Oleksandr Dovzhenko

دەربارەی ئەکتەر

ئۆلێکساندر پترۆڤیچ دۆڤژێنکۆ سیناریۆنووس و بەرهەمهێنەری فیلم و دەرهێنەری سۆڤیەتی ئۆکراینی بوو. زۆرجار وەک یەکێک لە گرنگترین سینەماکارە سەرەتاییەکانی سۆڤیەت ناودەبرێت، شانبەشانی سێرگی ئایزنشتاین و دزیگا ڤێرتۆڤ و ڤسێڤۆلد پودۆڤکین، هەروەها پێشەنگێکی تیۆری مۆنتاژی سۆڤیەت بووە. هەرچەندە دایک و باوکی ئۆلێکساندر دۆڤژێنکۆ نەخوێندەوار بوون، بەڵام باپیرە نیمچە خوێندەوارەکەی هانی دەدا بۆ خوێندن، ئەمەش وای لێکرد لە تەمەنی ١٩ ساڵیدا ببێتە مامۆستا، دۆڤژێنکۆ لە ساڵی ١٩٢٦ کاتێک لە ئۆدێسا نیشتەوە، ڕووی لە فیلم کرد. پاڵنەرە گەورە مەبەستەکەی بووە هۆی بەرهەمهێنانی دووەم سیناریۆی خۆی، ڤاسیا چاکسازیخواز (کە هاوکات دەرهێنانیشی کردووە). لە ساڵی ١٩٢٨ لەگەڵ زڤێنیهۆرا سەرکەوتنی زیاتری بەدەستهێنا کە ئەمەش وەک سینەماکارێکی سەرەکی سەردەمی خۆی دامەزراند. "سێبەری ئۆکرانیا" (زڤێنیهۆرا، ئارسناڵ و زەوی)ی شوێنکەوتووی، هەرچەندە لەلایەن هەندێک لە ڕەخنەگرانی سۆڤیەتی هاوچەرخەوە (کە هەندێک لە ڕیالیزمەکەییان بە دژە شۆڕش زانی) کەم بایەخی پێدراوە، بەڵام ناسراوترین بەرهەمیەتی لە ڕۆژئاوا. بۆ فیلمی شچۆرس، دۆڤژێنکۆ خەڵاتی ستالینی پێبەخشرا (١٩٤١)؛ دوای هەشت ساڵ و لە ساڵی ١٩٤٩ خەڵاتێکی تری ستالین بۆ فیلمەکەی میچورین پێبەخشرا. دوای بەسەربردنی چەند ساڵێک لە نووسین و هاوبەشی نووسین و بەرهەمهێنانی فیلم لە ستۆدیۆی مۆسفیلم لە مۆسکۆ، ڕووی لە نووسینی ڕۆمان کرد. لە ماوەی ٢٠ ساڵی کارکردنیدا، دۆڤژێنکۆ بە شێوەیەکی شەخسی تەنها ٧ فیلمی دەرهێناوە. ڕاهێنەری سینەماکارانی گەنجی ئۆکراینی سۆڤیەتی لاریسا شێپیتکۆ و سێرگی پاراجانۆڤ بووە. دۆڤژێنکۆ لە ٢٥ی تشرینی دووەمی ١٩٥٦ لە داچاکەی لە شاری پێرێدێلکینۆ بەهۆی جەڵتەی دڵەوە کۆچی دوایی کرد. یولیا سۆڵنتسێڤای هاوسەری درێژە بە میراتەکەی دا بە بەرهەمهێنانی فیلمی تایبەت بە خۆی و تەواوکردنی ئەو پڕۆژانەی کە دۆڤژێنکۆ نەیتوانی دروستی بکات. ستۆدیۆکانی فیلمی دۆڤژێنکۆ لە کیێڤ دوای مردنی بە ناوی ئەوەوە ناونرا.