O. J. Simpson

دەربارەی ئەکتەر

ئۆرێنتال جەیمس سیمپسۆن (بە ئینگلیزی : Orenthal James Simpson ) یاریزانێکی تۆپی پێی ئەمریکی و ئەکتەر و پەخشکاری ئەمریکی بوو لە ٩ی تەمموزی ١٩٤٧ - ١٠ی نیسانی ٢٠٢٤. بۆ ماوەی ١١ وەرز لە خولی تۆپی پێی نیشتمانی (NFL) یاری کردووە، بە پلەی یەکەم لەگەڵ یانەی بوفالۆ بیلز، و وەک یەکێک لە گەورەترین ڕاکەرانی پشتەوەی هەموو سەردەمێک دادەنرێت. سەردەمانێک کەسایەتییەکی بەناوبانگی خەڵکی ئەمریکا بوو، دواتر سەرکەوتنی پیشەیی سیمپسۆن بەهۆی دادگاییکردنەکەی و بێتاوانییەکەی کە مشتومڕاوی لەسەر کوشتنی نیکۆڵ براون هاوسەری پێشووی و هاوڕێکەی ڕۆن گۆڵدمان لە ساڵی ١٩٩٤دا سێبەری لەسەر بوو. سیمپسۆن یاری تۆپی پێی کۆلێژی بۆ یانەی یو ئێس سی ترۆجانز کردووە، کە تیایدا وەک خوێندکاری قۆناغی یەکەم نازناوی هایسمانی بردەوە، و لەلایەن بیلزەوە بە گشتی یەکەم هەڵبژێردرا لە ڕەشنووسی NFL/AFL لە ساڵی ١٩٦٩. لە ماوەی نۆ وەرزی لەگەڵ بیلز، سیمپسۆن پێنج جار لەسەریەک هەڵبژاردەی پڕۆ بۆول و تیپی یەکەمی ئۆڵ پرۆی وەرگرتووە لە ساڵی 1972 تا 1976. هەروەها پێشەنگی خولەکەی گرتووە لە یاردە پەلەکردندا چوار جار، لە تاچ داونەکانی بەپەلە دوو جار، و لە خاڵەکانی تۆمارکردنی لە ساڵی 1975. لە ساڵی 1973 بووە یەکەم یاریزانی NFL کە پەلە بکات بۆ زیاتر لە 2,000 یاردە لە وەرزێکدا، ئەمەش بووە هۆی ئەوەی ببێتە بەنرخترین یاریزانی NFL (MVP)، و تاکە یاریزانی NFLە کە لە وەرزی ئاسایی 14 یاریدا ئەو کارە بکات. سیمپسۆن خاوەنی ژمارەی پێوانەیی تێکڕای یاردی تاکە وەرز لە هەر یارییەکدا بە 143.1. دوای ئەوەی لە ساڵی ١٩٧٩ لەگەڵ یانەی سانفرانسیسکۆ ٤٩ خانەنشین بوو، سیمپسۆن کاری نواندن و پەخشی کرد. لە ساڵی ١٩٨٣ ناوی هاتە ناو هۆڵی ناوبانگەکانی تۆپی پێی کۆلێژ و لە ساڵی ١٩٨٥ لە هۆڵی ناوبانگەکانی تۆپی پێی پڕۆ. لە مانگی حوزەیرانی ساڵی ١٩٩٤ سیمپسۆن دەستگیرکرا و تۆمەتبارکرا بە کوشتنی براون و گۆڵدمان. لە دادگایەکی درێژخایەن و کە لە ئاستی نێودەوڵەتیدا بانگەشەی بۆ کرابوو، بێتاوان دەرچوو، بەڵام دوای سێ ساڵ لە داواکارییەکی مەدەنیدا لەلایەن بنەماڵەی قوربانییەکان بەرپرسیارێتی مردنەکان زانرا. پێش مردنی، سیمپسۆن کەمێک لە بڕیارەکەی ٣٣.٥ ملیۆن دۆلاری داوە (یەکسانە بە ٦٤ ملیۆن دۆلار لە ساڵی ٢٠٢٣). لە ساڵی ٢٠٠٧ سیمپسۆن لە شاری لاس ڤێگاس لە ویلایەتی نیڤادا دەستگیرکرا و تۆمەتی دزی چەکداری و ڕفاندن تۆمەتبارکرا. ساڵی 2008 سزای بەسەردا سەپێندرا و سزای 33 ساڵ زیندانی بەسەردا سەپێندرا، بەلایەنی کەمەوە 9 ساڵ بەبێ پارێزبەندی. سزاکەی لە سەنتەری چاکسازی لۆڤلۆک لە نزیک لۆڤلۆک لە ویلایەتی نیڤادا بەسەر بردووە. لە مانگی تەمموزی ٢٠١٧دا پارێزبەندی پێدرا، لە مانگی تشرینی یەکەمدا لە زیندان ئازادکرا، لە مانگی کانوونی دووەمی ٢٠٢١ لەلایەن بەشی پارێزبەندی و تاقیکردنەوەی نیڤادا پێشوەختە ئازادکرا. لە ساڵی ٢٠٢٤ لە تەمەنی ٧٦ ساڵیدا بەهۆی شێرپەنجەی پرۆستاتەوە کۆچی دوایی کردووە. وەسفکردنی سەرەوە لە وتارەکەی ویکیپیدیا O. J. Simpson، مۆڵەتی بەپێی CC-BY-SA، لیستی تەواوی بەشداربووان لە ویکیپیدیا.