Warner Oland

دەربارەی ئەکتەر

لە ویکیپیدیا، ئینسایکلۆپیدیای ئازاد وارنەر ئۆلاند (لەدایکبووی یۆهان ڤێرنەر ئۆلۆند، ٣ی تشرینی یەکەمی ١٨٧٩ – ٦ی ئابی ١٩٣٨) ئەکتەرێکی سویدی-ئەمریکی بووە کە زۆرترین جار بەهۆی ڕۆڵی چەندین کارەکتەری چینی و چینی-ئەمریکی لەبیرکراوە: بەدواداچوونی پۆلیسی هۆنۆلولو، لیوا چارلی چان؛ دکتۆر فو مانچو؛ و هێنری چانگ لە شەنگەهای ئێکسپرێس. خێزانەکەی لە تەمەنی ١٣ ساڵیدا کۆچیان کرد بۆ ئەمریکا، ئەو کاری سینەمایی بەدوای خۆیدا هێنا کە کاتەکانی لە برادۆی و دەیان دەرکەوتنی سینەمایی لەخۆگرتبوو، لەنێویاندا ١٦ فیلمی چارلی چان. دوای چەند ساڵێک لە شانۆ، لەوانە دەرکەوتنی لە بەرنامەی برادۆی وەک وارنەر ئۆلاند، لە ساڵی ١٩١٢ یەکەم فیلمی بێدەنگی خۆی لە فیلمی Pilgrim's Progress ئەنجامدا، کە فیلمێک بوو لەسەر بنەمای ڕۆمانی جۆن بونیان. لە ئەنجامی مەشق و ڕاهێنانەکانی وەک ئەکتەری شکسپیر و بە ئاسانی وەرگرتنی نیگایەکی ترسناک، وەک خراپەکارێک و لە ڕۆڵی نەتەوەیی زۆر خواستی لەسەر بوو. لە ماوەی ١٥ ساڵی داهاتوودا لە زیاتر لە ٣٠ فیلمدا بەشداری کردووە، لەوانە ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی گۆرانیبێژی جاز (١٩٢٧) کە یەکێکە لە یەکەم فیلمە تاقییەکان کە بەرهەم هێنراوە. دەرکەوتنی ئاسایی ئۆلاند لەگەڵ چاوەڕوانییەکانی هۆلیووددا دەگونجێت کە ئاسیایی کاریکاتێری ئەو سەردەمە، سەرەڕای ئەوەی هیچ پاشخانێکی کولتووری ئاسیایی بە شێوەیەکی یەکلاکەرەوەی سەلمێنراوی نەبوو. ئۆلاند لە چەندین فیلمدا چەندین کارەکتەری ئاسیای جۆراوجۆری بینیوە پێش ئەوەی ڕۆڵی سەرەکی لە فیلمی The Mysterious Dr. Fu Manchu لە ساڵی ١٩٢٩ پێشکەش بکرێت. یەکەم وێناکردنی کارەکتەری فو مانچو بوو لەسەر شاشە لە فیلمدا. ئۆلاند بەردەوام بوو لە دەرکەوتنی لەسەر شاشە وەک ئاسیایی، ڕەنگە زیاتر لە هەر ئەکتەرێکی سپی پێست لە مێژووی سینەمادا. لە فیلمی سانفرانسیسکۆی کۆن، ئۆلاند ڕۆڵی ئاسیایییەکی بینی کە خۆی وەک پیاوێکی سپیپێست نیشان دا و سەرکەوتوو نەبوو. ئۆلاند یەکەم ئەکتەر بوو کە ڕۆڵی گورگی لە فیلمێکی گەورەی هۆلیووددا بینی، پاڵەوانەکەی گاز گرت، کە هێنری هال ڕۆڵی تێدا دەگێڕا، لە فیلمی Werewolf of London (1935). جارێکی تر کارەکتەری ئۆلاند ئاسیایی بوو. سەرکەوتنی بەدەستهێنا لە بۆکس ئۆفیس، فیلمی The Mysterious Dr. Fu Manchu ئۆلاند کردە ئەستێرە و لە ماوەی دوو ساڵی داهاتوودا لە سێ فیلمی دیکەدا ڕۆڵی دکتۆر فو مانچۆی خراپەکاری گێڕا (هەرچەندە فیلمی دووەم تەنیا دەرکەوتنێکی کامێرا بوو). بە توندی لەم جۆرە ڕۆڵانەدا قفڵ بوو، لە فیلمی نهێنی بەدواداچوونی نێودەوڵەتی چارلی چان Carries On (1931) و پاشان لە فیلمی کلاسیکی دەرهێنەر جۆزێف ڤۆن ستێرنبێرگ لە ساڵی 1932 شەنگەهای ئێکسپرێس بەرامبەر مارلین دیتریش و ئانا مای وۆنگ ڕۆڵی چارلی چان وەرگرت. سەرکەوتنی گەورەی جیهانی فیلمەکەی چارلی چان لە بۆکس ئۆفیسدا بووە هۆی زیاتری فیلمەکە، ئۆلاند بە گشتی لە ١٦ فیلمی چان ڕۆڵی سەرەکی گێڕا. دواتر جیل لیپۆر نووسیویەتی، زنجیرەکە لە ماوەی ساڵانی ١٩٣٠دا "فۆکسی لە ئاودا هێشتەوە"، لە هەمان کاتدا ئۆلاند ٤٠ هەزار دۆلاری بۆ هەر فیلمێک بەدەستهێنا. ئۆلاند ڕۆڵی خۆی بە جددی وەرگرت، لە زمانی چینی و خۆشنووسی دەخوێند.