووری ڤیکتۆریا کاری کردووە. لە مانگی ئابی ساڵی ١٩٤٢ نیوتن ناوی خۆی تۆمار کرد لە سوپای ئوسترالیا و وەک شۆفێری بارهەڵگر کاری دەکرد. دوای جەنگ لە ساڵی ١٩٤٥ دەبێتە ڕەعیەتێکی بەریتانی و لە ساڵی ١٩٤٦ ناوی خۆی گۆڕی بۆ نیوتن. لە ساڵی ١٩٤٨ لەگەڵ خانمە ئەکتەر جۆن براون هاوسەرگیری کرد کە لە ژێر ناوی شانۆیی جۆن برۆنێل نمایشی کرد. دواتر بوو بە فۆتۆگرافەرێکی سەرکەوتوو لە ژێر ناوی ساختەی ئیرۆنی ئەلیس سپرینگز (لە دوای ئەلیس سپرینگز، شارۆچکەی ناوەڕاستی ئوسترالیا). لە ساڵی ١٩٤٦ نیوتن ستۆدیۆیەکی لە شاری فلیندەرز لەینی مۆدێرن لە شاری مێلبۆرن دامەزراند و لە ساڵانی دەوڵەمەندی دوای جەنگدا کاری لەسەر مۆدە و شانۆ و فۆتۆگرافی پیشەسازی کردووە. یەکەم پێشانگای هاوبەشی لە مانگی ئایاری ساڵی ١٩٥٣ لەگەڵ ڤۆڵفگانگ سیڤەرز کە پەنابەرێکی ئەڵمانی وەک خۆی بوو، کە لە هەمان کۆمپانیاشدا خزمەتێکی زۆری کردبوو، هاوبەشی کرد. پێشانگای 'دیدگا نوێیەکان لە فۆتۆگرافیدا' لە هۆتێلی فیدراڵی لە شەقامی کۆلینز نمایشکرا و ڕەنگە یەکەم جار بووبێت کە فۆتۆگرافی ئۆبژێکتیڤیتی نوێ بووبێت لە ئوسترالیا. نیوتن لەگەڵ هێنری تالبۆتدا هاوبەشی لەگەڵ هێنری تالبۆت کرد کە هاوڕێیەکی جولەکە ئەڵمانی بوو و لە تاتوراشدا کاری ڕاهێنانی کردبوو و پەیوەندییەکانی لەگەڵ ستۆدیۆکەدا تەنانەت دوای ساڵی ١٩٥٧ش بەردەوام بوو، کاتێک ئوسترالیا بەجێهێشت و بەرەو لەندەن. ناوی ستۆدیۆکە گۆڕدرا بۆ 'هێلموت نیوتن و هێنری تالبۆت'. ... سەرچاوە: وتارێکی "Helmut Newton" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.