Giuseppe Verdi

دەربارەی ئەکتەر

جوزێپی فۆرتونینۆ فرانسیسکۆ ڤێردی (١٠ی تشرینی یەکەمی ١٨١٣ - ٢٧ی ژانویەی ١٩٠١) ئاوازدانەری ئۆپێرا ئیتاڵییە. ڤێردی لە نزیک بوسێتۆ لە خێزانێکی پارێزگا لەدایکبووە کە توانای مامناوەندیان هەبووە، و بە یارمەتی پاترۆنێکی ناوخۆیی پەرەی بە پەروەردەیەکی مۆسیقی داوە. ڤێردی دوای سەردەمی بێلینی و دۆنیزێتی و ڕۆسینی هاتە سەر گۆڕەپانی ئۆپێرا ئیتاڵیا، کە بەرهەمەکانیان کاریگەرییەکی بەرچاویان لەسەری هەبوو، بووە یەکێک لە ئاوازدانەرە دیارەکانی ئۆپێرا لە مێژوودا. ڤێردی لە ئۆپێرا سەرەتاییەکانیدا هاوسۆزی خۆی لەگەڵ بزووتنەوەی ڕیسۆرگیمنتۆ نیشان دا کە بەدوای یەکخستنی ئیتالیادا دەگەڕا. هەروەها وەک سیاسەتمەدارێکی هەڵبژێردراو بۆ ماوەیەکی کورت بەشداری کردووە. کۆری "Va, pensiero" لە ئۆپێرا سەرەتاییەکەی Nabucco (1842) و کۆڕەکانی هاوشێوە لە ئۆپێراکانی دواتردا، زۆر لە ڕۆحی بزووتنەوەی یەکگرتندا بوون و ئاوازدانەرەکە خۆی وەک نوێنەری ئەم ئایدیاڵانە ڕێزی لێدەگیرا. بەڵام ڤێردی کەسێکی تایبەتێکی چڕ بوو، هەوڵی نەدەدا خۆی لەگەڵ بزووتنەوە باوەکاندا تێکەڵ بکات و لەگەڵ سەرکەوتنی پیشەیی توانی باری کاری ئۆپێراکەی کەم بکاتەوە و هەوڵیدا خۆی وەک خاوەن زەوییەک لە ناوچەی زێدی خۆیدا جێگیر بکات. جیهانی مۆسیقای سەرسام کرد بە گەڕانەوە، دوای سەرکەوتنەکانی بە ئۆپێرا ئایدا (١٨٧١)، بە سێ شاکاری درەنگ: ڕیکویمەکەی (١٨٧٤)، و ئۆپێراکانی ئۆتێلۆ (١٨٨٧) و فالستاف (١٨٩٣). ئۆپێراکانی لەڕادەبەدەر بەناوبانگ دەمێننەوە، بەتایبەتی سێ لوتکەی 'قۆناغی ناوەڕاست'ی: ڕیگۆلێتۆ، ئیل ترۆڤاتۆر و لا تراڤیاتا و دووسەد ساڵەی لەدایکبوونی لە ساڵی ٢٠١٣دا بە شێوەیەکی بەرفراوان لە پەخش و نمایشەکاندا ئاهەنگیان گێڕا.