Shelly Manne

دەربارەی ئەکتەر

شێڵدۆن "شێلی" مان (١١ی حوزەیرانی ١٩٢٠ - ٢٦ی ئەیلوولی ١٩٨٤) تەپڵ لێدەری جاز لە ئەمریکا بووە. زۆرترین جار پەیوەندی بە جازەکانی وێست کۆستەوە هەبووە، بە گشتگیربوونی ناسرابوو و هەروەها لە کۆمەڵێک شێوازی دیکەدا یاری کردووە، لەوانە دیکسیلاند، سوینگ، بیبۆپ، جاز ئاڤانگارد و دواتر فیوژن. هەروەها بەشداری لە پاشخانی مۆسیقای سەدان فیلم و بەرنامەی تەلەفزیۆنی هۆلیووددا کردووە. ماکس مانی باوکی مان و مامەکانی تەپڵ لێدەر بوون. لە گەنجیدا سەرسام بوو بە زۆرێک لە تەپڵ لێدەرانی پێشەنگی سوینگ لەو سەردەمەدا، بە تایبەت جۆ جۆنز و دەیڤ تاف. بیلی گلادستۆن، هاوکارێکی باوکی مان و سەرسامترین زەربژەن بوو لە دیمەنی شانۆی نیویۆرک، ئامۆژگاری و هاندانێکی پێشکەش بە شێلی هەرزەکار کرد. لەو کاتەوە مان بە خێرایی پەرەی بە شێوازی خۆی لە یانەکانی شەقامی ٥٢ لە نیویۆرک لە کۆتاییەکانی ١٩٣٠ و ١٩٤٠ دا. یەکەم کاری پیشەیی لەگەڵ تیپێکی گەورەی ناسراودا لەگەڵ ئۆرکێسترای بۆبی بێرن بوو لە ساڵی ١٩٤٠. لەو ساڵانەدا، وەک ناسرا، لەگەڵ ئەستێرەکانی جاز وەک کۆڵمان هۆکینز، چارلی شاڤەرز و دۆن بیاس تۆماری کرد. هەروەها لەگەڵ ژمارەیەک مۆسیقاژەن کاریان کردووە کە بە شێوەیەکی سەرەکی پەیوەندییان بە دوک ئێلینگتۆنەوە هەبووە، وەک جۆنی هۆدجس، هاری کارنی، لۆڕێنس براون و ڕێکس ستیوارت. لە ساڵی ١٩٤٢ و لە کاتی جەنگی جیهانی دووەمدا، مانێ پەیوەندی بە پاسەوانی کەناراوەکانەوە کرد و تا ساڵی ١٩٤٥ خزمەتێکی زۆری کرد. لە ساڵی ١٩٤٣ مان لەگەڵ ڕۆکێتێک بەناوی فلۆرانس باتەرفیڵد (کە لەلایەن خێزان و هاوڕێکانیەوە بە سۆزەوە بە "فلیپ" ناسراوە) هاوسەرگیری کرد. هاوسەرگیرییەکە ٤١ ساڵ دەخایەنێت، تا مردنی شێلی مان. کاتێک بزووتنەوەی بیبۆپ لە ساڵانی چلەکاندا دەستی بە گۆڕینی جاز کرد، مانی زۆری خۆشویست و بە خێرایی خۆی لەگەڵ ستایلەکەدا گونجاند، لەگەڵ دیزی گیلێسپی و چارلی پارکەر نمایشی کرد. هەروەها لە دەوروبەری ئەم کاتەدا لەگەڵ ئەستێرە سەرهەڵداوەکانی وەک فلیپ فیلیپس، چارلی ڤێنتورا، لێنی تریستانۆ و لی کۆنیتز کاریان کردووە. مان کاتێک بوو بە ئەستێرەیی کاتێک بوو بە بەشێک لە تیپە کاریگەرەکانی وودی هێرمان و بە تایبەتی ستان کێنتۆن لە کۆتاییەکانی چلەکان و سەرەتای پەنجاکان، خەڵاتی بەدەستهێنا و پەرەی بە شوێنکەوتوو هێنا لە سەردەمێکدا کە جاز بەناوبانگترین مۆسیقا بوو لە ئەمریکا. بەشداریکردن لە جلوبەرگی هێرمان کە ڕەق بوو، ڕێگەی بە مان دا کە ئەو بیبۆپە بژەنێت کە خۆشی دەویست. لە لایەکی دیکەوە گرووپی مشتومڕاوی کێنتۆن بە "جازە پێشکەوتووەکانی"ەوە، بەربەستی خستەڕوو و زۆرێک لە ڕێکخستنە ئاڵۆز و زیادەڕۆییەکان، زەحمەتتریان کرد بۆ وەرچەرخان. بەڵام مان ئەو ئازادییە مۆسیقییەی بەرز نرخاند کە کێنتۆن پێی بەخشی و وەک دەرفەتێک بینی بۆ تاقیکردنەوە لەگەڵ ئەو گرووپەی کە هێشتا گرووپێکی زۆر داهێنەرانە بوون. ئەو بەرەو ئەو تەحەدایە بەرزبووەوە، ڕەنگ و ڕیتمە نوێیەکانی دۆزیەوە و توانای خۆی پەرەپێدا بۆ پێشکەشکردنی پشتگیری لە چەندین بارودۆخی مۆسیقیدا. لە سەرەتای ساڵانی ١٩٥٠دا، مان نیویۆرکی بەجێهێشت و بۆ هەمیشە لە ڕەنچێک لە بەشێکی دەرەوەی لۆس ئەنجلۆس نیشتەجێ بوو، لەوێ لەگەڵ هاوسەرەکەی ئەسپیان بەخێو دەکرد. لەم خاڵەوە ڕۆڵێکی گرنگی لە قوتابخانەی جاز لە کەناری ڕۆژئاوا بینی، لە دیمەنی جاز لە لۆس ئەنجلۆس لەگەڵ شۆرتی ڕۆجەرز، هامپتۆن هاوس، ڕێد میچڵ، ئارت پیپەر، ڕوس فریمان، فرانک ڕۆسۆلینۆ، چێت بەیکەر، لیرۆی ڤینێگار، پیت جۆلی، هاوارد مەکگی، بۆب گۆردۆن، کۆنتی کاندۆلی، سۆنی کریس و چەندین کەسی دیکە نمایشی کرد. زۆرێک لە تۆمارەکانی لە دەوروبەری ئەم کاتەدا بۆ تۆمارە هاوچەرخەکانی لێستەر کۆنیگ بوو، کە بۆ ماوەیەک مانێ گرێبەستی وەک هونەرمەندێکی "تایبەت" هەبوو (واتە پێویستی بە مۆڵەت بوو بۆ تۆمارکردن بۆ کۆمپانیاکانی تر). ... سەرچاوە: وتارێکی "Shelly Manne" لە ویکیپیدیا بە زمانی ئینگلیزی، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA 3.0.