Tito Schipa

دەربارەی ئەکتەر

تیتۆ شیپا (بێژەکردنی ئیتاڵی: [ˈskipa]؛ لەدایکبووی Raffaele Attilio Amedeo Schipa؛ 2ی ژانویەی 1889 لە Lecce – 16ی کانوونی دووەمی 1965) تینۆرێکی ئیتاڵی بووە، بە گەورەترین تێنۆر دی گرازیا دادەنرێت و یەکێکە لە بەناوبانگترین تێنۆرەکانی سەدە. شیپا لە ٢٧ی کانوونی دووەمی ١٨٨٨ لە شاری لێچی لە ئەپولیا بە ناوی ڕافایل ئاتیلیۆ ئەمێدیۆ شیپا لە خێزانێکی ئاربێرێش لەدایکبووە؛ ڕۆژی لەدایکبوونی بە ٢ی ژانویەی ١٨٨٩ تۆمارکرا بۆ مەبەستی وەرگرتنی سەربازی. لە میلانۆ خوێندوویەتی و لە تەمەنی 21 ساڵیدا لە ساڵی 1910 لە ڤێرسێلی یەکەم ئۆپێرا کاری کردووە. دواتر لە سەرانسەری ئیتاڵیا و لە بوینس ئایرێسی ئەرجەنتین دەرکەوت. لە ساڵی ١٩١٧ ڕۆڵی ڕوگیرۆی لە فیلمی La rondine ی پوچینی دروست کرد. لە ساڵی ١٩١٩ شیپا گەشتێکی کرد بۆ ئەمریکا و پەیوەندی بە کۆمپانیای ئۆپێرا شیکاگۆوە کرد. تا ساڵی ١٩٣٢ لەگەڵ کۆمپانیای شیکاگۆ مایەوە، دواتر لە ساڵی ١٩٣٢ تا ١٩٣٥ لە ئۆپێرا میترۆپۆلیتانی نیویۆرک دەرکەوت، و دیسانەوە لە ساڵی ١٩٤١. هەروەها لە ئۆپێرا سانفرانسیسکۆ گۆرانی وتووە، کە لە ساڵی ١٩٢٤ دەستی پێکردووە. لە ساڵی ١٩٢٩ تا ١٩٤٩ بە شێوەیەکی ڕێکوپێک لە ئیتاڵیا نمایشی کردووە، لەوانە لە لا سکالا و میلانۆ و ئۆپێرا ڕۆما. لە ساڵی ١٩٥٤ گەڕایەوە بۆ بوینس ئایرێس بۆ گۆرانی وتن، لە ساڵی ١٩٥٧ گەشتێکی بۆ یەکێتی سۆڤیەت کرد. هونەری شیپا لەسەر فیلم پارێزراوە. بۆ نموونە لە ساڵی ١٩٢٩ لە کورتە فیلمێکی فیلمی ڤیتافۆندا دەرکەوت و گۆرانی "M'appari tutt'amor"ی لە ئۆپێرا مارتای فلۆتۆ وت. ڕێپرتوارە شانۆییەکانی شیپا کە لە سەرەتای ژیانی هونەریدا کۆمەڵێک ڕۆڵی بەرفراوانی ڤێردی و پوچینی لەخۆگرتبوو، لە کۆتاییدا گرێبەستی لەگەڵ نزیکەی ٢٠ ڕۆڵی ئۆپێرا ئیتاڵی و فەرەنسییەکی گونجاودا کرد، لەوانە وێرتەری ماسێنێت، لۆلیسیر دیمۆری دۆنیزێتی و ل ئارلێسیانا لە سیلیا. لە کۆنسێرتەکەدا، شیپا کۆمەڵێک ئاریا و گۆرانی ئۆپێرا لیریکی پەسەندکراوی پێشکەش کرد، لەنێویاندا گۆرانییە بەناوبانگەکانی ناپۆلی و ئیسپانی. (ویکیپیدیا)